NA CZYM POLEGA PROBLEM?

Życie polskiego winiarza reguluje szereg aktów prawnych rozlicznej rangi. Kluczowe wydają się być jednak dwa zasadnicze. Normująca funkcjonowanie producentów wina, wyżej wspomniana ustawa winiarska oraz rzucająca kłody pod nogi, znienawidzona ustawa o wychowaniu w trzeźwości. Trzeba przyznać, że ta pierwsza, która choć potępiana przez szeregi malkontentów i działkowiczów – porządkuje jednak zasady produkcji wina, czego dowodem jest rozkwit polskiego winiarstwa, którego początek przypada na czas wprowadzenia jej rewolucyjnych dla naszego, prohibicyjnego kraju przepisów.

Zasadniczy kłopot wprowadza jednak katalog fermentowanych napojów winiarskich, w którym to winiarze na próżno szukają definicji wina. Widząc bowiem, że przedmiotem regulacji ustawy są zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich a zdając sobie sprawę, że ustawa reguluje także produkcję wina (gronowego), szukają uparcie oferowanego przez siebie wyrobu na liście tychże fermentowanych napojów winiarskich. Mniejszym problemem jest konsternacja wywołana brakiem właściwej definicji. Poważny już problem stanowi natomiast “siłowe” dopasowanie do swoich potrzeb, nieprawidłowej definicji (najczęściej z winem mylony jest napój określony w ustawie jako – wino z soku winogronowego).

Słodki problem

PORZĄDEK DEFINICYJNY I SYSTEMATYKA WYROBÓW

Zapatrzeni w szczęśliwie odrodzone winiarstwo gronowe zapominamy często, że wino w naszym ulubionym wydaniu, jest jedynie jednym z wyrobów winiarskich, których obrót został objęty omawianą dziś regulacją.

Ustawa zwana przez nas winiarską, już w pierwszym artykule nakreśla jasno, iż reguluje między innymi:

• zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich oraz obrotu wyrobami winiarskimi
• zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu
  wyrobów winiarskich
• organizację rynku wina

Uporządkujmy na wstępie powstałe już definicyjne zamieszanie i nakreślmy pewną systematykę produktów.

Jak dowiemy się już z art. 3 – wyrobami winiarskimi w rozumieniu ustawy są:

• fermentowane napoje winiarskie
• wyroby określone w rozporządzeniu nr 251/2014
• wyroby określone w rozporządzeniu nr 1308/2013 w załączniku VII w części II w pkt 1–9, 11, 15 i 16

Fermentowanymi napojami winiarskimi (w których ustawowej liście szukamy uporczywie wina) są natomiast:

• miód pitny
• miód pitny markowy
• wino owocowe markowe
• wino owocowe
• wino owocowe wzmocnione
• wino owocowe aromatyzowane
• wino z soku winogronowego
• aromatyzowane wino z soku winogronowego
• nalewka na winie owocowym
• aromatyzowana nalewka na winie owocowym
• nalewka na winie z soku winogronowego
• aromatyzowana nalewka na winie z soku winogronowego
• napój winny owocowy lub miodowy
• aromatyzowany napój winny owocowy lub miodowy
• wino owocowe niskoalkoholowe
• aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe
• cydr
• perry

Wyrobami ukrytymi w rozporządzeniu nr 251/2014 będą aromatyzowane produkty sektora wina, czyli:

• wina aromatyzowane
• aromatyzowane napoje na bazie wina
• aromatyzowane koktajle na bazie wina

Odpowiedź na postawione w temacie pytanie przynosi dopiero katalog wyrobów określonych w rozporządzeniu nr 1308/2013, tj.:

• wino
• młode wino w trakcie fermentacji
• wino likierowe
• wino musujące
• gatunkowe wino musujące
• gatunkowe aromatyzowane wino musujące
• gazowane wino musujące
• wino półmusujące
• gazowane wino półmusujące
• moszcz winogronowy
• częściowo sfermentowany moszcz winogronowy
• częściowo sfermentowany moszcz winogronowy uzyskiwany z suszonych winogron
• zagęszczony moszcz winogronowy
• rektyfikowany zagęszczony moszcz winogronowy
• wino z suszonych winogron
• wino z przejrzałych winogron
• ocet winny

Podsumowując powyższe, możemy przerobić ustawowy zakres regulacji nieco bardziej wyraźnie i przyjąć, że ustawa reguluje zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich, które to regulacje pozostają w zakresie polskiej suwerenności oraz  zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich, które obejmują zarówno fermentowane napoje winiarskie jak inne wyroby winiarskie, nad którymi polski ustawodawca nie ma już większej kontroli (w niewielkim zakresie swobody jaki mu pozostał) – w tym wino.

ACQUIS COMMUNAUTAIRE

Musimy pamiętać, że istnienie przepisów pozwalających na produkcję wina w Polsce zawdzięczamy naszemu członkostwu w Unii Europejskiej. Przystępując do Unii i wiążąc się traktatami, Polska przyjęła cały dorobek prawny wspólnoty, wraz ze wszystkimi, niezwykle rozbudowanymi przepisami dotyczącymi produktów rolnych, w tym wina. Część przepisów (jak wymienione tu rozporządzenia) obowiązuje bezpośrednio, ma pierwszeństwo nad polskim prawem stanowionym i nie wymaga w związku z tym powtarzania zapisów w polskich ustawach. Inne akty prawne (dyrektywy) określają natomiast jedynie ramy prawne i muszą zostać implementowane w naszym systemie prawnym, tj. zapisane precyzyjnie w polskich ustawach. Rynek wina jako podlegający regulacji aktami prawnymi UE w randze rozporządzenia, pozostaje w większości poza polską suwerennością. Rodzime akty prawne, które są wobec rozporządzeń UE aktami prawnymi niższej rangi nie mogą zmienić przepisów wspólnotowych, nie ma zatem potrzeby by je powtarzać. Z takim mechanizmem mamy do czynienia w przypadku definicji wina, której polska ustawa winiarska nie określa odsyłając do ww. regulacji unijnych.

W myśl prawa unijnego …wino oznacza produkt otrzymywany wyłącznie w drodze całkowitej lub częściowej fermentacji alkoholowej świeżych winogron, rozgniatanych lub nie lub moszczu winogronowego…, nadto wino:

a) posiada, bez względu na to, czy zastosowano procesy określone w załączniku VIII część I sekcja B, rzeczywistą zawartość alkoholu nie mniejszą niż 8,5 % obj., przy założeniu, że wino to było wyprodukowane wyłącznie z winogron zebranych w strefach uprawy winorośli A i B, o których mowa w dodatku I do niniejszego załącznika, oraz nie mniejszą niż 9 % obj., jeśli było wyprodukowane z winogron zebranych w innych strefach uprawy winorośli;
b) posiada, na zasadzie odstępstwa od stosowanej w innych okolicznościach minimalnej rzeczywistej zawartości alkoholu, w przypadku gdy ma chronioną nazwę pochodzenia lub chronione oznaczenie geograficzne, bez względu na to, czy zastosowano procesy określone w załączniku VIII część I sekcja B, rzeczywistą zawartość alkoholu nie mniejszą niż 4,5 % obj.;

(rozporządzenie nr 1308/2013, załącznik VII, cz. II, pkt. 1)

Jeśli któraś część pozostaje niejasną lub bełkotliwą proszę o krytykę i pytania w komentarzach

The post Gdzie jesteś definicjo wina? first appeared on Paragraf w kieliszku.

Opatrzność nie wszystkich obdarowała równo. Tę oczywistą, boską niesprawiedliwość koryguje jednak ludzkie prawo. Nękanym pogodą i klimatycznym niepokojem, północnym winiarzom, przychodzi z pomocą Unia Europejska, która jak się zdaje (narażając się na niebezpieczną parafrazę) –  za mróz wynagradza a za słońce karze. Tak oto vox populi (uznawany w naszej kulturze od jakiegoś czas za równy samemu vox dei) we wspólnotowym wydaniu, ustanowił tzw. strefy uprawy winorośli w UE. Strefy te obejmują poszczególne kraje członkowskie Unii Europejskiej lub ich regiony i cechują się odrębnym porządkiem prawnym regulującym zasady uprawy winorośli i produkcji wina. Różnice pomiędzy strefami wynikają oczywiście z różnych warunków klimatycznych w poszczególnych krajach i regionach. Celowość takiego podziału to przede wszystkim wspieranie winiarstwa w krajach, gdzie trwa walka o każdy kilogram dojrzałej winorośli i ograniczenie nadmiernej produkcji (z troski o zachowanie jakości) w krajach, gdzie kwitnie nawet parasol wbity w ziemię. Dla skompensowania nieszczęśliwego położenia regionów leżących w strefach w których klimat nie rozpieszcza winiarzy, przepisy unijne przewidują szerszy zakres technologii i praktyk dopuszczonych przy produkcji win gronowych (w szczególności szaptalizacji – czyli dosładzania moszczu) w krajach o stosunkowo gorszym klimacie i jednocześnie środki ograniczające produkcję wina w “tradycyjnych krajach winiarskich” – w najbardziej radykalnym wydaniu, nawet poprzez karczowanie winnic.

W związku z powyższym, winiarską Unię Europejską podzielono na trzy strefy uprawy winorośli (A, B, C). Podział ten dokonany został na podstawie (uchylonego w 2008 r.) Rozporządzenia Rady (WE) 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 roku – w sprawie wspólnej organizacji rynku wina. W załączniku nr III do wspomnianego Rozporządzenia (a obecnie w załączniku nr IX do Rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. – które zastąpiło poprzedni dokument, wymieniono dokładnie pojemność poszczególnych stref uprawy winorośli i regionów państw wchodzących w ich skład. Kraje w których uprawa winorośli jest najtrudniejsza wpisane zostały do strefy A, te najbardziej predestynowane do uprawy winorośli, stosownie do strefy C. Ze względu na bliskość i niewielką pojemność, warto wymienić przede wszystkim kraje strefy A. Do tej, najchłodniejszej części winiarskiej Europy zaliczono następujące państwa:

• Belgię
• Danię
• Irlandię
• Niderlandy 
• Polskę
• Szwecję
• Zjednoczone Królestwo

oraz regiony:

• w Luksemburgu – luksemburski region uprawy winorośli
• w Czechach – region uprawy winorośli Čechy
• w Niemczech – wszystkie obszary przeznaczone pod uprawę winorośli, które nie zostały objęte strefą B uprawy winorośli.

Zaliczenie kraju do strefy uprawy winorośli jest szczególnie istotne z  punktu widzenia producentów działających w oparciu o przepisy wspólnotowe, regulujące organizację rynku wina. Kraje członkowskie UE, które nie są objęte strefą, nie mogą bowiem produkować wina z własnych upraw. Prawo unijne pozwala winiarzom z państw UE pozostającym poza strefami uprawy winorośli, na produkcję wina jedynie z surowców zakupionych w państwach członkowskich, które taką strefą są objęte.

Warto przypomnieć, że Polska złożyła wniosek do Komisji Europejskiej o zaliczenie naszego kraju do strefy A, 20 kwietnia 2004 roku – działając w oparciu o zapisy traktatu akcesyjnego wynegocjowane w Kopenhadze (art. 28a załącznika II.6A do Traktatu o przystąpieniu Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej), w którym postanowiono, że decyzja o objęciu Polski strefą uprawy winorośli i wpisania jej terytorium do załącznika nr III do wspomnianego już Rozporządzenia z 1999 roku, zostanie podjęta po 1 maja 2004 r.Taką też decyzję podjęto nieco ponad rok po akcesji, zgodnie z intencją polskiego wnioskodawcy. Rozporządzeniem Rady (WE) z 20 grudnia 2005 roku (2165/2005), także i obszar naszego kraju zaliczony został do strefy uprawy winorośli w Unii Europejskiej. Polska stała się zatem pełnoprawnym, europejskim krajem winiarskim i przyjęła na siebie wszelkie wynikające z tego tytułu prawa i obowiązki. Od tego czasu polscy winiarze, podlegają wszystkim procedurom, ograniczeniom i uprawnieniom, które dotyczą winiarzom z innych krajów strefy A. Przede wszystkim zdjęto z nich ograniczenia dotyczące możliwości produkcji i sprzedaży wina.

The post Strefy uprawy winorośli w UE first appeared on Paragraf w kieliszku.