SPÓR O APELACJĘ

Niewątpliwie warto przypomnieć we wstępie, jak ustalony został włoski porządek winiarskiego świata. Vino di Tavola (VdT) to tzw. wino stołowe. Produkt podstawowej, co do zasady jakości, który nie zasłużył zdaniem winiarskiej biurokracji, na miano wartego większej uwagi i przeznaczenia innego niźli radosne popijanie w trakcie posiłków. Powstałe w 1992 roku Indicazione Geografica Tipica (w skrócie IGT) to natomiast oznaczenie, stworzone dla włoskich win pochodzących z określonego regionu geograficznego, bez prawa jednak (lub niekiedy woli) do oznaczania się wyższą i szanowaną powszechnie apelacją D.O.C. (Denominazione di Origine Controllata) lub najbardziej restrykcyjną dla winiarzy ale i nobilitującą samo wino D.O.C.G. (Denominazione di Origine Controllata e Garantita). System apelacji powstał zarówno dla ochrony interesów producentów, którzy otrzymali narzędzia prawne ochraniające ich wyjątkowość, jak też z troski o interes konsumentów, którzy nierzadko podejmują swoją decyzję zakupową w oparciu o sławę danej apelacji. Posiadanie prawa do apelacji oznacza, że wino spełnia nałożone przez jej twórców wymagania takie jak przewidziane odgórnie szczepy winorośli, określona plenność krzewów, gęstość nasadzeń czy poziom alkoholu w gotowym winie. Niektóre apelacje idą znacznie dalej w narzucanych winiarzom ograniczeniach, określając nawet takie szczegóły jak czas dojrzewania wina, dozwolony rodzaj butelki czy dopuszczalne sposoby jej zamknięcia. Część winiarzy, szczęśliwa z posiadania choćby skrawka ziemi w strefie wysokiej apelacji, starannie wypełnia przyjęte zalecenia a wręcz stoi wiernie na ich straży. Nie brakuje jednak nonkonformistów, dla których narzucone z góry warunki krępują jedynie winiarski geniusz i kreatywność. Posługiwanie się mianem wina stołowego , czy współcześnie podstawową apelacją IGT nie musi być zawsze synonimem porażki a w Toskanii bywa wręcz symbolem zwycięstwa nad skostniałym światem nieracjonalnych reguł. Zaszczytów można bowiem nie otrzymać mimo usilnych starań ale też zwyczajnie nimi gardzić!

Enotria Tellus – czyli włoski porządek świata

REWOLUCJA SUPERTOSKANÓW

Toskania to niewątpliwie jeden z najważniejszych i najbardziej znanych regionów winiarskich świata. W tej malowniczej, włoskiej krainie narodziły się też liczna wina cieszące się powszechnym uznaniem. Niekwestionowany prym wśród osiadłych w Toskani odmian winorośli wiedzie niewątpliwie szczep sangiovese – charakteryzujący się jasną, rubinową barwą, wysoką kwasowością i niemałą tanicznością. Na nim też, jak na najświętszym, toskańskim dziedzictwie, opierają się historyczne apelacje, takie jak Chianti czy Brunello di Montalcino. Przetasowania na rynku wina w XIX wieku sprawiły jednak, że do Włoch poczęły napływać także zagraniczne odmiany winorośli, głównie z sąsiedniej Francji. Ochrona winiarskiej tradycji znalazła swoje odzwierciedlenie w bardzo restrykcyjnych przepisach, pozwalających produkować wina z szanowaną nazwą apelacji jedynie producentom przestrzegającym ściśle apelacyjnej “receptury”. Ambicją i punktem honoru stało się zatem spełnianie wszelkich swoistych wymogów by dostąpić niewątpliwego zaszczytu. Nie brakowało jednak winiarskich artystów, dla których wino miało być przede wszystkim emanacją woli, nie zaś jedynie przemysłowym produktem tworzonym według narzuconego wzorca. Nonkonformiści, którzy nie chcieli przestrzegać prastarych zasad, karani byli rynkową infamią, mogąc sprzedawać swoje wina sygnowane jako produkty stołowej zaledwie jakości. Wiatry historii zdawały się jednak sprzyjać wizjonerom. Przepisy najważniejszej apelacji chianti, wymagały w połowie XX wieku, by wina nią oznaczone produkowane były ze zmiękczonej dodatkiem innych, lokalnych szczepów odmiany sangiovese – której ilość nie mogła jednak przekroczyć wówczas 75% (obowiązkowy był też dodatek białych winogron!). Producenci, którzy z tym lokalnym przepisem na sukces się nie zgadzali, mając przy tym ambicję tworzenia win wybitnych, musieli doprowadzić ostatecznie do winiarskiej wolty. Toskańska rewolucja podzieliła się na dwa nurty – radykałów, którzy chcieli produkować wina wyłącznie z sangiovese, oraz buntowników, wprowadzających do swoich win francuskie odmiany uważane w Toskanii za obce (takie cabernet sauvignon, merlot czy syrah). Powiew światowej świeżości wyraźnie przygniótł rustykalne tradycje ojców toskańskiego winiarstwa. Wyjątkowej jakości wina sprzedawane były w należnych ich imponujących cenach a oznaczane z woli ich twórców, jako wina stołowe. Tak narodziły się supertoskany!

NARODZINY LEGENDY

Najbardziej znanym supertoskanem jest niewątpliwie Sassicaia,  stworzona w winnicy Tenuta San Guido w toskańskim regionie Bolgheri położonym nad morzem Tyrreńskim. Powojenny właściciel winnicy, markiz Mario Incisa della Rocchetta, rozmiłowany we francuskim winie, sprowadził do swojej posiadłości sadzonki cabernet sauvignon z Bordeaux. Z tychże nasadzeń powstało w legendarne już wino, które u zarania rozprowadzane było niemalże w podziemiu, za pośrednictwem rodzinnych kontaktów a dziś sygnowane jest swoją własną apelacją Bolgheri Sassicaia DOC. Inspiratorem oficjalnej komercjalizacji tego wyjątkowego wina w 1968 roku był praktykujący w Tenuta San Guido, bratanek markiza, Piero Antinori – spadkobierca ponad 600 letniej tradycji wielkiego rodu Antinorich. Ten nietuzinkowy winiarz, już od wczesnej młodości zdobywał wiedzę winiarską, spędzając wakacje w toskańskich winnicach swojej rodziny, podróżując po świecie i terminując u  najlepszych enologów. Karierę w rodzinnej firmie rozpoczął po studiach ekonomicznych jako szef sprzedaży by w 1966 objąć po swoim ojcu schedę przywództwa nad rodziną firmą.  W 1971 roku wypuścił na rynek sensacyjne Tignanello – choć wino pochodziło z serca Chianti Classico, było sprzedawane jako wino stołowe w cenie najdroższych chianti. Unowocześnienie zerwanie z rygorami apelacji dało świetne, wpisujące się w oczekiwania klientów rezultaty. Markiz Antinori to jednak nie tylko żywa legenda światowego winiarstwa lecz postać, którą możecie spotkać już niebawem!

Piero Antinori otrzymał tytuł Człowieka Roku magazynu Czas Wina. Z radością zapraszam Was zatem na spotkanie w toskańskim rewolucjonistą i jego winami. Już 29 września będziemy mieli okazję zarówno na nietuzinkową degustację w formule masterclass (w tym legendarnych supertoskanów) jak i uroczystą galę z okazji nadania tytułu Człowieka Roku 2018 magazynu Czas Wina.

Masterclass – 29 września 2018, godz. 15.00-17.00

Lista win:

The post Bezapelacyjnie wielkie wina first appeared on Paragraf w kieliszku.

Wychowałem się w Urzejowicach na słonecznym Podkarpaciu, gdzie Turnauowie posiadali piękny dwór. Urokliwa siedziba rodu (obecnie w rękach prywatnych) po wojnie zamieniona została w lokalną szkołę podstawową w której miałem jeszcze sposobność zaczynać swoją edukację. Ważne w życiu każdego człowieka początki nauki przeżywałem zatem w przedwojennym domu rodziny Turnau, którego bryła i niedające się łatwo rozgrabić elementy wnętrz przypominały o latach świetności.

PROTOPLAŚCI RODU

Założycielem rodziny był kupiec lwowski Jan Nepomucen Turnau (który dorobił się niemałego majątku między innymi na handlu winem) i jego żona Franciszka z domu Broniewska. W 1818 roku nabyli oni majątek ziemski w podkrakowskich Dobczycach. Najmłodszy wnuk protoplasty rodu, Herman urodził się 18 sierpnia 1845 r. w Gaiku (pod Dobczycami). W 1866 roku ożenił się z Genowefą de Sematycze Trzeciak wraz z którą, po sprzedaży odziedziczonej wcześniej części dóbr w Dobczycach, zakupił w 1875 roku zadłużony majątek, w rodzinnych mi Urzejowicach. Co niezwykle istotne dla przedmiotu naszych zainteresowań, Turnauowie gospodarowali swoimi dobrami ziemskimi wyjątkowo sprawnie. Sprowadzono tu inżynierów rolników z Uniwersytetu Jagiellońskiego, zmodernizowano zastany folwark, wdrożono nowe zasady uprawy roli podnosząc znacząco lokalną kulturę rolną i podwojono wartość tutejszych dóbr.

Herman umiera 25 lipca 1906 roku zostawiając cały majątek swojej żonie, która zapisuje go następnie Augustowi Turnau, urodzonemu w Dubrowniku, jedynemu synowi najstarszego brata Hermana, Józefa (austriackiego feldmarszałka) oraz Klotyldy Fejervary de Keresztes (córki premiera Węgier). Po służbie w austro-węgierskim wojsku, August ożenił się z piękną i energiczną rozwódką, baronową Stellą Wattmann-Maelcamp-Beaulieu, wnuczką Jakuba Brunickiego a po nim spadkobierczynią (i ostatnią polską właścicielką) majątku w Zaleszczykach – znanym, przedwojennym kurorcie znajdującym się w największym regionie winiarskim międzywojennej Polski.

W leżących u stóp winnych stoków Zaleszczykach, August mieszkał wraz z żoną do 1920 roku, gdy po śmierci Genowefy przeprowadził się wraz z żoną do znanych nam już Urzejowic. Trzeba podkreślić, że przedwojenne Zaleszczyki, choć umiejscowione na wschodnich kresach Rzeczpospolitej,  były miastem niezwykle żywym i gwarnym (szczególnie jesienią, gdy zaczynało się winobranie). Modne i atrakcyjne turystycznie uzdrowisko, słynące ze wspaniałego klimatu, rozległych winnic (rodzina Turnau także posiadała tam swoją winnicę), morelowych i brzoskwiniowych sadów, nowoczesnych hoteli oraz naddniestrzańskich plaż, zdawało się być wówczas perłą całego Podola. Nie dziwi więc fakt, że po przybyciu do Urzejowic, baronowa Stella nazywała zastany tu pałacyk “kurnikiem”, wymuszając jego niezwykle kosztowną rozbudowę. Sama Stella wróciła ostatecznie po śmierci Augusta do swojego rodzinnego domu, gdzie utkwiła w pamięci mieszkańców ze względu na swój silny charakter (była zwana między innymi “zaleszczycką Joanną d’Arc” i “pułkownikową”). Po śmierci samej baronowej w 1938 roku jej dzieci, Klotylda i Gottfried (zwanym Fredem), odziedziczyli majątki w Urzejowicach i Zaleszczykach – jak się niestety okazało, na bardzo krótko.

Historia rodziny szczęśliwie nie kończy się wraz z tragedią wojny. W przedwojennych Mikulicach (znajdujących się zaledwie kilka kilometrów od dóbr urzejowickich), znajdował się majątek należący do kolejnego bratanka Hermana, Jerzego – zdolnego artysty ale też wyjątkowo utalentowanego właściciela ziemskiego, absolwenta wiedeńskiej Hochschule für Bodenkultur, innowatora rolnictwa, którego mu współcześni, stawiali jako wzór dla galicyjskich gospodarzy.  Jerzy Turnau był także niezwykle zaangażowany w popularyzację kultury rolnej. Wsławił się jako twórca Kursów Ziemiańskich we Lwowie (zwanych także Kursami Turnaua). Znany jest także ze swojej pracy badawczej oraz licznych publikacji (między innymi Nowa szkoła czy Uprawa roli i roślin. Podręcznik do nauki rolnictwa w 5 tomach).

To właśnie Jerzy, jest przedstawicielem rodziny, który stanowi ogniwo łączące przedwojenną historię rodu ze współczesnością. Trzeba bowiem zauważyć, że Jerzy Turnau był wspólnym pradziadkiem znanego wszystkim wybitnego muzyka Grzegorza oraz kontynuatora zaleszczyckich tradycji, współzałożyciela największej dziś polskiej winnicy, Zbigniewa.

WSPÓŁCZESNA WINNICA RODZINY TURNAU 

Dzisiejsza Winnica Turnau, zlokalizowana została daleko od gniazda rodowego rodziny, w zachodniopomorskiej miejscowości Baniewice. W skład grona założycielskiego, tworzącego jednocześnie doskonały zespół winotwórczy, wchodzą: Zbigniew Turnau, Grzegorz Turnau, Jacek Turnau, Tomasz Kasicki oraz mistrz piwnicy Frank Faust, wraz ze wspierającymi przedsięwzięcie rodzinami. Sama winnica ma łącznie 28 hektarów i jest dziś największą winnicą w naszym kraju. Podstawowe szczepy to charakterystyczne dla polskiego wina: solaris, johanniter, riesling, hibernal, seyval blanc, rondo, regent i cabernet.

Trzeba zaznaczyć, że prócz swojego rozmiaru, Winnica Turnau zdążyła już zapisać się w historii polskiego winiarstwa, jako pierwsza, która wyprodukowała komercyjnie wino lodowe. Winiarnia przygotowywana jest także do dużego przedsięwzięcia, na które z racji osobistych pasji czekam już niecierpliwie – produkcji win musujących Z uwagi na mnogość wątków i szacunek do każdego z nich, współczesne pasje rodziny Turnau, pozwolę sobie pozostawić jednak na kolejny, dedykowany już wyłącznie tej tematyce, wpis

The post Turnauowie – krótka historia winiarskiej rodziny first appeared on Paragraf w kieliszku.

Mołdawię odwiedziłem na zaproszenie  magazynu Czas Wina w nagrodę za tytuł Winiarskiego Bloga Roku 2016. Wiosenny wyjazd, którego relaksacyjny program wypełniony był w intencji zwiedzaniem mołdawskich winnic z kieliszkiem w ręku i zakładał między innymi piknik wśród winnych krzewów zamienił się jednak w przygodę niemalże ekstremalną

UROKI MOŁDAWSKIEGO KWIETNIA

Nie ufać wiośnie nakazuje stare porzekadło o przeplatającym pory roku kwietniu. Zobaczyć jednak tęgą zimę i początek lata w ciągu kilkunastu godzin, było doświadczeniem szczególnym Start samolotu ze stołecznego i słonecznego tego dnia Okęcia w zamierzonym przez nas kierunku Kiszyniowa okazał się ostatnim na najbliższe dni! Twarde lądowanie w rozpoczynającej się burzy śnieżnej nakazywało przemyśleć raz jeszcze opinię o ciepłym klimacie tego południowego dla nas kraju. Nim spragniona bachicznych wrażeń grupa, dowieziona została z mołdawskiej stolicy do goszczącego nas Château Vartely, nagły powrót zimy potwierdził swój rozmach w okazałych zaspach, których pokonanie przywoływało myśli o wyprawie na  mroźny biegun. Nazajutrz ciepły front zwyciężył jednak brutalną inwazję Dziadka Mroza. Wstawaj, strana ogromnaja... (już mnie nigdzie, więcej nie zaproszą!)

Epicka walka musiała jednak wiązać się z oczywistymi stratami. Gdy pogodzeni z odwołanym piknikiem wygrzewaliśmy zmęczone degustacją ciała w lokalnej saunie, walczące ze sobą pory roku siały zniszczenie w całym kraju (między innymi zmiotły sporą część drzew i dachów w Kiszyniowie). Zwycięska wiosna, zalała ostatecznie stolicę potokiem rwącej wody, płynącej wartkim strumieniem przez miejskie arterie. Pokonany wróg wycofywał się zabierając ze sobą w desperackim akcie wszystko, co napotkał na swojej drodze… A miało być tak spokojnie i leniwie

Urokliwa wiosna w Château Vartely Fot. Radosław Froń

UWAGA BLOGERKA!

Muszę nadmienić, że szaleńcza pogoda nie stanowiła jedynej klęski żywiołowej jaka zagraża winopijcy podczas dziennikarskiej aktywności. Podczas pobytu w gościnnej Mołdawii cieszyłem się towarzystwem kulinarnych blogerek; Anny Nowakowskiej (spotkaniaprzywinie.bloog.pl) i Marty Gawrychowskiej (podrozeodkuchni.pl) oraz przewodnictwem Joanny Dulemby (Czas Wina). Podróżowanie z dziennikarkami o bardziej “talerzowych” niźli “kieliszkowych” zainteresowaniach nie należy do najłatwiejszych. Człowiek, który jedzenie docenia lecz uwagę skupia na zawartości prezentowanej doń butelki, łatwo pada łupem wszędobylskich i głodnych estetycznych wrażeń na talerzu, istot. Pech chce, że życie i kuchnia zawsze obdarzają najładniej ułożoną porcją, tę najmniej zainteresowaną jej formą osobę. W praktyce człowiek oczekuje godziny łaski, gdy spożyje w spokoju ostygły i prześwietlony od każdej strony fleszami aparatów, pokarm. Jak tu skupić się na winie?

MOŁDAWIA WINEM PŁYNĄCA

Przyznaję szczerze, że zastanawiałem się nawet żartem, czy wyjazd do Mołdawii należy traktować jako nagrodę czy też karę Mołdawia jest niewątpliwie krajem historycznie winiarskim, który leżał na wschodnich krańcach Imperium Romanum, państwem szanującym mieszające się w nim tradycje różnych kultur ale też krajem, na którym sowiecka historia odbiła wciąż widoczne piętno. Spora część winnic tego kraju produkowała i wciąż produkuje wina pośledniej jakości, przeznaczone do niedawna na niezbyt wymagający rynek rosyjski. Od czasów embargo nałożonego na nieszczęsną Mołdawię za bratanie się z Unią Europejską, naturalny i ważny rynek dla kluczowej w mołdawskiej gospodarce gałęzi produkcji, został odcięty. Potężny potok wina musiał zmienić swój bieg i zdobyć nowe rynki w starej Europie.

Dotychczasowa jakość przestała być akceptowalna, zmuszając winiarzy do zwiększenia wysiłków i dorównaniu jakością światowemu winiarstwu czymś poza wolumenem produkcji. Czy Mołdawianie podołają temu zadaniu? Nie uprzedzając faktów, choć do niedawna wątpiący i niewierny, dziś jestem pewien – mają ku temu potencjał i możliwości! Trzeba tylko chcieć

CHATEAU VARTELY

Château Vartely jest stosunkowo nowym przedsięwzięciem winiarskim (winnice nasadzono 2003 r. a goszczący nas ośrodek powstał w 2008 r.), łączącym bogatą, lokalną kulturę winiarską z nowoczesnością europejskiego winiarstwa. Znakomita większość uprawianych tu odmian to szczepy międzynarodowe.

Mimo mody na odmiany endemiczne, te zajmują tutaj zaledwie 10% upraw. Dalsze degustacje wykazały, że faktycznie tubylcze owoce najpiękniejszych win nie dają – czy jest tak z powodu lokalnego terroir czy też zaniedbania zniechęconych do samych roślin winiarzy – ustalić nie sposób.

Winorośl uprawiana jest w winicach położonych w południowej części kraju. Kompleks mieszczący hotel oraz winiarnię, znajduje się natomiast w Orhei (Orgiejowie) około godziny drogi od Kiszyniowa nieopodal największej, niewiniarskiej atrakcji turystycznej Mołdawii – Starego Orhei. Chateau Vartely jest marką znaną na lokalnym rynku ale jedynie niewielka część produkcji zostaje w kraju. Reszta od czasów rosyjskiego embargo (2013 r.) eksportowana jest za granicę, do łącznie 22 państw, w tym Polski (importer Dom Wina).

Sam hotel jest wyjątkowo wygodny. Kompleks domków, stanowiących odrębne pokoje hotelowe jest koncepcją komfortową nawet w obliczu zasp i burzy śnieżnej Przyzwoita kuchnia, dostępna dla gości sauna i atrakcyjne pomieszczenia degustacyjne są wyjątkowo zachęcające i skłaniają do pozostania w ośrodku (podobnie jak kiepskie drogi poza ośrodkiem – ale może starczy już tych złośliwości). Znając już nieco gusta i upodobania w krajach o postsowieckim pochodzeniu, z radością muszę przyznać, że niewiele jest w Vartely zbędnego przerysowania a już z pewnością nie znajdziecie tam kiczu podobnego choćby do tych znanych z wielu polskich, prowincjonalnych hoteli. Do ośrodka wypoczynkowego na światowym poziomie, szczęśliwie dorasta też wino!

Produkuje się tu rozliczne wina ale w każdym wypadku wyraźna jest wyjątkowa dbałość o ich jakość. Cień złej opinii o mołdawskich winach na świecie, nie pozwala na choćby odrobinę nonszalancji w tym zakresie. Pod względem technologicznej poprawności, tutejsi mistrzowie piwnicy równają ambitnie do światowej czołówki.

Zasadniczą linią win produkowanych przez tutejszą piwnicę jest seria Indivino. Nieskończona, jak się zdaje, ilość etykiet przyozdobionych elegancką postacią w kapeluszu prezentuje sobą dobrą jakość i bardzo równy poziom. Nie są to oczywiście wina wielkie, stosunek jakości do ceny win (także już na półkach w Polsce), jest jednak niezwykle korzystny.  Lokalni producenci nie silili się na stworzenie indywidualnego charakteru wina lecz uderzyli w znany konsumentom ton. Wyraźna inspiracja południową Europą bez zbędnego pozowania i cienia snobizmu, wychodzi całkiem autentycznie. Na wapiennych skałach, winorośl daje wina o sensoryce zbliżonej do europejskiego wzorca, oddając cechy charakterystyczne dla odmiany. Ci, którym nie zależy na rozbieraniu wina na czynniki pierwsze lecz niezmąconej zbędnymi rytuałami konsumpcji, będą ukontentowani tym bezpiecznym wyborem.

Moje osobiste zainteresowania kazały zwrócić też szczególną uwagę na wina musujące, które produkowane są tutaj z dużą pieczołowitością z zastosowaniem metody klasycznej. Relatywnie niewielka produkcja musiaków, leżakuje w tradycyjnych pupitre nawet 36 miesięcy jak pokazowy Spumant Clasic Brut Matur to nic innego jak klasyczny szampański pinot noir. Zdegorżowany dwa lata wcześniej, czysty elegancki, niepozbawiony jeszcze potencjału i na wskroś szampański. Spumant Clasic Brut Matur Roz to znów pinot noir, tym razem jednak w różowym wydaniu. Wino świeże, wyraźnie owocowe lecz pełne ambicji (20 miesięcy na osadzie). Prosty i radosny lecz całkiem ciekawy musiak na gorące dni Mołdawskiego (jak ufam) lata.

Oczywiście sławę Vartely przyniosły wina spokojne (choć w tutejszą perlistość bardzo wierzę!). Każdego, kto śmiałby wątpić w zdolność tak dużego producenta z niesławnej swojego czasu Mołdawii, do produkcji naprawdę interesujących win (jako i ja szczerze wątpiłem do czasu), odesłać mogę do tutejszej linii Taraboste (określenie używane w czasach starożytnej Dacji w stosunku do osób zasługujących na szczególny szacunek – dosłownie tłumaczone jako sławienie siły).  Chardonnay Taraboste 2013, leżakujące 6 miesięcy sur lie w dębowych beczkach (barrique), przywoływało myśli o całkiem udanych, białych burgundach dobrej klasy i było zdecydowanie przebojem piwnicy oraz naszej degustacji. Wino przystające do założonego stylu. Aromatyczne, kremowe, ze zintegrowaną już dobrze waniliową dębiną. Burgundzkie marzenia zdradza też, zdobione wizerunkiem szacownego męża, wino czerwone. Pinot Noir Taraboste 2009 (18 miesięcy w beczce) okazał się winem nieco mniej ujmującym niż wspomniane wyżej chardonnay (subiektywna ocena autora), nie przyniósłby jednak wstydu wirtuozom tego szczepu, prezentując się nam jako wino wyraźnie ułożone, eleganckie i prawdziwie międzynarodowe,  charakteryzujące się dojrzałym aromatem z dominująca nutą syryjskiego tytoniu i ciemnej czekolady.

Deserem były oczywiście wina słodkie; dotknięte szlachetną pleśnią (nawet botrytisa tu mają!) oraz tak rzadkie już dziś wino lodowe. Ciekawostki bawią zawsze – choć znudzony tą doskonałością w równaniu do wzorca, muszę przyznać, że znacznie większą estymą wśród degustującego grona, cieszyła się jednak wieńcząca degustację  Rachia di Moscato (41%) Destylat w pełni szczery i doskonały  Wielka sława mołdawskich “koniaków” nie jest wyłącznie legendą.  Zdecydowanie warto więc zgrzeszyć z lokalnym brandy (produkowanym oczywiście na miejscu z własnych owoców).

Raz jeszcze składam podziękowania dla Wine-Service – Podróże z winem oraz Château Vartely za zaproszenie, zaś uroczym współtowarzyszkom za mile spędzony czas

Więcej na temat szalenie inspirującego wyjazdu do Mołdawii oraz samych winach z Vartely przeczytacie także tutaj:

http://spotkaniaprzywinie.bloog.pl – Winna-Moldawia

http://spotkaniaprzywinie.bloog.pl – Warsztaty degustacji wina

oraz tutaj:

Ona temu winna, czyli… wina w Mołdawii – Chateau Vartely

The post Mołdawska wiosna first appeared on Paragraf w kieliszku.