<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>DOC &#8211; Paragraf w kieliszku</title>
	<atom:link href="https://paragrafwkieliszku.pl/tag/doc/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://paragrafwkieliszku.pl</link>
	<description>blog prawie o alkoholu</description>
	<lastBuildDate>Sat, 17 Feb 2018 08:52:42 +0000</lastBuildDate>
	<language>pl-PL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.0.3</generator>

<image>
	<url>https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2014/10/cropped-Food-Wine-Glass-icon-32x32.png</url>
	<title>DOC &#8211; Paragraf w kieliszku</title>
	<link>https://paragrafwkieliszku.pl</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Prosecco z kija?</title>
		<link>https://paragrafwkieliszku.pl/prosecco-z-kija/</link>
					<comments>https://paragrafwkieliszku.pl/prosecco-z-kija/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Radosław Froń]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 16 Feb 2018 13:33:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Na sąsiednim podwórku]]></category>
		<category><![CDATA[Ochrona jakości]]></category>
		<category><![CDATA[apelacja]]></category>
		<category><![CDATA[DOC]]></category>
		<category><![CDATA[prosecco]]></category>
		<category><![CDATA[wino z kega]]></category>
		<category><![CDATA[wyszynk]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://paragrafwkieliszku.pl/?p=2809</guid>

					<description><![CDATA[<p>Proseccomania opanowała już chyba cały świat, nie omijając kształtującego się dopiero rynku wina nad Wisłą. Nie będziemy dziś doszukiwać się [&#8230;]</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl/prosecco-z-kija/">Prosecco z kija?</a> first appeared on <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl">Paragraf w kieliszku</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><em>Proseccomania</em> opanowała już chyba cały świat, nie omijając kształtującego się dopiero rynku wina nad Wisłą. Nie będziemy dziś doszukiwać się jednak podstaw marketingowego fenomenu tych najpopularniejszych, włoskich bąbelków.  Zajmiemy się krótko zasadami apelacyjnymi i wyraźnym rozdzieleniem win podszywających się pod <em>Prosecco </em>od tych mogących faktycznie szczycić się chronionym przez prawo oznaczeniem. Ustalimy też, czy prawdziwe <em>Prosecco </em>można polewać modnym zwyczajem, wprost &#8220;z kija&#8221;.<em> </em>Zapraszam do lektury.</p>
<hr />
<p><strong>PROSECCO NIEJEDNO MA IMIĘ</strong></p>
<p>Choć <em>Prosecco </em>w żadnym stopniu nie dorównuje prestiżem królewskim szampanom, to dzięki swojej przystępności i egalitarnym dążeniom, jest dziś bez cienia wątpliwości najpopularniejszym winem musującym świata. Choć wina sygnowane tą rozpoznawalną wszędzie marką, mogą przybrać także spokojne wcielenie, to sztandarowe i najbardziej rozpoznawalne wina zawierają w sobie oczywiście figlarne bąbelki.</p>
<figure id="attachment_2819" aria-describedby="caption-attachment-2819" style="width: 400px" class="wp-caption alignleft"><img fetchpriority="high" decoding="async" class="wp-image-2819" src="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2018/02/photo-08-10-2014-14-25-07-768x1024.jpg" alt="" width="400" height="533" srcset="https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2018/02/photo-08-10-2014-14-25-07.jpg 768w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2018/02/photo-08-10-2014-14-25-07-225x300.jpg 225w" sizes="(max-width: 400px) 100vw, 400px" /><figcaption id="caption-attachment-2819" class="wp-caption-text">Fot.  http://thefoodcollectiveblog.wordpress.com</figcaption></figure>
<p>Prosecco współcześnie produkuje się na sporym obszarze północnych Włoch, obejmującym regiony Veneto (Wenecja Euganejska) i Friuli Wenecja Julijska. Wino produkowane jest ze znanej już w czasach rzymskich, białej i wyjątkowo plennej odmiany <em>prosecco</em>, którą z uwagi na wprowadzoną niedawno ochronę nazwy pochodzenia, nazywamy dziś z poprawności <em>glera. </em>Nazwa <em>Prosecco</em> zarezerwowana została bowiem wyłącznie dla oznaczenia apelacji, nie zaś nazwy szczepu winorośli. Wszystkie wina, które produkowane są tutaj z odmiany historycznie już nazywanej <em>prosescco</em> lecz poza warunkami określanymi przez apelację mogą zatem sygnować się co najwyżej nową nazwą szczepu. Z uwagi na ochronę nazw apelacyjnych także prawem wspólnotowym, zasada ta obowiązuje oczywiście na całym terenie UE. Trzeba nadmienić, że spowodowało to niemałą awanturę z uwagi na tradycyjną, lecz niechronioną wcześniej nazwę wina <em>Prošek</em>, produkowanego przez sąsiednią Chorwację. Choć style obu win są kompletnie odmienne to jednak fonetyczne podobieństwo doprowadziło do zakazu używania nazwy Prošek na terenie UE w 2013 roku. Sięgając zatem po winno oznaczone mianem <em>Prosecco</em>, możemy być w zasadzie pewni jego pochodzenia i parametrów.</p>
<p>Z uwagi, że motywem przewodnim dzisiejszego wpisu jest rzekomy wyszynk tytułowego wina, dokonywany wprost z barowych kranów, skupimy się wyłącznie na podstawowej apelacji, tj. <strong>Prosecco DOC</strong><em>. </em>Należy tylko dodać, że poza popularnym <em>Prosecco</em> z powyższej, wielkiej apelacji, to szczególnie lubiane przez konsumentów wino, występuje także w swoich wysokojakościowych wcieleniach. Najciekawsze wina znajdziecie w prowincji Treviso w Veneto (<strong>Prosecco DOC Treviso</strong>). Najszlachetniejsza zaś jego warianty w najwyższych apelacjach w okolicach miasteczek Conegliano i Valdobiadene &#8211; <strong>Asolo Prosecco Superiore DOCG, Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore Rive DOCG </strong>oraz <strong>Valdobbiadene Superiore di Cartizze DOCG. </strong></p>
<p>Warto przypomnieć tylko, że Włoski system oznaczania i ochrony nazw pochodzenia, który nazwano <em>Denominazione di Origine Controllata (DOC)</em><strong>, </strong>wzorowany był na francuskim AOC (<a href="https://paragrafwkieliszku.pl//appellation-dorigine-controlee/">appellation d’origine contrôlée</a>).  Specyfikacja ochrony każdej z apelacji DOC została unormowana i określiła między innymi obszar, z którego może pochodzić wino, jego kolor, dopuszczalne odmiany winorośli, minimalne stężenie alkoholu, maksymalną wysokość plonów z hektara, główne właściwości organoleptyczne a także szczególny sposób dojrzewania wina i niekiedy minimalny wymagany okres leżakowania oraz specjalne oznaczenia konkretnych podobszarów lub podgatunków jeśli takie w danej apelacji występują. Nie inaczej stało się w przypadku omawianej dziś apelacji Prosecco DOC<em>.</em></p>
<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="D01GWHI45w"><p><a href="https://paragrafwkieliszku.pl/enotriatellus/">Enotria Tellus &#8211; czyli  włoski porządek świata</a></p></blockquote>
<p><iframe class="wp-embedded-content" sandbox="allow-scripts" security="restricted"  title="&#8222;Enotria Tellus &#8211; czyli  włoski porządek świata&#8221; &#8212; Paragraf w kieliszku" src="https://paragrafwkieliszku.pl/enotriatellus/embed/#?secret=pGagJIytq7#?secret=D01GWHI45w" data-secret="D01GWHI45w" width="600" height="338" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no"></iframe></p>
<hr />
<p><strong>APELACJA PROSECCO DOC</strong></p>
<p>Zgodnie z regulacjami apelacji Prosecco DOC, wina <em>Prosecco </em>w zależności od zawartości dwutlenku węgla, dzielimy na trzy rodzaje:</p>
<ul>
<li><strong><em>Prosecco</em></strong> (zwane też <strong><em>Prosecco tranquillo</em></strong> &#8211; czyli wino całkowicie spokojne, bez bąbelków)</li>
<li><strong><em>Prosecco frizzante </em></strong></li>
<li><strong><em>Prosecco spumante</em></strong></li>
</ul>
<p>Winogrona przeznaczone do produkcji wina <em>Prosecco</em>, mogą być produkowane na niemałym obszarze obejmującym poza tradycyjnym Treviso także prowincje Belluno, Gorizia, Padwa, Pordenone,Triest, Udine, Wenecja i Vicenza.</p>
<figure id="attachment_2821" aria-describedby="caption-attachment-2821" style="width: 400px" class="wp-caption alignright"><img decoding="async" class="wp-image-2821" src="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2018/02/Prosecco-tap.png" alt="" width="400" height="400" srcset="https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2018/02/Prosecco-tap.png 960w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2018/02/Prosecco-tap-150x150.png 150w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2018/02/Prosecco-tap-300x300.png 300w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2018/02/Prosecco-tap-768x768.png 768w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2018/02/Prosecco-tap-50x50.png 50w" sizes="(max-width: 400px) 100vw, 400px" /><figcaption id="caption-attachment-2821" class="wp-caption-text">Fot. http://whatsarahate.blogspot.com/</figcaption></figure>
<p>Samo wino produkuje się oczywiście, wyłącznie ze wspomnianej już odmiany <em>glera</em>, której udział w kupażu nie może być mniejszy niż 85%. Pozostałą część stanowić mogą, właściwe dla miejsca wytworzenia winogrona z odmian takich jak: <em>verdiso, bianchetta trevigiana, perera, glera lunga, </em><em>phardonnay, pinot bianco, pinot grigio i pinot nero</em>, ten ostatni winifikowany oczywiście &#8220;na biało&#8221;.</p>
<p>Bąbelki w musujących wersjach <em>Prosecco</em> mogą powstawać wyłącznie w wyniku naturalnej fermentacji w tankach. Najczęściej stosowaną metodą jest tutaj <em>metoda charmata</em> zwana też lokalnie <em>metodą prosecco </em>w której wino bazowe przechodzi wtórną fermentację w stalowych zbiornikach ciśnieniowych a następnie jest filtrowane i rozlewane izobarycznie do butelek. Oczywiście występują też wina musujące <em>Prosecco</em> w których refermentacja zachodzi w butelce. Szczególnie w wyższych apelacjach, gdzie popularne są zarówno znana z Szampanii <em>metoda tradycyjna</em> (z usunięciem osadu) jak i jej rustykalna odmiana <em>Col Fondo</em>, zakładająca pozostawienie drożdżowego osadu w butelce.</p>
<p>Istotnie różne są natomiast interesujące nas dziś zasady dotyczące butelkowania i sprzedaży wina w różnych kategoriach. I tak:</p>
<p><em><strong>Prosecco</strong> </em>– oferowane być może wyłącznie w tradycyjnych szklanych butelkach zamkniętych korkiem. W przypadku butelek o objętości nie przekraczającej jendak 0,375 litra włącznie, dopuszczalne jest również stosowanie zakrętek. Klientowi docelowemu wino oferowane być może w szklanych gąsiorach o maksymalnej objętości 60 litrów.</p>
<p><strong><em>Prosecco frizzante </em></strong>&#8211; tylko w tradycyjnych butelkach o maksymalnej pojemności 5 litrów. Jeśli chodzi o korki, to stosuje się tu odpowiednie regulacje unijne oraz państwowe.</p>
<p><strong><em>Prosecco spumante </em></strong>&#8211; wprowadzane jest do obrotu tylko w tradycyjnych butelkach szklanych o maksymalnej objętości 9 litrów. Należy jednak pamiętać, iż istnieje od tej zasady pewien szczególny wyjątek. Właściwe ministerstwo może wydać pozwolenie na tymczasowe przechowywanie wina w pojemnikach o innej objętości (niesprecyzowano jakie, być może także w bardzo praktyczne kegi) – ale tylko na użytek imprez promocyjnych i targów.  Także i tutaj  stosuje się tu regulacje unijne oraz państwowe w zakresie korkowania, aczkolwiek przy butelkach o pojemności nie większej niż 0,2 litra można użyć zakrętki.</p>
<p>W odniesieniu do win<em> spumante</em> i <em>frizzante, </em>zasady apelacji określają również kolor szkła. Właściwą oprawę dla musującego<em> Prosecco</em> stanowią zatem różne odcienie szkła białego, żółtego, zielonego, brązowego i szaro-czarnego o różnym nasyceniu barwy (fioletowy i niebieski odpadają :P)</p>
<hr />
<p>Jeśli znajdziecie kiedyś przyjemny lokal, chwalący się dostępnością musującego <em>Prosecco </em>wprost z kija to wiedzcie, że jest źle <img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f642.png" alt="🙂" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> Nie ma możliwości aby wino faktycznie pochodzące z apelacji mającej prawo używać nazwy <em>Prosecco </em>odbywało przymusową odsiadkę w plastikowym czy też metalowym naczyniu a podmiot próbujący wmówić Wam inną wersję zadaje kłam prawdzie i dość istotnie narusza praw. Temat prawnej ochrony nazw chornionych zostawimy sobie jednak na osobny już wpis <img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f642.png" alt="🙂" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>
<p><strong>Bardzo dziękuję Annie Wójcickiej za pomoc w rozprawieniu się z włoskojęzyczną dokumentacją apelacji <img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f642.png" alt="🙂" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></strong></p>
<hr />
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl/prosecco-z-kija/">Prosecco z kija?</a> first appeared on <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl">Paragraf w kieliszku</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://paragrafwkieliszku.pl/prosecco-z-kija/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>4</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Enotria Tellus &#8211; czyli  włoski porządek świata</title>
		<link>https://paragrafwkieliszku.pl/enotriatellus/</link>
					<comments>https://paragrafwkieliszku.pl/enotriatellus/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Radosław Froń]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 21 Jul 2015 07:25:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Na sąsiednim podwórku]]></category>
		<category><![CDATA[Ochrona jakości]]></category>
		<category><![CDATA[Prawo winiarskie]]></category>
		<category><![CDATA[apelacja]]></category>
		<category><![CDATA[apelacje]]></category>
		<category><![CDATA[Chianti]]></category>
		<category><![CDATA[chroniona nazwa pochodzenia]]></category>
		<category><![CDATA[DOC]]></category>
		<category><![CDATA[DOCG]]></category>
		<category><![CDATA[IGT]]></category>
		<category><![CDATA[supertoskany]]></category>
		<category><![CDATA[VdT]]></category>
		<category><![CDATA[wino]]></category>
		<category><![CDATA[wino włoskie]]></category>
		<category><![CDATA[Włochy]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://paragrafwkieliszku.pl/?p=1192</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nie stanowi wielkiego wyzwania dla współczesnych uporządkowanie zasad produkcji wina w krajach, gdzie winiarstwo zostało zaszczepione wraz z pierwszymi nasadzeniami wyselekcjonowanych szczepów, przybyciem [&#8230;]</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl/enotriatellus/">Enotria Tellus &#8211; czyli  włoski porządek świata</a> first appeared on <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl">Paragraf w kieliszku</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Nie stanowi wielkiego wyzwania dla współczesnych uporządkowanie zasad produkcji wina w krajach, gdzie winiarstwo zostało zaszczepione wraz z pierwszymi nasadzeniami wyselekcjonowanych szczepów, przybyciem wielkich producentów i inkorporacją funkcjonującego już międzynarodowego systememu ochrony jakości i pochodzenia. Stosunkowo wyobrażalnym jest doprowadzenie do ładu przedmiotu naszych rozważań w krajach winiarskich, o silnej i wrodzonej dyscyplinie, które z racji wielowiekowej a jednolitej legislacyjnie i kulturowo tradycji dopracowały i formalizowały powszechnie uznane zasady. Trudno jednak sobie uzmysłowić jak tytaniczną pracę musiał wykonać kraj, uprawiający niezliczone ilości szczepów, produkujący tysiące najróżniejszych win, w dziesiątkach kombinacji. Kraj, którego winiarskie tradycje zapuszczają korzenie w antycznej wieczności lecz które niczym sam kraj, dzieliły się przez wieki by ostatecznie złączyć w jednym, imponującym systemie. Tak&#8230; dzisiejszy wpis poświęcimy zasadom ochrony win włoskich!</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>HISTORIA PORZĄDKOWANIA CHAOSU</strong></p>
<p>Starożytni Grecy określali Italię, już wówczas zaszczytnym dla niej mianem <em>Oinotria, </em>co oznaczało <em>kraj winorośli</em>. Nie ulega wątpliwości, że historia tego najszlachetniejszego z napojów związana jest nierozerwalnie z rozwojem cywilizacji i kultury, które kwitły na Półwyspie Apenińskim przez tysiące lat. <a href="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2015/07/Regiony_Winiarskie_Włoch1.jpg" target="_blank" rel="noopener"><img loading="lazy" decoding="async" class="  wp-image-1208 alignright" src="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2015/07/Regiony_Winiarskie_Włoch1-1024x1014.jpg" alt="Regiony_Winiarskie_Włoch" width="461" height="457" srcset="https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/Regiony_Winiarskie_Włoch1-1024x1014.jpg 1024w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/Regiony_Winiarskie_Włoch1-150x150.jpg 150w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/Regiony_Winiarskie_Włoch1-300x297.jpg 300w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/Regiony_Winiarskie_Włoch1-50x50.jpg 50w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/Regiony_Winiarskie_Włoch1.jpg 1108w" sizes="auto, (max-width: 461px) 100vw, 461px" /></a>Jako pierwsi uprawiali winorośl na terenie współczesnych Włoch już Etruskowie, potem produkcję tę rozwinęli na przemysłową niemalże skalę starożytni Rzymianie &#8211;  którzy za Grekami przyjęli nie tylko określenie <em>Enotria Tellus</em> (kraina wina) ale także winiarską kulturę, przyjmując niemal bezkrytycznie kult greckiego Dionizosa jako rzymskiego Bachusa. To z czasów rzymskich pochodzą też pierwsze wzmianki na temat zasad produkcji wina, sposobu jego wytwarzania, przeworzenia, zwiększania trwałości oraz poprawy smaku. Źródła pochodzące z tej epoki, wyraźne wskazuja nam, że Rzymianie odróżniali różne gatunki wina i cechy charakteryzujące różne geograficznie ośrodki ich produkcji. Pozostałości archeologiczne po rzymskich amforach noszą na sobie wygrawerowane oznaczenia, które pełniły najpewniej funkcję dzisiejszych etykiet. Można więc pokusić się stwierdzenie, że współczesny system oparty na <em>terroir</em> ma swoje umocowanie w kosumenckim wyrafinowaniu <em>Imperium Romanum,</em> którego obywatele potrafili docenić pochodzenie wina.<em> </em></p>
<p>Dalszy rozwój tutejszego winiarstwa wiąże się oczywiście z nadejściem chrześcijaństwa a pierwsze narzucone prawem normy, dotyczące problemu jakości wina, ustanawiają zasady produkcji dla celów chrześcijańskiej liturgii. Wraz z kolejnymi wiekami, zwiększa się znacząco produkcja wina włoskiego. Nierzadko, ze poważnym uszczerbkiem dla jakości, poświęconej na ołtarzu rosnącego popytu. Na nowo rozwija się w średniowieczu międzynarodowy handel winem, które w rękach nierzetelnych sprzedawców traciło niektóre ze swoich pierwotnych parametrów. Co oczywiste, im lepszą opinią cieszył się dany trunek, tym większa była pokusa jego sfałszowania lub sprzedawania pod jego nazwą znacznie pośledniejszych cieczy. Z uwagi na rosnącą sławę lokalnych wytwórców a także w trosce o zachowanie ich indywidualnego charakteru tutejszego wina, wzorem innych krajów winiarskich, także i we Włoszech podejęte zostały ostatecznie działania, które miały na celu zagwarantować wysoką jakość. Włochy w tym zakresie należy zaliczyć do zaszczytnej listy pionierów.  Już bowiem w 1716 roku, Wielki Książe Toskani (Cossimo III &#8211; Medyceusz) wyznaczył strefy uprawy winorośli z której pochodzić miały najlepsze wina. W swoim dekrecie określił między innymi dokładnie zasady produkcji wina <em>Carmignano</em> oraz <em>Chianti</em> a także system kontroli, który przyjeły późnij inne regiony winiarskie Włoch.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>WSPÓŁCZESNE WYRÓŻNIKI JAKOŚCI</strong></p>
<p>Z dzisiejszej perpektwy wydaje nam się to niewiarygodne ale jeszcze w pierwszej połowie XX wieku Włochy, jeden z najstarszych krajów winiarskich Europy, a jednocześnie jeden z największych na świecie producentów wina, butelkował (a zatem przeznaczał do bezpośredniego eksportu) niewielką tylko część swojej produkcji. Większość wina, będącego trunkiem stosunkowo słabej, stołowej zaledwie jakości, sprzedawano w beczkach wprost do odbiorców w okolicznych miastach z przeznaczeniem do bieżącej konsumpcji. Równie źle było z winem eksportowanym do innych państw. Jego zdecydowaną większość stanowiło niezbyt wygórowane jakościowo, ale modne, wino mieszane i butelkowane na miejscu przez importerów. Dbałość o poprawę jakości w związku z rosnącą konkurencją i wymaganiami rynku (pojawienie się nowych rynków zbytu, wielkoobszarowe winnice <em>nowego świata</em> oraz stała poprawa jakości wina na świecie) wymusiły trudne ale konieczne kroki, na rzecz stworzenia jasnego systemu klasyfikacji win włoskich.</p>
<p style="text-align: left;">W 1963 roku wprowadzono ujednolicyny dla całych Włoch system oznaczania i ochrony nazw pochodzenia, który nazwano <em><strong>Denominazione di Origine Controllata, </strong></em>wzorowany na francuskim AOC (<em><a href="https://paragrafwkieliszku.pl//appellation-dorigine-controlee/">appellation d&#8217;origine contrôlée</a></em>).  Specyfikacja ochrony każdej z apelacji DOC, określiła obszar, z którego może pochodzić wino, kolor, odmiany winorośli, minimalne stężenie alkoholu, maksymalną wysokość plonów z hektara, główne właściwości organoleptyczne oraz szczególny sposób dojrzewania wina i niekiedy minimalny wymagany okres leżakowania, a także specjalne oznaczenia konkretnych podobszarów lub podgatunków (takich jak <em>classico</em> czy <em>superiore, </em>o czym dalej<em>)</em>. Nad systemem czuwają organizacje producenckie zaś zatwierdzanie nowych apelacji i zmiany w już istniejących pozostają w gestii Krajowego Komitetu ds. Oznaczeń Pochodzenia Win, powołanego przez włoskie Ministerstwo Rolnictwa. Obecnie status DOC posiada <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Italian_DOC_wines" target="_blank" rel="noopener">329 win</a>.</p>
<p>W roku 1980 wprowadzono stopień wyższy &#8211; <em><strong>Denominazione di Origine Controllata e Garantita </strong></em><strong>(DOCG)</strong>. Wstępnie prawo do oznaczenia DOCG otrzymało zaledwie kilka, najbardziej uznanych win włoskich: Brunello di Montalcino, Vino Nobile di Montepulciano, Chianti, Barolo i Barbaresco (obecnie apelację DOCG posiadają już <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Italian_DOCG_wines" target="_blank" rel="noopener">73 wina</a>). Wino szczycące się takim oznaczeniem musi podołać znacznie wyższym wymaganiom niż to posiadające jedynie apelację DOC. Podstawowa rożnica dotyczy wysokości plonów z 1 ha winnicy. Powszechnie uważa się, że to narzucona przepisami apelacji ograniczona wydajność krzewów podnosi jakość produkowanych w niej win. Kontrola państwa nie sprowadza się jednak do samej winnicy. Wino kontrolowane jest na każdym etapie produkcji. Wyspecjalizowane laboratoria skrupulatnie badają skład fizyczny wina w celu twierdzenia jego zgodności z określonymi wymaganiami. Po testach laboratoryjnych, każdy produkt musi przejść jeszcze kontrolę organolptyczną, przeprowadzoną przez odpowiednio wyselekcjonowane grono degustatorów. Dopiero po spełnieniu wszystkich wymagań i przedostaniu się przez kontrolne sito, producentom wydawane są banderole, potwierdzające przynależność do apelacji.</p>
<p>W 1992 roku pojawiła się nowa kategoria win oznaczanych jako <strong><em>Indicazione Geografica Tipica</em> (IGT)</strong>. Dla tej kategorii winna istotniejsze jest ich pochodzenie z określonego regionu Włoch. Przepisy dozwalają tu na stosowanie innych niż rodzime odmian winorośli oraz odbiegających od tradycyjnych metod produkcji. Obowiązkowe elementy etykiety to nazwa regionu i nazwa szczepu, który posłużył do produkcji wina.</p>
<p><a href="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2015/07/klasyfikacja-win-włoskich.jpg" target="_blank" rel="noopener"><img loading="lazy" decoding="async" class="  wp-image-1211 aligncenter" src="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2015/07/klasyfikacja-win-włoskich.jpg" alt="klasyfikacja win włoskich" width="680" height="847" srcset="https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/klasyfikacja-win-włoskich.jpg 614w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/klasyfikacja-win-włoskich-241x300.jpg 241w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2015/07/klasyfikacja-win-włoskich-300x374.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 680px) 100vw, 680px" /></a></p>
<p>Wina włoskie klasyfikujemy zatem wg. czterech podstawowych kategorii, są to:</p>
<p><strong>VdT</strong>  (<em>Vino di Tavola</em>) – czyli wina stołowe.</p>
<p><strong>IGT</strong> – (<em>Indicazione Geografica Tipica</em>) – wina regionalne, stanowiące 20% produkcji win włoskich. Oznaczenie IGT gwarantuje, że wino zostało wyprodukowane z winogron znajdujących się w tym samym regionie co winnica i że nie zostały przekroczone limity zebranych winogron na hektar z krzewów winorośli.</p>
<p><strong>DOC</strong> – (<em>Denominazione di Origine Controllata</em>) – DOC określa dokładnnie skład wina, obszar uprawniony do posługiwania się daną nazwą, gęstość nasadzeń, dozwolone szczepy, wydajność winnicy oraz minimalną zawartość alkoholu. W niemieckojęzycznym regionie Bolzano można używać określenia <i>Kontrollierte Ursprungsbezeichnung</i></p>
<p><strong>DOCG</strong> – (<em>Denominazione di Origine Controllata e Garantita</em>) – najbardziej restrykcyjna z kategorii z kontrolowaną recepturą. Mogą się nią poszczycić między innymi: Barbaresco, Barolo, Brunello di Montalcino, Chianti, Chianti Classico. W Bolzano &#8211; <i>Kontrollierte und garantierte Ursprungsbezeichnung</i></p>
<p>Na przekór apelacyjnym nakazom wybijają się wśród włoskich win tzw. <em><strong>supertoskany</strong>, </em>czyli produkowane w Toskani arcydzieła sztuki winiarskiej, które z woli ich twórców wyrwały się ograniczeniom surowego prawa. Ta kategoria win (w większości posiadających najwyżej status IGT) produkowana jest najczęściej ze szczepów międzynarodowych.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>TAJEMNICE WŁOSKIEJ ETYKIETY</strong></p>
<p>Włochy jako kraj winiarski podlegają ogólnemu reżimowi prawnemu Unii Europejskiej. Większość obowiązków dotyczących sposobu oznaczania butelek wina, będzie zatem taka sama jak choćby w Polsce (nieco więcej <a href="https://paragrafwkieliszku.pl//formalnaetykieta/">tutaj</a>). I tak, etykietę wina pochodzącego ze słonecznej Italii, zdobić będą następujące informacje:</p>
<ul>
<li>Nazwa, logo i adres producenta (określeń na winnicę/winiarnię czyli odpowiednik fransuskiego <em>château</em> znajdziemy we Włoszech wiele &#8211; <i>bodega, cascina, casato, itp&#8230; </i>nadto<i> </i>jeśli wino zabutelkowano w winnicy producenta, znajdzie się tam też sformułowanie typu i<em>mbottigliato all’origine lub <i>imbottigliato nelle proprie cantine</i></em>)</li>
<li>Symbol oznaczający zaklasyfikowanie wina do jednej z omówinych dziś kategorii (IGT, DOC, DOCG)</li>
<li>Nazwa apelacji (jeśli jest to wino apelacyjne)</li>
<li>Kraj pochodzenia</li>
<li>Objętość butelki oraz zawartość alkoholu</li>
<li>Vendemmia, czyli rocznik (min 85% winogron musi pochodzić z danego roku zbiorów)</li>
<li>Szczep w przypadku win stołowych i IGT (aczkolwiek nie jest on obowiązkowy), dla większości win apelacyjnych szczep będzie wynikał z lokalnych przepisów (np. widzą <em>Chianti</em> wiemy, że conajmniej 70% winogron wykorzystanych do jego produkcji stanowił szczep Sangiovese)</li>
</ul>
<p>Co właściwe dla omawianych dziś win, szukać możemy na nich także i lokalnych oznaczeń, które warto poznać dla powiększenia zarówno swojej konsumenckiej świadomości jak i winiarskiej erudycji. Poza typowymi oznaczeniami, na etykietach win włoskich znajdziemy bowiem takie oznaczenia jak:</p>
<ul>
<li><strong>Superiore</strong> &#8211; wiąże się najczęściej wyższym stopniem dojrzałości winogron a zatem wyższą zawartością alkoholu i wskazuje na wyższą jakosć</li>
<li><strong>Riserva</strong> &#8211; oznaczenie wskazuje na to, że wino było starzone dłużej niż tego wymagają lokalne regulacje, powstało z selekcjonowanych gron oraz ma określoną minimalną zawartość alkoholu</li>
<li><strong>Classico</strong> &#8211; wino pochodzące z centralnych rejonów danej apelacji (najczęściej jest to historyczne centrum regionu)</li>
</ul>
<p>Na butelce, czesto zakodowany będzie także charakter wina czyli jego styl. Ze względu na zawartość cukru resztkowego w gotowym winie znajdziemy zatem:</p>
<ul>
<li><strong><i>secco</i> </strong>(wino wytrawne),</li>
<li><strong><i>semisecco</i></strong> (wino półwytrawne),</li>
<li><strong><i>semidolce</i></strong> (wino półsłodkie),</li>
<li><strong><i>dolce</i></strong> (wino słodkie),</li>
</ul>
<p>Wina musujące będą zaś nosiły oznaczenie <strong><i>spumante </i></strong>lub<strong><i> frizzante</i></strong><i>.</i></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl/enotriatellus/">Enotria Tellus &#8211; czyli  włoski porządek świata</a> first appeared on <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl">Paragraf w kieliszku</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://paragrafwkieliszku.pl/enotriatellus/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>2</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Appellation d&#8217;origine contrôlée</title>
		<link>https://paragrafwkieliszku.pl/appellation-dorigine-controlee/</link>
					<comments>https://paragrafwkieliszku.pl/appellation-dorigine-controlee/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Radosław Froń]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 06 Dec 2014 22:28:17 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Na sąsiednim podwórku]]></category>
		<category><![CDATA[Ochrona jakości]]></category>
		<category><![CDATA[Prawo winiarskie]]></category>
		<category><![CDATA[apelacja]]></category>
		<category><![CDATA[DOC]]></category>
		<category><![CDATA[etykieta]]></category>
		<category><![CDATA[Francja]]></category>
		<category><![CDATA[prawo winiarskie]]></category>
		<category><![CDATA[wino]]></category>
		<category><![CDATA[wino jakościowe]]></category>
		<category><![CDATA[wino regionalne]]></category>
		<category><![CDATA[wino stołowe]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://paragrafwkieliszku.pl/?p=477</guid>

					<description><![CDATA[<p>Po wpisach poświęconych ogólnie przyjętej klasyfikacji win i próbach złamania kodu enigmy, pora zając się najbardziej (jak się wydaje) rozbudowanym [&#8230;]</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl/appellation-dorigine-controlee/">Appellation d&#8217;origine contrôlée</a> first appeared on <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl">Paragraf w kieliszku</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Po wpisach poświęconych ogólnie przyjętej <a title="JAKOŚĆ W DOBREJ CENIE" href="https://paragrafwkieliszku.pl//jakosc-w-dobrej-cenie/">klasyfikacji win</a> i próbach złamania <a title="SEKRETY WINIARSKIEJ ENIGMY" href="https://paragrafwkieliszku.pl//jak-czytac-etykiety-niemieckich-win/">kodu enigmy</a>, pora zając się najbardziej (jak się wydaje) rozbudowanym systemem ochrony jakości wina &#8211; czyli francuskim systemem apelacji. Z uwagi na obszerność całościowego opisu systemu przyjętego przez Francuzów &#8211; wpis ten pozbawiony został już na wstępie ambicji wyczerpania (czy choćby zbliżenia się do wyczerpania) tematu. Niewątpliwie wątek ten będzie kontynuowany  i rozbudowywany do granic absurdu &#8211; czyli dokładnie tak jak rozbudowany jest system stanowiący przedmiot naszej uwagi. Postaram się dziś w możliwie lapidarnej formie, przybliżyć jedynie zasady w oparciu o które kodowane są etykiety, cieszących się niesłabnącą popularnością, win francuskich.</p>
<p>Jak doskonale wiemy, winorośl jest uprawiana na terenie współczesnej Francji już od czasów starożytnych a swój początek zawdzięcza (jak większość elementów stanowiących o europejskiej cywilizacji) <em>Imperium Romanum</em>. Pierwotnie winnice lokowane były w strefie nadmorskiej, by rozprzestrzenić się w kolejnych wiekach na terenie niemalże całego kraju. Obecnie, główne obszary uprawy winorośli odzwierciedlają jej historyczną wędrówkę i skupione są na południu i w centralnej części państwa. Francja zaś, jest dziś drugim po Hiszpanii (czasem &#8220;wygryzają&#8221; ją z tego zaszczytnego miejsca Włochy) producentem wina na świecie.  Siłą rzeczy, za tak wielkim potencjałem stać musi strażnik porządku i dobrego imienia, który czuwa by w nadmiernej obecnie produkcji francuskiego wina, nie zaginęła jego historyczna sława.</p>
<p><a href="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2014/12/9711956553_a709cf019a_b.jpg" target="_blank" rel="noopener"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignleft wp-image-479" src="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2014/12/9711956553_a709cf019a_b.jpg" alt="" width="640" height="483" srcset="https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2014/12/9711956553_a709cf019a_b.jpg 1024w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2014/12/9711956553_a709cf019a_b-300x226.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></a></p>
<p>Co łatwo sobie wyobrazić, zamiłowani w biurokracji Francuzi (pamiętacie <em>12 prac Asteriksa</em>?) przejęli się spoczywającym na nich obowiązkiem ochrony narodowego dobra i stworzyli jeden z najlepiej rozwiniętych systemów prawa winiarskiego, stanowiących wzorzec do bezpośredniej niemalże implementacji w innych krajach. W oparciu o tenże model, stworzony został także system regulacji przedmiotu w ramach Unii Europejskiej. Co istotne (szczególnie w kontekście omawianego już tutaj, swoistego<a href="https://paragrafwkieliszku.pl//jak-czytac-etykiety-niemieckich-win/"> systemu niemieckiego</a>) u podstaw ustroju winiarskiego Francji legła myśl, że jakość wina i jego wyjątkowy charakter zależą przede wszystkim od konkretnego położenia winnicy, podczas gdy inne wyznaczniki mają drugorzędne znaczenie. Celem rozróżnienia miejsca pochodzenia owoców, które posłużyły do wyprodukowania wina, przyjęto system tzw. apelacji &#8211; czyli prawnie określonych obszarów uprawy winorośli i produkcji wina, wskazujących (i gwarantujących) nam konkretne umiejscowienie winnicy z której wywodzi się wino, miejsce jego wyprodukowania i zabutelkowania oraz inne cechy, dla danej apelacji właściwe.</p>
<figure id="attachment_484" aria-describedby="caption-attachment-484" style="width: 209px" class="wp-caption alignleft"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-484 " src="http://kancelaria-doradcza.pl/paragraf/wp-content/uploads/2014/12/Baron_Pierre_Le_Roy_de_Boiseaumarié.jpg" alt="Baron_Pierre_Le_Roy_de_Boiseaumarié" width="209" height="206" srcset="https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2014/12/Baron_Pierre_Le_Roy_de_Boiseaumarié.jpg 220w, https://paragrafwkieliszku.pl/wp-content/uploads/2014/12/Baron_Pierre_Le_Roy_de_Boiseaumarié-50x50.jpg 50w" sizes="auto, (max-width: 209px) 100vw, 209px" /><figcaption id="caption-attachment-484" class="wp-caption-text">Baron Pierre Le Roy de Boiseaumarié. Fot. en.wikipedia.org</figcaption></figure>
<p>Korzenie systemu apelacji sięgają roku 1905, gdy rząd Francuski nakazał wyznaczenie obszarów produkcji niektórych wyrobów &#8211; w tym wina. Jednak dopiero w 1936 roku, INAO (<em>Institute National des Appellations d&#8217;Origines</em>) określił zasady i wymagania, jakim sprostać muszą wina, aby móc oznaczać się chlubną nazwą apelacji. System ten, nazwany Appellation d&#8217;Origine Controlee (AOC), oparty został  o zasady stworzone przez barona Le Roy de Boiseaumarie, będącego nie tylko właścicielem <em>Château Fortia</em> ale szczęśliwie także i prawnikiem <img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f642.png" alt="🙂" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> Oczywistą motywacją wprowadzenia takiego reżimu, była ochrona <em>wielkich win francuskich</em> przed ich tanimi odpowiednikami, pochodzącymi z mniej dostojnych regionów kraju lub co gorsza, z importu. Zasady których przestrzegać muszą producenci działający w ramach danej apelacji (mogący się szczycić i markować nazwą apelacji) dotyczą przede wszystkim obszaru uprawy winorośli, dopuszczonych do uprawy szczepów oraz dozwolonych technik uprawy i produkcji samego wina.</p>
<p>Przystępując do uporządkowania systemu klasyfikacyjnego opartego na systemie francuskim, koniecznym jest przypomnieć ogólny podział win na wina stołowe, wina regionalne oraz wina jakościowe.</p>
<p><strong>Wina stołowe (<em>Vin de table &#8211; VdT</em>) &#8211; </strong> to najprostsze wina pochodzące z dowolnego regionu Francji, których produkcja nie jest w szczególny sposób ograniczana przez prawne regulacje, będące najczęściej bezpretensjonalnym towarzyszem posiłku. Zasadą jest, że nie mogą zawierać w etykiecie informacji o regionie pochodzenia, szczepach winorośli ani roczniku produkcji. Podaje się tam natomiast wzmiankę o procentowej zawartości alkoholu w gotowym produkcie oraz miejscu zabutelkowania wina (<em>mis en bouteilles par&#8230; &#8211; </em>oznacza wino<em> </em>butelkowane przez pośrednika). Szacuje się, że do tej kategorii należy prawie połowa wszystkich win wyprodukowanych we Francji.</p>
<p><strong>Wina regionalne (<em>Vin de pays &#8211; VdP</em>)</strong> &#8211; są to ciągle wina proste, poddane jednak pewnym regulacjom w zakresie wytwarzania i pochodzenia. Przede wszystkim oznaczenie VdP gwarantuje pochodzenie wina ze ściśle określonego regionu Francji. Wina te mogą być też sygnowane rocznikiem produkcji oraz nazwami wykorzystanych szczepów winorośli. Jest to kategoria stosunkowo szeroka, ważne jednak by pamiętać, iż często są to wina bardzo dobrej jakości, mogące śmiało równać się z winami jakościowymi.</p>
<p>Wina jakościowe we Francji dzielą się zaś na dwie dalsze kategorie:</p>
<p><span style="color: #000000;"><em><strong>Vin Délimité de Qualite Superieure</strong></em> (</span><b style="color: #000000;"><i>VDQS)</i> </b>&#8211; zanikająca obecnie (1-2% produkcji) kategoria klasyfikacji dla wina wysokiej jakości, pochodzącege z ograniczonego obszaru. Jest to grupa win jakościowych charakterystyczna dla regionów starających się o przyznanie statusu apelacji AOC, nazywana kąśliwie &#8220;poczekalnią&#8221;. Przepisy regulują tu przede wszystkim rejon położenia winnicy, dozwolone szczepy winogron, gęstość nasadzeń oraz dopuszczalną zawartość alkoholu.</p>
<p><b style="color: #000000;"><i>Appellation d’Orgine Controlôée (AOC lub AC)</i> </b>&#8211; czyli kategoria stanowiąca szczyt hierarchii win francuskich. Butelki oznaczone AOC lub AC to wina posiadające gwarancję pochodzenia z określonego regionu, wyprodukowane zgodnie z technikami w danym regionie dopuszczonymi. Przepisy apelacji regulują ściśle takie elementy jak: dozwolone szczepy, gęstość nasadzeń, wydajność winnicy z hektara, minimalną zawartość alkoholu. Zaświadczenie o przyznaniu oznaczenia apelacyjnego, przyznaje się po analizie technicznej oraz degustacyjnej konkretnego wina.</p>
<p>Kończąc ten krótki wstęp do francuskiego systemu oznaczeń i klasyfikacji win, przypomnę tylko, że omówione wyżej elementy stanowią jedynie wierzchołek góry lodowej. Każdy, kto weźmie dziś do ręki butelkę francuskiego wina ma sporą szansę wykorzystać tę wiedzę w praktyce &#8211; pod warunkiem jednak, że nie zechce celebrować chwili winem pochodzącym z nobliwej apelacji. Musimy pamiętać bowiem, że każda apelacja posiada własne regulacje wewnętrzne, w których można zatonąć niczym w winnej kadzi. O ból głowy związany  z systemem oznaczeń właściwym dla <em>Bordeaux</em>, przyprawię Was niebawem w odrębnym wpisie.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl/appellation-dorigine-controlee/">Appellation d&#8217;origine contrôlée</a> first appeared on <a rel="nofollow" href="https://paragrafwkieliszku.pl">Paragraf w kieliszku</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://paragrafwkieliszku.pl/appellation-dorigine-controlee/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>3</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
