Jak się okazuje, podróż ze słonecznego Podkarpacia do nieco pochmurnej, lecz równie ciepłej Chorwacji nie zajmuje zbyt wiele czasu (co ciekawsze, stan dróg poprawia się w sposób motywujący wraz z przekroczeniem każdej kolejnej granicy). Przejechaliśmy dość szybko przez bratnią Słowację, minęliśmy (nie bez pokusy) światowej sławy regiony winiarskie Węgier by ostatecznie pozwolić, znudzonej nieco bezsensownością wykonywanej pracy, chorwackiej straży granicznej na wpuszczenie nas do swojego pięknego kraju. Inauguracja naszego pobytu (jak przystało na wyznawców Dionizosa) rozpoczęła się od uczty. Doświadczenie następnych dni pokazało dobitnie, że, gościnność naszych gospodarzy, okazana podczas powitalnych uroczystości w stolicy, była niczym w stosunku do tego co czekać nas miało już w otoczeniu winnych krzewów. Z sympatii i wdzięczności dla gospodarzy, warto wspomnieć choćby w kilku słowach o winiarstwie chorwackim w okołostołecznym wydaniu.

UROKI KONTYNENTALNEJ CHORWACJI

Warto podnieść już na wstępie, że winiarska Chorwacja składa się z dwóch zasadniczych części: nadmorskiej oraz kontynentalnej. Chorwacja nadmorska to przede wszystkim sławne na całym świecie regiony winiarskie, takie jak Dalmacja czy Istria. Kontynentalna część obejmuje zaś nie mniej ciekawą Sławonię oraz odwiedzany przez nas region Plešivica.

Jak powszechnie wiadomo, uprawy winorośli na terenach dzisiejszej Chorwacji istniały już na setki lat przed powstaniem Imperium Rzymskiego, jednak początek winiarstwa jako istotnej gałęzi rolnictwa datuje się na okres osadnictwa greckiego, czyli początek V wieku p.n.e. O ile poźniejsza turecka okupacja niemalże zniszczyła tutejszą kulturę winiarską o tyle jej renesans, trwający aż do tragicznej epidemii filoksery, zawdzięcza Chorwacja darzącym wino znacznie większym uznaniem Habsburgom. Jak wtedy tak i dziś, winiarstwo chorwackie znów musi się odradzać. Tym razem po czasach socjalistycznej Jugosławii, w której wino było zwykłym produktem przemysłowej jakości. Ponowny rozwkit, zapoczątkowany w latach 90’tych trwa z niemałyni sukcesami do dziś, czego efekty można obserwować podczas wizyty w tym pięknym kraju.

Region w którym mieliśmy okazję gościć, zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie chorwackiej stolicy. Głowne ośrodki tej historycznej apelacji, to miasta Jastrebarsko i Samobor będące na trasie tutejszej, bardzo bogatej ścieżki enoturystycznej. Tutejsze wina tworzą bardzo szeroki wachlarz ofertowy. Od prostych win stołowej jakości, poprzez poprawne rynkowe wina z międzynarodowych szczepów wytwarzane w nowoczensych winiarniach, aż po ciekawe wina produkowane tradycyjnymi metodami i eksperymenty z zapożyczaniem cudzych lecz równie szlachetnych tradycji, jak maceracja w amforach. Większość produkowanych tutaj win to wina białe. Obok modnych, międzynarodowych szczepów takich ja Gewürztraminer, Pinot Blanc, Chardonnay i Sauvignon Blanc spotkać możemy także endemiczne odmiany uprawiane tutaj od wieków. Zdecydowanie najlepszym profilem produkcji, przynoszącym nadto doskonałe efekty, jest produkcja win musujących – najbardziej chyba ciekawych, pokazujących kunszt i ambicję lokalnych winiarzy. Tutejsze, odradzające się winiarstwo przypomina nieco to tworzące się dopiero w naszym kraju. Może nie pod względem wolumenu ogólnej produkcji czy doskonałych klimatycznych warunków ale ze względu na to, że znakomita większość gospodarstw winiarskich to małe, maksymalnie kilkuhektarowe parcele, uprawiane najczęściej ręcznie. Odbija się to w sposób oczywiscie pozytywny na jakości tutejszego wina oraz wspaniałej a oczekiwanej przez enoturystów atmosferze małej, dopieszczonej przez gospodarza winiarni. O konkretach jednak nieco dalej.

MAŁY PRZEGLĄD TUTEJSZYCH PRODUCENTÓW

Wspomniana już gościnność lokalnych winiarzy przypomniała nam o słowiańskim rodowodzie tego wyraźnie południowego narodu. Odwiedzając lokalnych producentów mieliśmy okazję obejrzeć to co w regionie najciekawsze a przynajmniej najlepiej przygotowane enoturystycznie

Šember

Interesujący producent ciekawych, choć możliwie bezpretensjonalnych win musujących, dysponujący stosunkowo małą ale dobrze wyposażoną winiarnią, tworzącą rzemieślniczy klimat wokół produkowanych tam Pjenušaców. Część win dojrzewa w dużych, dębowych beczkach co nadaje im charakteru właściwego dla win w “starym stylu”, bez nowomodnej, nadmiernej niekiedy owocowej lekkości i niewątpliwie cieszy też oko turysty. Jak na kraj w którym słońce przesadnie wzmacnia charakter większości win białych, perliste efekty pracy tutejszych winiarzy zachowują dobrą harmonię mimo nieco mniejszej, niż typowa, kwasowości.

Podstawowe wino to kupaż Chardonnay, Pinot Blanc oraz lokalnego Plavec Žuti (10%), produkowane metodą tradycyjną (3 lata na osadzie). Wino o o ciemnosmłomkowej barwie,  wyraźnie terpenowym aromacie i dobrej pienistości. W ustach lekko pikantne, rześkie, dostarczające radosci picia ale niestety dość płytkie. Trzeba przyznać, że jest to wino przyjemne i całkowicie poprawne ale zapowiedź gospodarza podniosła nadmiernie poprzeczkę naszych degustacyjnych oczekiwań co zaowocowało w ostatecznym rozliczeniu małym rozczarowaniem.

Wina spokojne też nie porywają… Riesling (reński) zdawał się zaspokajać potrzeby wiernych fanów tego szczepu. Był trudny ale ambitny, jednoznacznie ciekawy choć radość dostarczona przez pociągające aromaty ziemii, mchu, ropy naftowej, stępiona została przez wrażenie lekkiej oksydacji i poczucie braku należytego wykończenia dzieła. Pinot Noir o typowym, jasnorubinowym kolorze, przedstawił się niestety dość wątłym nosem i równie słabymi ustami. Wino wyraźnie niezcharmonizowane, zbyt wodniste i przytłoczone nadmiernym alkoholem.

Ciban

Właściwe dla tej okolicy świetne przygotowanie enoturystyczne, ciekawa historia, siła lokalnej wspólnoty i dobre wina z pokazowej winnicy. Po przealkoholizowanej serii przeciętnych win białych i rożowych, uwagę skupił na sobie Cabernet Sauvignon (i znów rocznik nie zachował się w notatkach :/). Owoce leśne, domowe powidła i tytoń dominowały w intensywnym aromacie. Zmysł smaku drażniony zalotnie delikatną pikantnością, soczystą owocowością i nienatrętną beczką. Zrównoważone, przyjemne wino o lekko słodkim finiszu.

Korak

Jak nas poinformowano z nieukrywaną dumą – jeden z najlepszych winiarzy Chorwacji. Winiarnia otoczona ze wszech stron winnicami, których rzędy ozdobiono pragmatycznie ale i urokliwie krzewami róży. Wina niewątpliwie ciekawe choć z nóg zwalało bardziej tempo przygotowanej tu degustacji, wieńczącej wypełniony już dotąd licznymi atrakcjami dzień. Styl międzynarodowy bez zbędnych szaleństw z lokalnymi odmianami. Poprawnie, frontem do konsumenta.

Šoškić

Wspaniała gościnność, rewelacyjna impreza z lokalną muzyką na żywo wieńcząca ciężki, degustacyjny dzień. Wino chyba też było dobre

Jagunić

Duża restauracja na urokliwym wzgórzu, otoczonym tradycyjnie obsadzonymi winnicami (gęste nasadzenia przy palikach). Kompilacja winnych tradycji i turystycznej nowoczesności, nieco chyba przeinwestowana (niedaleko już do granicy dobrego smaku). Wina proste, pozostawiająca dobre wspomnienia.

Portugizec 2013 – wino stołowe, opakowane w litrowe butelki. Prosty, niemalże banalny, klaret. Rubinowy kolor, dojrzałe wiśnie narzucające się wszystkimi zmysłami. Soczyste, lekko garbnikowe, bardzo ale to bardzo pijalne. Müller-Thurgau 2013 – przyjemnie łagodny (jak na tutejsze wina białe), aromatyczne, cytrusowo-miodowe, otwiera się, zmierzając uwodzicielsko w kierunku owoców tropikalnych. Traminer 2012 w wersji wytrawnej i słodkiej. Ten pierwszy potężnie aromatyczny, o długim, słodkim finiszu, kremowy, dobrze poukładany. Jego słodki odpowiednik bogatszy o aromaty rodzynek i kandyzowanych owoców, w ustach niestety płytki, gasnący, o zbyt małej jak na tę ilość cukru kwasowości. Pinot Sivy (Pinot Gris) z tego samego rocznika (pospieszne notatki pozostawiają cień wątpliwości), szaro-łososiowe, przesadnie alkoholowe, z gorzkim finiszem, na domiar złego przesiarkowane – jednym słowem mała wpadka

Tomac

Stara winiarnia i winnica z dużymi tradycjami. Świetne zaplecze enoturystyczne i porywające idee aktualnych włodaży. Wrażenie robią tutejsze wina musujące. Metoda klasyczna i wieloletnie leżakowanie na osadzie przy dobrej dojrzałości winogron ze starych krzewów, owocują doznaniami perlistej kremowości godnej szampanów. Koszt tej musującej uczty waha się zaś w granicach 10-15 Euro! Wina bezwzględnie ciekawe i warte szczególnej uwagi, nie tylko dla bąbelkowych fanatyków

Po dokładnym zwiedzeniu ciekawej, iście “szampańskiej” piwnicy, mogłem zdegustować Pinot Noir w musującej wersji Rose. Wino rześkie, subtelne, czyste, jednoznacznie harmonijne i ułożone a posiadające przy tym pazur wyrazistej osobowości. Najlepsze wino musujące tego domu zostało misternie spakowane i przywiezione do kraju – wciąż czeka na chwilę pozwalającą na krótką refleksję, której (jak wierzę) jest godne. Od musiaków oderwać mogło autora tylko zjawisko nadzwyczajne i takie też zostało zachowane przez gospodarzy na sam deser. Z nieukrywaną radością zasugerowali abyśmy spojrzenia nasze skierowali na pobliską wiatę. Lekki dach skrywał wśród równego bruku kamienne płyty, które mogły być jedynie swoiście zlokalizowanymi studzienkami kanalizacyjnymi lub… zakopanymi tam amforami!

Ufam, że enomaniaków odwiedzających naszą rodzimą Winnica Płochockich, spotka tak wiele radości jak nas, oczarowanych tym wspaniałym odkryciem. Reński Riesling, jak przystało na wino pomarańczowe, był winem absolutnie niestandardowym. Ciemnozłota barwa zdradzała zamierzone efekty długiej maceracji w kwewri. Bukiet niezwykle złożony z dominującą nutą żywicy, orzecha włoskiego i migdałów. W ustach niestety nieco rozczarowywał ale któż mówił, że to wino do prostackiego picia. Jako utwór stworzony do zachwytu nad formą, wykonał doskonale powierzone mu zadanie. Czerwony Pinot Noir z sąsiedniej amfory, nabierał charakteru w bardziej swojskiej atmosferze, patynując się w dużej beczce z nowego dębu. Piękny złożony bukiet, w ustach soczyste owoce leśne. Jeszcze zbyt szorstkie, zbyt tęgie jak na tę subtelną odmianę. Pozostaje ufać, że i tym razem czas uleczy wszystkie młodzieńcze rany.

Filipec

Największą choć swoistą ciekawostką odwiedzanego Samoboru była wizyta w tej szczególnej winiarni. Produkowane jest tu wino nietypowe. Zgodnie ze starą, rodzinną recepturą wino zaprawia się niezwykle intensywną mieszanką ziół. Dla spotęgowania swoistości całego miejsca, produkuje się tu równie tradycyjną… musztardę

Wizytę w tutejszych winiarniach szczerze polecam, niezwykle przyjazny klimat i gościnność tutejszych gospodarzy są szczególnym doświadczeniem a wino… to kwestia gustu Z całą pewnością w mnogości jest siła i każdy znajdzie coś co w sposób szczególny uraduje jego zmysły. Zapraszam także do lektury relacji Pawła Lisaka ze Stowarzyszenia Winiarzy Podkarpacia, który w bardziej lapidarnej ale i konkretniejszej formie opisuje naszą wyprawę.

The post Winiarskie okolice Zagrzebia first appeared on Paragraf w kieliszku.

O wizycie w Werder, czyli najmniej chyba znanym regionie winiarskim Niemiec, mogliście przeczytać już wcześniej:

WINIARSTWO W BRANDENBURGII

WIZYTA W DESTYLARNI GERMAN WHISKY

SEKRETY WINIARSKIEJ ENIGMY

Po kilku miesiącach od naszej sympatycznej podroży w okolice Poczdamu, przyszedł czas na równie miłą rewizytę ze strony naszych niemieckich przyjaciół. Rolę lokalnego gospodarza pełniło Stowarzyszenie Winiarzy Podkarpacia a wraz z nim, liczne grono lokalnych winogrodników.

Kameralne przywitanie naszych gości (po szybkiej i spontanicznej degustacji piwa z lokalnego browaru) odbyło się w w jednej z krośnieńskich restauracji, przy znalezionych tam butelkach wina z Winnicy Sztukówka, które osuszyliśmy ze smakiem na oczach autora  Pogoda nie rozpieszczała zwiedzających ale osobiście traktuję to jako niezamierzoną przez nas zemstę sprawiedliwej opatrzności. Werder pięknym słońcem też nas swojego czasu nie witało Mimo chłodu, lodowatego wiatru, deszczu i zawiewającego momentami śniegu (!) wyruszyliśmy zdecydowanie w enoturystyczną trasę.

Jako pierwszy punkt programu zaplanowano wizytę w winnicy Dwie Granice. Nasi goście oraz grupa lokalnych winiarzy odwiedziła wyjątkowo urokliwe, choć i niezwykle zimne tego dnia, podjasielske gospodarstwo. Wytrwale i bez baczenia na nieprzychylną aurę wsłuchiwaliśmy się w każde słowo naszego gospodarza z niesłabnącym mimo deszczu zaciekawieniem. Nasza wytrwałość w winnicy została wynagrodzona ciepłym przyjęciem w spokojnej i nade wszystko suchej, winiarni. Po niezwykle ciekawym dla każdego winemakera, zwiedzaniu części produkcyjnej, zostaliśmy zaproszeni do niemniej ważnych dla każdego szanującego się, enoturystycznego gospodarstwa, pomieszczeń degustacyjnych. Smaczny posiłek i przednie butelki pozbawione błyskawicznie korka, poprawiły nasze nieco wyziębione nastroje.

Nasz sympatyczny weekend zakończyliśmy wesoło w karczmie, trwając mocno w postanowieniu zdegustowania i zaprezentowania naszym gościom, wszystkiego co najlepsze spośród wytworów podkarpackich winogradów. Niemały podziw budziły wina ze wspominanej już winnicy Sztukówka. Przednie wina, ujmujący winiarz i romantyczne nazwy każdej z przedstawionych butelek (Lira, Cymbały, Suka…) zostaną z pewnością zapamiętane jako właściwe ukoronowanie całej imprezy. Wierzę, że nasi przyjaciele z podobną emocją wrócili do swojego kraju by sławić tam podkarpackie winiarstwo i łudzę, że dzieląc się ze sobą powyjazdową refleksją postanowili – w tym roku zrobimy takiego Regenta jak oni!

The post Projekt W.I.N.E. – wizyta na Podkarpaciu first appeared on Paragraf w kieliszku.

Trzeba wiedzieć, że Republika Federalna Niemiec, wytwarza blisko 4% światowej produkcji wina. Niemieckie wino, zostało wspomniane nawet w narodowym hymnie (…deutsche Fraue, deutsche Treue, deutscher Wein und deutcher Sang…) , w którym natomiast brak jakiejkolwiek wzmianki na temat piwa. Chyba, każdy z nas zna jakieś typowe, niemieckie wina. Jeżeli Twoje pierwsze skojarzenie nie wiąże się ze wspaniałymi rieslingami z Palatynatu czy słodką ambrozją eiswein’ów, to może choć myśli popłynął w kierunku istotnego (jedynie rynkowo) wytworu niemieckiego winiarstwa, jakim jest Liebfraumilch. Jestem jednak w stanie założyć się, że nawet wyborne grono wielbicieli niemieckiego wina, rozkoszujących się winami z nad Mozeli czy też z Rheingau, nie zna winnic ani win z tak bliskiej nam Brandenburgii. Tymczasem w najdalej wysuniętym na północ regionie winiarskim Niemiec, nieopodal Poczdamu (a także w samym mieście) – obecnej stolicy przedmiotowego Landu a wcześniej stolicy Cesarstwa Niemieckiego, rozmieszczone są urokliwe, małe winnice, produkujące wina wyjątkowe – niosące za sobą odwagę winiarzy, zdecydowanych na uprawę winorośli w tym trudnym klimacie.

Musimy pamiętać, że Brandenburgia jest regionem winiarskim położonym w strefie A (zgodnie z podziałem UE), czyli najzimniejszym regionie uprawy winorośli w Europie (w tym też znajdują się między innymi Polska, Czechy, Belgia, Dania, Irlandia, Zjednoczone Królestwo, Szwecja, Niderlandy oraz Luksemburg). Wiadomo, że od tego czasu aż po wiek XIX,  produkowano na tym terenie różnego rodzaju wina. Pierwsze wzmianki historyczne dotyczące winiarstwa w Brandenburgii, pochodzą z końca XII wieku i dotyczą oczywiście winnic przykościelnych. Winorośl przywieziono tutaj z terenów śródziemnomorskich i obsadzano nią głównie tereny przy nowych klasztorach, zakładanych na wschodnich rubieżach Rzeszy. To właśnie mnichom (przede wszystkim Cystersom) zawdzięcza brandenburska winorośl swój dalszy rozwój. Winnice sadzono bowiem w blisko 70 wsiach, a z pozyskiwanych owoców wytwarzano lokalne wino służące nie tylko celom liturgicznym. Poza funkcjami nabożnymi, wino urozmaicało stoły samych mnichów. Lokalnymi wyrobami częstowano też gości  którzy otrzymywali bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie w klasztorze. Dzięki wysokiej randze przybywających gości, bardzo wcześnie przyjęto wysokie standardy uprawy i produkcji a trzeba wiedzieć, że konsumpcja wina w wieku XV i XVI, wynosiła około 150 litrów per capita rocznie.

Wino od zawsze chyba, nosi słusznie i niepodzielnie tytuł napoju królów. Upodobanie do wina podzielali także i lokalni włodarze. Pruski król, Fryderyk II Wielki, choć zakochany (jak wielu, nie tylko jemu współczesnych) we francuskich winach, nakazał posadzić winorośl na wzgórzach, przy swojej stołecznej rezydencji. W latach 1744-1769, na polecenie monarchy wybudowano w Poczdamie trzy tarasowe winnice. Najbardziej okazała z nich, wybudowana na wzgórzu Wüster Berg, zwieńczona jest skromnym (jak na królewskie możliwości) ale wyjątkowo pięknym, barokowym pałacem Sanssouci. Poziome ściany oporowe, na których pnie się winorośl, zostały rozmieszczone symetrycznie na sześciu tarasach, tworząc właściwy czasom, rokokowy ogród. Nieopodal tejże winnicy, posadzono kolejną, nad którą usytuowano następny pałac – Belvédère. Jak głosi przypowieść, służyć miał on przede wszystkim do obserwowania winnych krzewów i w tym też celu miał być przez króla raz jeden wykorzystany. W bezpośredniej bliskości królewskich rezydencji znajdowały się łącznie trzy winnice, służące głównie produkcji owoców deserowych.

Powojenny okres Niemieckiej Republiki Demokratycznej spowodował upadek lokalnego winiarstwa. Zjednoczone Niemcy odziedziczyły jedynie szczątkowe pozostałości po brandenburskim winiarstwie. Napływ środków i zachodniej, winiarskiej kultury sprawiły, że rozpoczęto plan rewitalizacji winnic – w szczególności tych najważniejszych, mieszczących się w obrębie kompleksu pałacowego w Poczdamie. Współczesne podstawy prawne uprawy winorośli w Brandenburgii są uregulowane w rozporządzeniu z dnia 29 lutego 2012 roku. Łączna powierzchnia winnic w Brandenburgii, wynosi niespełna 30 ha co jest wynikiem skromnym w stosunku do reszty kraju (ponad 102 000 ha) choć wypełnia już niemal w całości, przyznany regionowi limit. Około 78% wszystkich winnic regionu uprawiana jest przez prywatnych przedsiębiorców. Bardzo ważne dla regionu są jednak stowarzyszenia zrzeszające lokalnych winiarzy, które zarządzają pozostałą, piątą częścią winnic.

W regionie, uprawia się głównie takie odmiany jak Müller-Thurgau, Weißburgunder, Riesling, Ruländer, Savignon blanc (dla win białych) oraz Dornfelder, Cabernet Dorsa i Regent (dla win czerwonych). Na szczególną uwagę zasługuje ostatni z wymienionych szczepów. Regent jest ważny dla Brandenburgii z uwagi na fakt, iż zajmuje największa powierzchnię upraw w tym  landzie (5,7 ha) oraz ważny dla winiarstwa Polskiego, jako, że także i w naszym kraju, stanowi jeden z podstawowych szczepów czerwonych. Brandenburgia nie stanowi może podstawowego kierunku winiarskich wypraw. Niewątpliwie region ten wart jest jednak pewnej uwagi, choćby ze względu na bliskość odwiedzanej często, niemieckiej stolicy. Dla polskiego enoturysty, interesujące okazać się może nadto podobieństwo tamtejszego winiarstwa do winiarstwa polskiego (szczególnie w bliskim przecież, zielono-górskim wydaniu).

The post Winiarstwo w Brandenburgii first appeared on Paragraf w kieliszku.