Przepisy regulujące funkcjonowanie faktycznie istniejącego już polskiego świata producentów wina nabierają w istocie coraz bardziej praktycznego wymiaru. Ambicją dzisiejszego wpisu, który rozpoczyna nową serię przewodnika po prawie dla polskich winiarzy,  jest zatem zdefiniowanie prawa winiarskiego jako takiego i usystematyzowanie regulacji przedmiotu, obowiązujących w naszym kraju. Seria ta będzie miała na celu stanowić podręczny przegląd przepisów, które dotykają tak interesującej naszych producentów wina materii. Przede wszystkim kwestii związanych z uprawą winorośli, produkcją wina oraz jego sprzedażą hurtową (do sklepów) i detaliczną (w gospodarstwie winiarskim/enoturystycznym).

Rozpoczniemy tę analizę stanu prawnego od wstępu do najważniejszych regulacji prawa rodzimego. W dalszych częściach, omówimy kwestie związane z lokalnymi przepisami dotyczącymi prowadzenia działalności gospodarczej lub rolniczej w branży winiarskiej oraz zmierzymy się z regulacjami podatkowymi (w szczególności tymi dotyczącymi podatku akcyzowego). Dla pobieżnego choć wyczerpania tematu, serię tę zakończymy próbą uporządkowania systemu prawa Unii Europejskiej, z obowiązku implementacji którego wynikać będą bezpośrednio wszystkie wcześniej omówione arcydzieła polskiej sztuki legislacji. Warto bowiem pamiętać, że istotną rolę w systemie prawnym Polski jako członka Unii Europejskiej, stanowi oczywiście prawo wspólnotowe, szczególnie rozbudowane w omawianym, winiarskim zakresie.

Jeśli chodzi o samo prawo winiarskie, to zauważalny jest generalny brak tendencji do wyróżniania tej kategorii przepisów spośród porządku prawnego (także w licznych krajach o dłuższej historii winiarstwa, jednym z wyjątków jest oczywiście Francja). Stanowi ono zatem całość regulacji dotyczących omówionej już tematyki winiarskiej, usytuowanych w różnych gałęziach prawa takich jak prawo rolne, prawo podatkowe czy zagadnienia prawa gospodarczego. Zasadniczo, podstawowym aktem regulującym ogół zagadnień produkcji i obrotu winem a przez to gospodarcze życie każdego, polskiego winiarza jest tzw. ustawa winiarska czyli  ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina Dz.U. 2011 nr 120 poz. 690,  konstytuująca zagadnienia związane z wyrobami winiarskimi (winami gronowymi, owocowymi, cydrami, miodami pitnymi itp.). Reguluje ona przede wszystkim proces wyrobu fermentowanych napojów winiarskich, wraz z listą dopuszczonych przy produkcji technologii oraz zasady obrotu tego typu produktami. Dokument ten wprowadza też klasyfikację tych wyrobów i system ich definiowania.

Do ustawy tej, dołączył nasz prawodawca komplet rozporządzeń wykonawczych, które precyzują zawarte w niej regulacje. Są to: 

• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 sierpnia 2014 r. w sprawie wzorów formularzy deklaracji składanych Prezesowi Agencji Rynku Rolnego w zakresie wyrobu, rozlewu i wprowadzania do obrotu wyrobów winiarskich z wina, winogron lub moszczów winogronowych Dz.U. 2014 nr 0 poz. 1080;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie rodzajów fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowych wymagań organoleptycznych, fizycznych i chemicznych, jakie powinny spełniać te napoje Dz.U. 2013 nr 0 poz. 633;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie szczegółowego sposobu wyrobu fermentowanych napojów winiarskich oraz metod analiz tych napojów do celów urzędowej kontroli w zakresie jakości handlowej Dz.U. 2013 nr 0 poz. 624;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie terminu zamknięcia rejestru przychodu i rozchodu wyrobów winiarskich Dz.U. 2012 nr 0 poz. 1354;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie sposobu i miejsca pobierania próbek winogron, moszczu winogronowego i wina w trakcie fermentacji oraz ustalania naturalnej zawartości alkoholu w tych produktach Dz.U. 2012 nr 0 poz. 1337;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie minimalnej zawartości alkoholu w wytłokach i osadzie drożdżowym Dz.U. 2012 nr 0 poz. 1336;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie stawek opłat za dokonanie ocen wniosku o objęcie ochroną, zastrzeżenia do tego wniosku oraz wniosku o zatwierdzenie zmiany specyfikacji Dz.U. 2012 nr 0 poz. 116;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie wzoru świadectwa jakości potwierdzającego zgodność procesu wyrabiania wyrobu winiarskiego ze specyfikacją Dz.U. 2012 nr 0 poz. 25;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu ustalania i umieszczania numeru identyfikacyjnego partii wina z określonego rocznika lub wina z określonej odmiany winorośli Dz.U. 2012 nr 0 poz. 4;
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie stawek opłat za przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej odmiany winorośli Dz.U. 2012 nr 0 poz. 3.

Przepisy powyższe, nakładają na producentów wina szereg obowiązków, których celem jest zapewnienie wysokiej jakości oferowanych w handlu wyrobów winiarskich. Nade wszystko należy pamiętać, że produkcja wina jest działalnością regulowaną i wymaga uzyskania wpisu w ewidencji prowadzonej przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego a jej prowadzenie bez stosownej rejestracji jest sankcjonowane (…kto wyrabia lub rozlewa wyroby bez wymaganego wpisu do rejestru, podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do roku. Karze grzywny podlegają również osoby, które wyrabiają i wprowadzają do obrotu wyroby winiarskie niezgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie).

Istotna jest także szeroka perspektywa spojrzenia na omawiane przepisy z uwagi na liczne odesłania podsądnego ustawy winiarskiej do innych aktów prawnych (nie tylko omówionych wyżej rozporządzeń wykonawczych i przepisów UE). Odwołania te dotyczą takich aktów prawa krajowego jak:

• Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia Dz.U. 2006 nr 171 poz. 1225
• Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych Dz.U. 2004 nr 42 poz. 386
• Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin Dz.U. 2004 nr 11 poz. 94
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168

c.d.n.

The post Prawo winiarskie cz. 1 – podstawowe regulacje first appeared on Paragraf w kieliszku.

Opatrzność nie wszystkich obdarowała równo. Tę oczywistą, boską niesprawiedliwość koryguje jednak ludzkie prawo. Nękanym pogodą i klimatycznym niepokojem, północnym winiarzom, przychodzi z pomocą Unia Europejska, która jak się zdaje (narażając się na niebezpieczną parafrazę) –  za mróz wynagradza a za słońce karze. Tak oto vox populi (uznawany w naszej kulturze od jakiegoś czas za równy samemu vox dei) we wspólnotowym wydaniu, ustanowił tzw. strefy uprawy winorośli w UE. Strefy te obejmują poszczególne kraje członkowskie Unii Europejskiej lub ich regiony i cechują się odrębnym porządkiem prawnym regulującym zasady uprawy winorośli i produkcji wina. Różnice pomiędzy strefami wynikają oczywiście z różnych warunków klimatycznych w poszczególnych krajach i regionach. Celowość takiego podziału to przede wszystkim wspieranie winiarstwa w krajach, gdzie trwa walka o każdy kilogram dojrzałej winorośli i ograniczenie nadmiernej produkcji (z troski o zachowanie jakości) w krajach, gdzie kwitnie nawet parasol wbity w ziemię. Dla skompensowania nieszczęśliwego położenia regionów leżących w strefach w których klimat nie rozpieszcza winiarzy, przepisy unijne przewidują szerszy zakres technologii i praktyk dopuszczonych przy produkcji win gronowych (w szczególności szaptalizacji – czyli dosładzania moszczu) w krajach o stosunkowo gorszym klimacie i jednocześnie środki ograniczające produkcję wina w “tradycyjnych krajach winiarskich” – w najbardziej radykalnym wydaniu, nawet poprzez karczowanie winnic.

W związku z powyższym, winiarską Unię Europejską podzielono na trzy strefy uprawy winorośli (A, B, C). Podział ten dokonany został na podstawie (uchylonego w 2008 r.) Rozporządzenia Rady (WE) 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 roku – w sprawie wspólnej organizacji rynku wina. W załączniku nr III do wspomnianego Rozporządzenia (a obecnie w załączniku nr IX do Rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. – które zastąpiło poprzedni dokument, wymieniono dokładnie pojemność poszczególnych stref uprawy winorośli i regionów państw wchodzących w ich skład. Kraje w których uprawa winorośli jest najtrudniejsza wpisane zostały do strefy A, te najbardziej predestynowane do uprawy winorośli, stosownie do strefy C. Ze względu na bliskość i niewielką pojemność, warto wymienić przede wszystkim kraje strefy A. Do tej, najchłodniejszej części winiarskiej Europy zaliczono następujące państwa:

• Belgię
• Danię
• Irlandię
• Niderlandy 
• Polskę
• Szwecję
• Zjednoczone Królestwo

oraz regiony:

• w Luksemburgu – luksemburski region uprawy winorośli
• w Czechach – region uprawy winorośli Čechy
• w Niemczech – wszystkie obszary przeznaczone pod uprawę winorośli, które nie zostały objęte strefą B uprawy winorośli.

Zaliczenie kraju do strefy uprawy winorośli jest szczególnie istotne z  punktu widzenia producentów działających w oparciu o przepisy wspólnotowe, regulujące organizację rynku wina. Kraje członkowskie UE, które nie są objęte strefą, nie mogą bowiem produkować wina z własnych upraw. Prawo unijne pozwala winiarzom z państw UE pozostającym poza strefami uprawy winorośli, na produkcję wina jedynie z surowców zakupionych w państwach członkowskich, które taką strefą są objęte.

Warto przypomnieć, że Polska złożyła wniosek do Komisji Europejskiej o zaliczenie naszego kraju do strefy A, 20 kwietnia 2004 roku – działając w oparciu o zapisy traktatu akcesyjnego wynegocjowane w Kopenhadze (art. 28a załącznika II.6A do Traktatu o przystąpieniu Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej), w którym postanowiono, że decyzja o objęciu Polski strefą uprawy winorośli i wpisania jej terytorium do załącznika nr III do wspomnianego już Rozporządzenia z 1999 roku, zostanie podjęta po 1 maja 2004 r.Taką też decyzję podjęto nieco ponad rok po akcesji, zgodnie z intencją polskiego wnioskodawcy. Rozporządzeniem Rady (WE) z 20 grudnia 2005 roku (2165/2005), także i obszar naszego kraju zaliczony został do strefy uprawy winorośli w Unii Europejskiej. Polska stała się zatem pełnoprawnym, europejskim krajem winiarskim i przyjęła na siebie wszelkie wynikające z tego tytułu prawa i obowiązki. Od tego czasu polscy winiarze, podlegają wszystkim procedurom, ograniczeniom i uprawnieniom, które dotyczą winiarzom z innych krajów strefy A. Przede wszystkim zdjęto z nich ograniczenia dotyczące możliwości produkcji i sprzedaży wina.

The post Strefy uprawy winorośli w UE first appeared on Paragraf w kieliszku.