WPIS AKTUALIZOWANY – 18 MARCA 2022 R.

CO PODLEGA CERTYFIKACJI?

Jak już ustaliliśmy we wstępie, certyfikacji podlegają informacje o wyjątkowym znaczeniu. Do takich należą niewątpliwie informacje o pochodzeniu, ekologicznym czy też biodynamicznym charakterze uprawy i produkcji ale też informacje o roczniku w którym wino powstało i odmianach winorośli jakie wykorzystano. Ochrona pochodzenia jest rzeczą oczywistą. Lokalne tradycje, szczególne siedliska czy prestiż regionu mogą znacząco wpłynąć na popyt i cenę. Ochrona apelacyjna pozwala też często rozeznać bardziej obytemu konsumentowi w stylistyce wina czy określić szczepy winorośli i ich proporcje w winie. Tematyka ta niewątpliwie wymaga szerszego omówienia, budzi też w Polsce pewne emocje. Zasłużyła zatem na odrębne potraktowanie.

Niewątpliwie podobny efekt rynkowy wywołuje też “zielony listek” czy inna forma wyróżnienia produktu ekologicznego. Także i tę kwestę oraz sposoby certyfikacji eko i bio, pozostawimy sobie innej okazji. Dziś przyjrzyjmy się raz jeszcze procedurze certyfikacji odmiany i rocznika.

JAK SIĘ TO ROBI?

Certyfikacja nie jest oczywiście obowiązkowa ale możliwa i pożądana. Wnioskować o certyfikację może oczywiście jedynie producent wina wyrabiającego wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek, składa się nie później niż na 2 tygodnie przed dokonaniem zbioru winogron, które mają zostać przeznaczone do wyrobu danej partii wina lub moszczu, lecz nie później niż do dnia 15 września danego roku winiarskiego.

Uchybienie temu terminowi wyklucza możliwość oznaczenia wina rocznikiem i/lub odmianą!

Certyfikacja wina lub moszczu jest przeprowadzana przez wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych właściwego ze względu na miejsce wyrobu wina lub moszczu, na wniosek producenta wina, w odniesieniu do partii wina lub moszczu.

Wniosek taki zawiera:

1. imię i nazwisko lub firmę producenta wina
2. siedzibę i adres oraz adres do doręczeń producenta wina
3. numer NIP, o ile producent wina taki numer posiada, albo numer PESEL tego producenta
4. wskazanie miejsca wyrobu wina
5. numer identyfikacyjny plantatora winorośli zawarty w ewidencji winnic, z którego winogron będzie wyrabiane wino,
   oraz wskazanie, czy te winogrona pochodzą z upraw własnych
6. Dane dotyczące partii wina lub moszczu obejmujące:
   • nazwy odmian winorośli lub ich synonimy – w przypadku wyrobu wina lub moszczu z danej odmiany winorośli
     lub danych odmian winorośli, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 31, a w przypadku gdy te
     przepisy nie zostały wydane – w Międzynarodowym wykazie odmian winorośli lub ich synonimów prowadzonym przez Międzynarodową Organizację ds. Winorośli i Wina (OIV), zwanego dalej odpowiednio „winem odmianowym” lub „moszczem odmianowym”
   • rok winiarski – w przypadku wyrobu wina lub moszczu z winogron zebranych w danym roku winiarskim, zwanych dalej odpowiednio „winem rocznikowym” lub „moszczem rocznikowym”
   • szacunkową wielkość partii wina lub moszczu w hektolitrach
7. Wskazanie numeru identyfikacyjnego plantatora winorośli, od którego producent wina nabył lub planuje nabyć świeże winogrona do wyrobu wina – w przypadku nabywania świeżych winogron do wyrobu wina.

Producent wina może we wniosku podać również inne dane kontaktowe producenta wina, w tym adres poczty elektronicznej, adres strony internetowej lub numer telefonu.

Wzór wniosku o przeprowadzenie certyfikacji znajdziecie TUTAJ

Opowieści o niekompetentnych urzędnikach i koszmarnych kontrolach to zazwyczaj legendy pionierskich czasów Dziś proces ten przebiega możliwie bezboleśnie choć niekiedy niezbyt rychliwie. Urzędnicy w większych regionach winiarskich nabyli już stosowną wiedzę oraz sporo praktyki, dzięki czemu certyfikację możemy wpisać na listę zupełnie rutynowych czynności dokonywanych w roku gospodarczym.

CERTYFIKAT DLA WINA

Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, po zweryfikowaniu finalnej wielkości partii wina lub moszczu na podstawie danych zawartych w rejestrze przychodów i rozchodów lub informacji otrzymanej od producenta wina, wydaje dla danej partii wina lub moszczu certyfikat dla wina lub certyfikat dla moszczu.

Certyfikat dla wina zawiera:

1. numer certyfikatu dla wina
2. określenie „wino odmianowe” – w przypadku wina odmianowego
3. określenie „wino rocznikowe” – w przypadku wina rocznikowego
4. imię i nazwisko lub firmę producenta wina oraz siedzibę i adres oraz adres do doręczeń producenta wina
5. wskazanie finalnej wielkości partii wina
6. wskazanie organu wydającego certyfikat dla wina.

Numer certyfikatu dla wina producent wina wpisuje do rejestru przychodów i rozchodów oraz umieszcza w dokumentach towarzyszących.

Na etykietach produktów sektora wina dla których wydano certyfikat dla wina odmianowego, można oprócz nazw odmian winorośli lub ich synonimów dodatkowo umieścić określenie „wino odmianowe” uzupełnione o informacje, o których mowa w art. 51 akapicie pierwszym rozporządzenia 2019/33, tj.:

• nazwę danego państwa członkowskiego lub danych państw członkowskich
• nazwę odmiany winorośli lub nazwy odmian winorośli.

Przykładowy numer identyfikacyjny to ORWI24.KO.8230.1.2012/150

gdzie poszczególne elementy to:

• OR – oznaczenie, które wskazuje wino z określonego rocznika (R) oraz wino z określonej odmiany winorośli (O),
• WI24.KO.8230.1.2012 – znak decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego,
• 150 – ilość litrów partii wina.

ILE TO KOSZTUJE?

Wbrew powszechnej opinii koszt certyfikacji nie jest wysoki. Warunki odpłatności za kontrolę i certyfikację określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za przeprowadzenie certyfikacji wina lub moszczu (Dz.U. 2022 poz. 548). Opłata stanowi dochód budżetu państwa i należy ją wnieść na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu właściwego ze względu na miejsce wyrobu wina. Sama opłata złożona jest z dwóch elementów:

Opłata za dojazd do winnicy:

• 8,40 zł – za odległość do 10 km
• 21,00 zł – za odległość 10-50 km
• 63,00 zł – za odległość 50-100 km
• 104,00 zł – za odległość 100-150 km
• 146,00 zł – za odległość 150-200 km
• 167,00 zł – za odległość powyżej 200 km

Opłata za godzinę pracy:

• 28,00 zł – za każdą rozpoczętą godzinę kontroli

Koszty kontroli średniej, polskiej winnicy wynoszą zatem najwyżej kilkaset złotych. Z pewnością warto zainwestować tę kwotę ale o tym nieco więcej w akapicie poniżej…

CZY WARTO?

Jeśli nie pozwalają Ci na coś zanim tego nie sprawdzą i jeśli musisz jeszcze za to zapłacić to pewnie coś w tym jest

Rocznik wina oraz nazwy wykorzystanych przy jego produkcji odmian to w mojej ocenie jedne z najbardziej praktycznych informacji przekazywanych świadomemu konsumentowi. Typowy polski winopijca do kręgu osób jakkolwiek wtajemniczonych z pewnością należy. Możliwe też zatem, że ma swoje preferencje a poza szczególnie lubianymi szczepami jest w stanie wskazać także najprzedniejsze roczniki. Nawet jeśli nie doceniamy konsumenckiego oka to dostrzec musimy praktyczną doniosłość omawianych zapisów dla pośrednika. Restauratora, sprzedawcy w specjalistycznym sklepie czy sommeliera, który niekiedy “w ciemno” musi dopasować daną butelczynę do sensorycznych oczekiwań klienta. Nie ma zatem żadnych wątpliwości – nie tylko warto ale wręcz trzeba!

The post Nie taki diabeł straszny… czyli certyfikacja wina first appeared on Paragraf w kieliszku.

DEFINICJA WINA RAZ JESZCZE

Dla porządku i jasności przekazu, warto raz jeszcze przypomnieć czym jest wino jako takie. W myśl prawa unijnego (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007) …wino oznacza produkt otrzymywany wyłącznie w drodze całkowitej lub częściowej fermentacji alkoholowej świeżych winogron, rozgniatanych lub nie lub moszczu winogronowego… i wyłącznie tak rozumianego wina będziemy się dziś trzymać omawiając szczegółowe wymagania w stosunku do przywołanego w definicji surowca Po więcej szczegółów w zakresie samej definicji odsyłam do dedykowanego wpisu.

Gdzie jesteś definicjo wina?

ODMIANY DOPUSZCZONE DO PRODUKCJI WINA W UE

Warto przypomnieć, że regulacje rynku wina pozostają przede wszystkim w gestii Unii Europejskiej. Nasze lokalne przepisy mogą jedynie precyzować pewne zagadnienia czy ustalać zasady wykonywania przepisów wspólnotowych. Z omawianej sytuacji źródłem prawa wspólnotowego jest artykuł 120a Rozporządzenia Rady (WE) nr 491/2009 z dnia 25 maja 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1234/2007 ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku). Faktem jest, iż co do zasady, państwa członkowskie Unii Europejskiej dokonują klasyfikacji odmian winorośli, które mogą być sadzone, sadzone ponownie lub szczepione na ich terytoriach dla celów produkcji wina. Warunkiem koniecznym jest aby odmiany takie takie  należały do gatunku Vitis vinifera lub ewentualnie pochodziły z krzyżówki gatunku Vitis vinifera z innymi gatunkami rodzaju Vitis. Przepisy dopuszczają zatem do produkcji na terenie UE zarówno stare odmiany winorośli właściwej jak też popularne w Polsce odmiany hybrydowe. Wykluczają jednak możliwość klasyfikowania odmian bez szlachetnej domieszki czyli czystych odmianowo przedstawicieli Vitis labrusca, Vitis riparia, itp.  Klasyfikacji nie mogą też bezwzględnie podlegać konkretnie wymienione odmiany: noah, othello, isabelle, jacquez, clinton i herbemont.

Co jest istotne dla polskich producentów, obowiązek klasyfikacji odmian dotyczy wyłącznie państw członkowskich, których roczna produkcja wina – obliczana na podstawie średniej produkcji w ciągu ostatnich 5 lat winiarskich – nie przekracza 50 000 hektolitrów. Obliczana w ten sposób polska produkcja wynosi na dzień dzisiejszy zaledwie około 4 500 hektolitrów (problem ten zapewne będzie nas dotyczył dopiero za jakieś 10 lat, jeśli utrzymamy dotychczasowe tempo wzrostu). W państwach takich, w tym w Polsce, można zatem dla celów produkcji wina sadzić, sadzić ponownie lub szczepić wszystkie odmiany winorośli spełniające warunki o których mowa powyżej, tj. odmiany winorośli właściwej lub z tą mieszane hybrydy (poza odmianami wykluczonymi). Inne odmiany mogą być sadzone wyłącznie  do celów badań i eksperymentów naukowych a obszary obsadzone winoroślą, która nie spełnia powyższych warunków, jeśli nie jest przeznaczona do badań naukowych lub spożycia przez rodzinę winiarza, podlega wykarczowaniu!

Co istotne! Podawana często jako źródło lista odmian winorośli dopuszczonych do produkcji wina w Polsce faktycznie istniała i mieściła się w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2005 r. w sprawie odmian winorośli przeznaczonych do uprawy w celu pozyskiwania winogron do wyrobu win gronowych (Dz.U. 2005 nr 14 poz. 121) …została jednak uchylona jeszcze w 2006 roku   

OZNACZANIE ODMIANY NA ETYKIECIE 

Jak wiemy, nazwy lub synonimy nazw odmian winorośli, mogą być umieszczane na etykiecie wina, po przeprowadzeniu certyfikacji na wniosek producenta. Co do zasady, w przypadku win wyprodukowanych we UE,  nazwami odmian winorośli lub ich synonimami są nazwy i synonimy wymienione w omówionej wyżej, klasyfikacji odmian winorośli, ustalonej odrębnie przez każdy kraj członkowski. Państwa, które tak jak Polska, zwolnione są czasowo z obowiązku tworzenia takiej klasyfikacji, mogą bazować na „Międzynarodowym wykazie odmian winorośli i ich synonimów” prowadzonym przez Międzynarodową Organizację ds. Winorośli i Wina (OIV). Listę znajdziecie TUTAJ. Niezależnie od tego zatem czy winorośl spełnia wymagania, pozwalające na jej uprawę w celu wytworzenia wina, możliwość umieszczenia jej nazwy na etykiecie, będzie uzależniona od jej obecności w tym wykazie.

Certyfikacja wina

PASZPORTY WINOROŚLI

Paszport rośliny to najczęściej etykieta dołączona do sadzonek. Fakt załączenia paszportu roślin stanowi poświadczenie, że rośliny, którym on towarzyszy:

• zostały wyprodukowane przez podmiot zarejestrowany w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa lub służbę ochrony roślin innego Państwa Członkowskiego,
• są wolne od organizmów kwarantannowych oraz spełniają wszystkie wymagania specjalne
• podczas wprowadzania na terytorium Unii Europejskiej zostały poddane granicznej kontroli fitosanitarnej na podstawie której zostały uznane za spełniające wymagania specjalne obowiązujące we Wspólnocie, a podmiot je importujący jest zarejestrowany w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa lub służbę ochrony roślin innego Państwa Członkowskiego.

Interesujący nas materiał szkółkarski winorośli, powinien podlegać pełnej kontroli, zarówno pod względem czystości odmianowej jak też zdrowotności i jakości, co mieści się w zakresie obowiązków Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Materiał szkółkarski przeznaczony do obrotu powinien być zaopatrzony w etykiety lub paszport rośliny a ich brak może uniemożliwić certyfikację odmiany a nawet samo dopuszczenie owoców do wytwarzania wina.

The post Z czego można robić wino? first appeared on Paragraf w kieliszku.