Jeśli nie wiecie zbyt wiele o alkoholach z Lewantu bądź wiecie już  tak wiele, że chcielibyście sprowadzać je do naszego kraju, to zapraszam Was do wysłuchania moich gościnnych występów w podcaście Stosunkowo Bliski Wschód

LINK DO PODCASTU –   https://stosunkowobliskiwschod.pl/podcast-jak-sprowadzac-wino-z-bliskiego-wschodu

Przypomnę jedynie, że Dominikę i Jakuba poznaliście już przy okazji rozmowy w 4 odcinku podcastu Biznes Wysoko Oprocentowany. Wyjątkowo sympatyczni znawcy Bliskiego Wschodu, prowadzą blog Stosunkowo Bliski Wschód oraz przedmiotowy dziś podcast pod tym samym tytułem, pisząc i stosownie, rozmawiając o bliskowschodniej kuchni, kulturze, polityce i podróżach.

Podcast Biznes Wysoko Oprocentowany #4 Alkohol na Bliskim Wschodzie

The post Gościnne występy paragrafa – Jak sprowadzać wino z Bliskiego Wschodu? first appeared on Paragraf w kieliszku.

SPÓR O APELACJĘ

Niewątpliwie warto przypomnieć we wstępie, jak ustalony został włoski porządek winiarskiego świata. Vino di Tavola (VdT) to tzw. wino stołowe. Produkt podstawowej, co do zasady jakości, który nie zasłużył zdaniem winiarskiej biurokracji, na miano wartego większej uwagi i przeznaczenia innego niźli radosne popijanie w trakcie posiłków. Powstałe w 1992 roku Indicazione Geografica Tipica (w skrócie IGT) to natomiast oznaczenie, stworzone dla włoskich win pochodzących z określonego regionu geograficznego, bez prawa jednak (lub niekiedy woli) do oznaczania się wyższą i szanowaną powszechnie apelacją D.O.C. (Denominazione di Origine Controllata) lub najbardziej restrykcyjną dla winiarzy ale i nobilitującą samo wino D.O.C.G. (Denominazione di Origine Controllata e Garantita). System apelacji powstał zarówno dla ochrony interesów producentów, którzy otrzymali narzędzia prawne ochraniające ich wyjątkowość, jak też z troski o interes konsumentów, którzy nierzadko podejmują swoją decyzję zakupową w oparciu o sławę danej apelacji. Posiadanie prawa do apelacji oznacza, że wino spełnia nałożone przez jej twórców wymagania takie jak przewidziane odgórnie szczepy winorośli, określona plenność krzewów, gęstość nasadzeń czy poziom alkoholu w gotowym winie. Niektóre apelacje idą znacznie dalej w narzucanych winiarzom ograniczeniach, określając nawet takie szczegóły jak czas dojrzewania wina, dozwolony rodzaj butelki czy dopuszczalne sposoby jej zamknięcia. Część winiarzy, szczęśliwa z posiadania choćby skrawka ziemi w strefie wysokiej apelacji, starannie wypełnia przyjęte zalecenia a wręcz stoi wiernie na ich straży. Nie brakuje jednak nonkonformistów, dla których narzucone z góry warunki krępują jedynie winiarski geniusz i kreatywność. Posługiwanie się mianem wina stołowego , czy współcześnie podstawową apelacją IGT nie musi być zawsze synonimem porażki a w Toskanii bywa wręcz symbolem zwycięstwa nad skostniałym światem nieracjonalnych reguł. Zaszczytów można bowiem nie otrzymać mimo usilnych starań ale też zwyczajnie nimi gardzić!

Enotria Tellus – czyli włoski porządek świata

REWOLUCJA SUPERTOSKANÓW

Toskania to niewątpliwie jeden z najważniejszych i najbardziej znanych regionów winiarskich świata. W tej malowniczej, włoskiej krainie narodziły się też liczna wina cieszące się powszechnym uznaniem. Niekwestionowany prym wśród osiadłych w Toskani odmian winorośli wiedzie niewątpliwie szczep sangiovese – charakteryzujący się jasną, rubinową barwą, wysoką kwasowością i niemałą tanicznością. Na nim też, jak na najświętszym, toskańskim dziedzictwie, opierają się historyczne apelacje, takie jak Chianti czy Brunello di Montalcino. Przetasowania na rynku wina w XIX wieku sprawiły jednak, że do Włoch poczęły napływać także zagraniczne odmiany winorośli, głównie z sąsiedniej Francji. Ochrona winiarskiej tradycji znalazła swoje odzwierciedlenie w bardzo restrykcyjnych przepisach, pozwalających produkować wina z szanowaną nazwą apelacji jedynie producentom przestrzegającym ściśle apelacyjnej “receptury”. Ambicją i punktem honoru stało się zatem spełnianie wszelkich swoistych wymogów by dostąpić niewątpliwego zaszczytu. Nie brakowało jednak winiarskich artystów, dla których wino miało być przede wszystkim emanacją woli, nie zaś jedynie przemysłowym produktem tworzonym według narzuconego wzorca. Nonkonformiści, którzy nie chcieli przestrzegać prastarych zasad, karani byli rynkową infamią, mogąc sprzedawać swoje wina sygnowane jako produkty stołowej zaledwie jakości. Wiatry historii zdawały się jednak sprzyjać wizjonerom. Przepisy najważniejszej apelacji chianti, wymagały w połowie XX wieku, by wina nią oznaczone produkowane były ze zmiękczonej dodatkiem innych, lokalnych szczepów odmiany sangiovese – której ilość nie mogła jednak przekroczyć wówczas 75% (obowiązkowy był też dodatek białych winogron!). Producenci, którzy z tym lokalnym przepisem na sukces się nie zgadzali, mając przy tym ambicję tworzenia win wybitnych, musieli doprowadzić ostatecznie do winiarskiej wolty. Toskańska rewolucja podzieliła się na dwa nurty – radykałów, którzy chcieli produkować wina wyłącznie z sangiovese, oraz buntowników, wprowadzających do swoich win francuskie odmiany uważane w Toskanii za obce (takie cabernet sauvignon, merlot czy syrah). Powiew światowej świeżości wyraźnie przygniótł rustykalne tradycje ojców toskańskiego winiarstwa. Wyjątkowej jakości wina sprzedawane były w należnych ich imponujących cenach a oznaczane z woli ich twórców, jako wina stołowe. Tak narodziły się supertoskany!

NARODZINY LEGENDY

Najbardziej znanym supertoskanem jest niewątpliwie Sassicaia,  stworzona w winnicy Tenuta San Guido w toskańskim regionie Bolgheri położonym nad morzem Tyrreńskim. Powojenny właściciel winnicy, markiz Mario Incisa della Rocchetta, rozmiłowany we francuskim winie, sprowadził do swojej posiadłości sadzonki cabernet sauvignon z Bordeaux. Z tychże nasadzeń powstało w legendarne już wino, które u zarania rozprowadzane było niemalże w podziemiu, za pośrednictwem rodzinnych kontaktów a dziś sygnowane jest swoją własną apelacją Bolgheri Sassicaia DOC. Inspiratorem oficjalnej komercjalizacji tego wyjątkowego wina w 1968 roku był praktykujący w Tenuta San Guido, bratanek markiza, Piero Antinori – spadkobierca ponad 600 letniej tradycji wielkiego rodu Antinorich. Ten nietuzinkowy winiarz, już od wczesnej młodości zdobywał wiedzę winiarską, spędzając wakacje w toskańskich winnicach swojej rodziny, podróżując po świecie i terminując u  najlepszych enologów. Karierę w rodzinnej firmie rozpoczął po studiach ekonomicznych jako szef sprzedaży by w 1966 objąć po swoim ojcu schedę przywództwa nad rodziną firmą.  W 1971 roku wypuścił na rynek sensacyjne Tignanello – choć wino pochodziło z serca Chianti Classico, było sprzedawane jako wino stołowe w cenie najdroższych chianti. Unowocześnienie zerwanie z rygorami apelacji dało świetne, wpisujące się w oczekiwania klientów rezultaty. Markiz Antinori to jednak nie tylko żywa legenda światowego winiarstwa lecz postać, którą możecie spotkać już niebawem!

Piero Antinori otrzymał tytuł Człowieka Roku magazynu Czas Wina. Z radością zapraszam Was zatem na spotkanie w toskańskim rewolucjonistą i jego winami. Już 29 września będziemy mieli okazję zarówno na nietuzinkową degustację w formule masterclass (w tym legendarnych supertoskanów) jak i uroczystą galę z okazji nadania tytułu Człowieka Roku 2018 magazynu Czas Wina.

Masterclass – 29 września 2018, godz. 15.00-17.00

Lista win:

The post Bezapelacyjnie wielkie wina first appeared on Paragraf w kieliszku.

PROSECCO NIEJEDNO MA IMIĘ

Choć Prosecco w żadnym stopniu nie dorównuje prestiżem królewskim szampanom, to dzięki swojej przystępności i egalitarnym dążeniom, jest dziś bez cienia wątpliwości najpopularniejszym winem musującym świata. Choć wina sygnowane tą rozpoznawalną wszędzie marką, mogą przybrać także spokojne wcielenie, to sztandarowe i najbardziej rozpoznawalne wina zawierają w sobie oczywiście figlarne bąbelki.

Prosecco współcześnie produkuje się na sporym obszarze północnych Włoch, obejmującym regiony Veneto (Wenecja Euganejska) i Friuli Wenecja Julijska. Wino produkowane jest ze znanej już w czasach rzymskich, białej i wyjątkowo plennej odmiany prosecco, którą z uwagi na wprowadzoną niedawno ochronę nazwy pochodzenia, nazywamy dziś z poprawności glera. Nazwa Prosecco zarezerwowana została bowiem wyłącznie dla oznaczenia apelacji, nie zaś nazwy szczepu winorośli. Wszystkie wina, które produkowane są tutaj z odmiany historycznie już nazywanej prosescco lecz poza warunkami określanymi przez apelację mogą zatem sygnować się co najwyżej nową nazwą szczepu. Z uwagi na ochronę nazw apelacyjnych także prawem wspólnotowym, zasada ta obowiązuje oczywiście na całym terenie UE. Trzeba nadmienić, że spowodowało to niemałą awanturę z uwagi na tradycyjną, lecz niechronioną wcześniej nazwę wina Prošek, produkowanego przez sąsiednią Chorwację. Choć style obu win są kompletnie odmienne to jednak fonetyczne podobieństwo doprowadziło do zakazu używania nazwy Prošek na terenie UE w 2013 roku. Sięgając zatem po winno oznaczone mianem Prosecco, możemy być w zasadzie pewni jego pochodzenia i parametrów.

Z uwagi, że motywem przewodnim dzisiejszego wpisu jest rzekomy wyszynk tytułowego wina, dokonywany wprost z barowych kranów, skupimy się wyłącznie na podstawowej apelacji, tj. Prosecco DOC. Należy tylko dodać, że poza popularnym Prosecco z powyższej, wielkiej apelacji, to szczególnie lubiane przez konsumentów wino, występuje także w swoich wysokojakościowych wcieleniach. Najciekawsze wina znajdziecie w prowincji Treviso w Veneto (Prosecco DOC Treviso). Najszlachetniejsza zaś jego warianty w najwyższych apelacjach w okolicach miasteczek Conegliano i Valdobiadene – Asolo Prosecco Superiore DOCG, Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore Rive DOCG oraz Valdobbiadene Superiore di Cartizze DOCG. 

Warto przypomnieć tylko, że Włoski system oznaczania i ochrony nazw pochodzenia, który nazwano Denominazione di Origine Controllata (DOC), wzorowany był na francuskim AOC (appellation d’origine contrôlée).  Specyfikacja ochrony każdej z apelacji DOC została unormowana i określiła między innymi obszar, z którego może pochodzić wino, jego kolor, dopuszczalne odmiany winorośli, minimalne stężenie alkoholu, maksymalną wysokość plonów z hektara, główne właściwości organoleptyczne a także szczególny sposób dojrzewania wina i niekiedy minimalny wymagany okres leżakowania oraz specjalne oznaczenia konkretnych podobszarów lub podgatunków jeśli takie w danej apelacji występują. Nie inaczej stało się w przypadku omawianej dziś apelacji Prosecco DOC.

Enotria Tellus – czyli włoski porządek świata

APELACJA PROSECCO DOC

Zgodnie z regulacjami apelacji Prosecco DOC, wina Prosecco w zależności od zawartości dwutlenku węgla, dzielimy na trzy rodzaje:

• Prosecco (zwane też Prosecco tranquillo – czyli wino całkowicie spokojne, bez bąbelków)
• Prosecco frizzante
• Prosecco spumante

Winogrona przeznaczone do produkcji wina Prosecco, mogą być produkowane na niemałym obszarze obejmującym poza tradycyjnym Treviso także prowincje Belluno, Gorizia, Padwa, Pordenone,Triest, Udine, Wenecja i Vicenza.

Samo wino produkuje się oczywiście, wyłącznie ze wspomnianej już odmiany glera, której udział w kupażu nie może być mniejszy niż 85%. Pozostałą część stanowić mogą, właściwe dla miejsca wytworzenia winogrona z odmian takich jak: verdiso, bianchetta trevigiana, perera, glera lunga, phardonnay, pinot bianco, pinot grigio i pinot nero, ten ostatni winifikowany oczywiście “na biało”.

Bąbelki w musujących wersjach Prosecco mogą powstawać wyłącznie w wyniku naturalnej fermentacji w tankach. Najczęściej stosowaną metodą jest tutaj metoda charmata zwana też lokalnie metodą prosecco w której wino bazowe przechodzi wtórną fermentację w stalowych zbiornikach ciśnieniowych a następnie jest filtrowane i rozlewane izobarycznie do butelek. Oczywiście występują też wina musujące Prosecco w których refermentacja zachodzi w butelce. Szczególnie w wyższych apelacjach, gdzie popularne są zarówno znana z Szampanii metoda tradycyjna (z usunięciem osadu) jak i jej rustykalna odmiana Col Fondo, zakładająca pozostawienie drożdżowego osadu w butelce.

Istotnie różne są natomiast interesujące nas dziś zasady dotyczące butelkowania i sprzedaży wina w różnych kategoriach. I tak:

Prosecco – oferowane być może wyłącznie w tradycyjnych szklanych butelkach zamkniętych korkiem. W przypadku butelek o objętości nie przekraczającej jendak 0,375 litra włącznie, dopuszczalne jest również stosowanie zakrętek. Klientowi docelowemu wino oferowane być może w szklanych gąsiorach o maksymalnej objętości 60 litrów.

Prosecco frizzante – tylko w tradycyjnych butelkach o maksymalnej pojemności 5 litrów. Jeśli chodzi o korki, to stosuje się tu odpowiednie regulacje unijne oraz państwowe.

Prosecco spumante – wprowadzane jest do obrotu tylko w tradycyjnych butelkach szklanych o maksymalnej objętości 9 litrów. Należy jednak pamiętać, iż istnieje od tej zasady pewien szczególny wyjątek. Właściwe ministerstwo może wydać pozwolenie na tymczasowe przechowywanie wina w pojemnikach o innej objętości (niesprecyzowano jakie, być może także w bardzo praktyczne kegi) – ale tylko na użytek imprez promocyjnych i targów.  Także i tutaj  stosuje się tu regulacje unijne oraz państwowe w zakresie korkowania, aczkolwiek przy butelkach o pojemności nie większej niż 0,2 litra można użyć zakrętki.

W odniesieniu do win spumante i frizzante, zasady apelacji określają również kolor szkła. Właściwą oprawę dla musującego Prosecco stanowią zatem różne odcienie szkła białego, żółtego, zielonego, brązowego i szaro-czarnego o różnym nasyceniu barwy (fioletowy i niebieski odpadają :P)

Jeśli znajdziecie kiedyś przyjemny lokal, chwalący się dostępnością musującego Prosecco wprost z kija to wiedzcie, że jest źle Nie ma możliwości aby wino faktycznie pochodzące z apelacji mającej prawo używać nazwy Prosecco odbywało przymusową odsiadkę w plastikowym czy też metalowym naczyniu a podmiot próbujący wmówić Wam inną wersję zadaje kłam prawdzie i dość istotnie narusza praw. Temat prawnej ochrony nazw chornionych zostawimy sobie jednak na osobny już wpis

Bardzo dziękuję Annie Wójcickiej za pomoc w rozprawieniu się z włoskojęzyczną dokumentacją apelacji

The post Prosecco z kija? first appeared on Paragraf w kieliszku.

Znajdziecie tam relację z podroży do winiarskiej Mołdawii

Zachęcam też do lektury wcześniejszego wpisu w tym temacie

Mołdawska wiosna

The post W stepie szerokim… first appeared on Paragraf w kieliszku.

Mołdawię odwiedziłem na zaproszenie  magazynu Czas Wina w nagrodę za tytuł Winiarskiego Bloga Roku 2016. Wiosenny wyjazd, którego relaksacyjny program wypełniony był w intencji zwiedzaniem mołdawskich winnic z kieliszkiem w ręku i zakładał między innymi piknik wśród winnych krzewów zamienił się jednak w przygodę niemalże ekstremalną

UROKI MOŁDAWSKIEGO KWIETNIA

Nie ufać wiośnie nakazuje stare porzekadło o przeplatającym pory roku kwietniu. Zobaczyć jednak tęgą zimę i początek lata w ciągu kilkunastu godzin, było doświadczeniem szczególnym Start samolotu ze stołecznego i słonecznego tego dnia Okęcia w zamierzonym przez nas kierunku Kiszyniowa okazał się ostatnim na najbliższe dni! Twarde lądowanie w rozpoczynającej się burzy śnieżnej nakazywało przemyśleć raz jeszcze opinię o ciepłym klimacie tego południowego dla nas kraju. Nim spragniona bachicznych wrażeń grupa, dowieziona została z mołdawskiej stolicy do goszczącego nas Château Vartely, nagły powrót zimy potwierdził swój rozmach w okazałych zaspach, których pokonanie przywoływało myśli o wyprawie na  mroźny biegun. Nazajutrz ciepły front zwyciężył jednak brutalną inwazję Dziadka Mroza. Wstawaj, strana ogromnaja... (już mnie nigdzie, więcej nie zaproszą!)

Epicka walka musiała jednak wiązać się z oczywistymi stratami. Gdy pogodzeni z odwołanym piknikiem wygrzewaliśmy zmęczone degustacją ciała w lokalnej saunie, walczące ze sobą pory roku siały zniszczenie w całym kraju (między innymi zmiotły sporą część drzew i dachów w Kiszyniowie). Zwycięska wiosna, zalała ostatecznie stolicę potokiem rwącej wody, płynącej wartkim strumieniem przez miejskie arterie. Pokonany wróg wycofywał się zabierając ze sobą w desperackim akcie wszystko, co napotkał na swojej drodze… A miało być tak spokojnie i leniwie

Urokliwa wiosna w Château Vartely Fot. Radosław Froń

UWAGA BLOGERKA!

Muszę nadmienić, że szaleńcza pogoda nie stanowiła jedynej klęski żywiołowej jaka zagraża winopijcy podczas dziennikarskiej aktywności. Podczas pobytu w gościnnej Mołdawii cieszyłem się towarzystwem kulinarnych blogerek; Anny Nowakowskiej (spotkaniaprzywinie.bloog.pl) i Marty Gawrychowskiej (podrozeodkuchni.pl) oraz przewodnictwem Joanny Dulemby (Czas Wina). Podróżowanie z dziennikarkami o bardziej “talerzowych” niźli “kieliszkowych” zainteresowaniach nie należy do najłatwiejszych. Człowiek, który jedzenie docenia lecz uwagę skupia na zawartości prezentowanej doń butelki, łatwo pada łupem wszędobylskich i głodnych estetycznych wrażeń na talerzu, istot. Pech chce, że życie i kuchnia zawsze obdarzają najładniej ułożoną porcją, tę najmniej zainteresowaną jej formą osobę. W praktyce człowiek oczekuje godziny łaski, gdy spożyje w spokoju ostygły i prześwietlony od każdej strony fleszami aparatów, pokarm. Jak tu skupić się na winie?

MOŁDAWIA WINEM PŁYNĄCA

Przyznaję szczerze, że zastanawiałem się nawet żartem, czy wyjazd do Mołdawii należy traktować jako nagrodę czy też karę Mołdawia jest niewątpliwie krajem historycznie winiarskim, który leżał na wschodnich krańcach Imperium Romanum, państwem szanującym mieszające się w nim tradycje różnych kultur ale też krajem, na którym sowiecka historia odbiła wciąż widoczne piętno. Spora część winnic tego kraju produkowała i wciąż produkuje wina pośledniej jakości, przeznaczone do niedawna na niezbyt wymagający rynek rosyjski. Od czasów embargo nałożonego na nieszczęsną Mołdawię za bratanie się z Unią Europejską, naturalny i ważny rynek dla kluczowej w mołdawskiej gospodarce gałęzi produkcji, został odcięty. Potężny potok wina musiał zmienić swój bieg i zdobyć nowe rynki w starej Europie.

Dotychczasowa jakość przestała być akceptowalna, zmuszając winiarzy do zwiększenia wysiłków i dorównaniu jakością światowemu winiarstwu czymś poza wolumenem produkcji. Czy Mołdawianie podołają temu zadaniu? Nie uprzedzając faktów, choć do niedawna wątpiący i niewierny, dziś jestem pewien – mają ku temu potencjał i możliwości! Trzeba tylko chcieć

CHATEAU VARTELY

Château Vartely jest stosunkowo nowym przedsięwzięciem winiarskim (winnice nasadzono 2003 r. a goszczący nas ośrodek powstał w 2008 r.), łączącym bogatą, lokalną kulturę winiarską z nowoczesnością europejskiego winiarstwa. Znakomita większość uprawianych tu odmian to szczepy międzynarodowe.

Mimo mody na odmiany endemiczne, te zajmują tutaj zaledwie 10% upraw. Dalsze degustacje wykazały, że faktycznie tubylcze owoce najpiękniejszych win nie dają – czy jest tak z powodu lokalnego terroir czy też zaniedbania zniechęconych do samych roślin winiarzy – ustalić nie sposób.

Winorośl uprawiana jest w winicach położonych w południowej części kraju. Kompleks mieszczący hotel oraz winiarnię, znajduje się natomiast w Orhei (Orgiejowie) około godziny drogi od Kiszyniowa nieopodal największej, niewiniarskiej atrakcji turystycznej Mołdawii – Starego Orhei. Chateau Vartely jest marką znaną na lokalnym rynku ale jedynie niewielka część produkcji zostaje w kraju. Reszta od czasów rosyjskiego embargo (2013 r.) eksportowana jest za granicę, do łącznie 22 państw, w tym Polski (importer Dom Wina).

Sam hotel jest wyjątkowo wygodny. Kompleks domków, stanowiących odrębne pokoje hotelowe jest koncepcją komfortową nawet w obliczu zasp i burzy śnieżnej Przyzwoita kuchnia, dostępna dla gości sauna i atrakcyjne pomieszczenia degustacyjne są wyjątkowo zachęcające i skłaniają do pozostania w ośrodku (podobnie jak kiepskie drogi poza ośrodkiem – ale może starczy już tych złośliwości). Znając już nieco gusta i upodobania w krajach o postsowieckim pochodzeniu, z radością muszę przyznać, że niewiele jest w Vartely zbędnego przerysowania a już z pewnością nie znajdziecie tam kiczu podobnego choćby do tych znanych z wielu polskich, prowincjonalnych hoteli. Do ośrodka wypoczynkowego na światowym poziomie, szczęśliwie dorasta też wino!

Produkuje się tu rozliczne wina ale w każdym wypadku wyraźna jest wyjątkowa dbałość o ich jakość. Cień złej opinii o mołdawskich winach na świecie, nie pozwala na choćby odrobinę nonszalancji w tym zakresie. Pod względem technologicznej poprawności, tutejsi mistrzowie piwnicy równają ambitnie do światowej czołówki.

Zasadniczą linią win produkowanych przez tutejszą piwnicę jest seria Indivino. Nieskończona, jak się zdaje, ilość etykiet przyozdobionych elegancką postacią w kapeluszu prezentuje sobą dobrą jakość i bardzo równy poziom. Nie są to oczywiście wina wielkie, stosunek jakości do ceny win (także już na półkach w Polsce), jest jednak niezwykle korzystny.  Lokalni producenci nie silili się na stworzenie indywidualnego charakteru wina lecz uderzyli w znany konsumentom ton. Wyraźna inspiracja południową Europą bez zbędnego pozowania i cienia snobizmu, wychodzi całkiem autentycznie. Na wapiennych skałach, winorośl daje wina o sensoryce zbliżonej do europejskiego wzorca, oddając cechy charakterystyczne dla odmiany. Ci, którym nie zależy na rozbieraniu wina na czynniki pierwsze lecz niezmąconej zbędnymi rytuałami konsumpcji, będą ukontentowani tym bezpiecznym wyborem.

Moje osobiste zainteresowania kazały zwrócić też szczególną uwagę na wina musujące, które produkowane są tutaj z dużą pieczołowitością z zastosowaniem metody klasycznej. Relatywnie niewielka produkcja musiaków, leżakuje w tradycyjnych pupitre nawet 36 miesięcy jak pokazowy Spumant Clasic Brut Matur to nic innego jak klasyczny szampański pinot noir. Zdegorżowany dwa lata wcześniej, czysty elegancki, niepozbawiony jeszcze potencjału i na wskroś szampański. Spumant Clasic Brut Matur Roz to znów pinot noir, tym razem jednak w różowym wydaniu. Wino świeże, wyraźnie owocowe lecz pełne ambicji (20 miesięcy na osadzie). Prosty i radosny lecz całkiem ciekawy musiak na gorące dni Mołdawskiego (jak ufam) lata.

Oczywiście sławę Vartely przyniosły wina spokojne (choć w tutejszą perlistość bardzo wierzę!). Każdego, kto śmiałby wątpić w zdolność tak dużego producenta z niesławnej swojego czasu Mołdawii, do produkcji naprawdę interesujących win (jako i ja szczerze wątpiłem do czasu), odesłać mogę do tutejszej linii Taraboste (określenie używane w czasach starożytnej Dacji w stosunku do osób zasługujących na szczególny szacunek – dosłownie tłumaczone jako sławienie siły).  Chardonnay Taraboste 2013, leżakujące 6 miesięcy sur lie w dębowych beczkach (barrique), przywoływało myśli o całkiem udanych, białych burgundach dobrej klasy i było zdecydowanie przebojem piwnicy oraz naszej degustacji. Wino przystające do założonego stylu. Aromatyczne, kremowe, ze zintegrowaną już dobrze waniliową dębiną. Burgundzkie marzenia zdradza też, zdobione wizerunkiem szacownego męża, wino czerwone. Pinot Noir Taraboste 2009 (18 miesięcy w beczce) okazał się winem nieco mniej ujmującym niż wspomniane wyżej chardonnay (subiektywna ocena autora), nie przyniósłby jednak wstydu wirtuozom tego szczepu, prezentując się nam jako wino wyraźnie ułożone, eleganckie i prawdziwie międzynarodowe,  charakteryzujące się dojrzałym aromatem z dominująca nutą syryjskiego tytoniu i ciemnej czekolady.

Deserem były oczywiście wina słodkie; dotknięte szlachetną pleśnią (nawet botrytisa tu mają!) oraz tak rzadkie już dziś wino lodowe. Ciekawostki bawią zawsze – choć znudzony tą doskonałością w równaniu do wzorca, muszę przyznać, że znacznie większą estymą wśród degustującego grona, cieszyła się jednak wieńcząca degustację  Rachia di Moscato (41%) Destylat w pełni szczery i doskonały  Wielka sława mołdawskich “koniaków” nie jest wyłącznie legendą.  Zdecydowanie warto więc zgrzeszyć z lokalnym brandy (produkowanym oczywiście na miejscu z własnych owoców).

Raz jeszcze składam podziękowania dla Wine-Service – Podróże z winem oraz Château Vartely za zaproszenie, zaś uroczym współtowarzyszkom za mile spędzony czas

Więcej na temat szalenie inspirującego wyjazdu do Mołdawii oraz samych winach z Vartely przeczytacie także tutaj:

http://spotkaniaprzywinie.bloog.pl – Winna-Moldawia

http://spotkaniaprzywinie.bloog.pl – Warsztaty degustacji wina

oraz tutaj:

Ona temu winna, czyli… wina w Mołdawii – Chateau Vartely

The post Mołdawska wiosna first appeared on Paragraf w kieliszku.

Palatynat to przede wszystkim kraina Rieslinga. Ten królewski szczep cieszy się w Palatynacie największą powierzchnią uprawy na świecie (5 500 ha). Istotną odmianą jest także czerwony Dornfelder, który jest najpopularniejszą tu odmianą na wina czerwone. Tuż za czołówką podążają zaś wszelkiej maści burgundery, Portugieser oraz Müller-Thurgau.

Wszystkim, którym tradycyjne winiarstwo w Europie nadal kojarzy się jednak z winnicami południa Francji czy Włoch, należy postawić w tym miejscu stanowczy opór. Jestem przekonany, że czysto formalne kwestie, podparte zakorzenioną w społeczeństwie tradycją i doświadczeniem, których emanacją zdaje się być hymn państwowy, mogą potwierdzać nie tylko stan duszy ale i materialną kulturę narodu. Dla historycznej przekory chyba, w krwawo-martyrologicznej treści hymnów Francji i Włoch nie ma miejsca dla winiarskiego tworu ducha, który doceniony i podniesiony do najwyżej rangi został w hymnie Republiki Federalnej. Druga strofa Pieśni Niemców zaczyna się wszak od słów: Deutsche Frauen, deutsche Treue, deutscher Wein und deutscher Sang (niem. niemieckie kobiety, niemiecka wierność, niemieckie wino i niemiecki śpiew).

Odpór należy dać także tym wszystkim, dla których niemieckie wino to półsłodkie wynalazki w supermarketowej jakości. O ile jak wszędzie na świecie także i tutaj sporą część winiarskiego rynku kształtuje wciąż niewysublimowany w swoich smakach konsument popularny, o tyle nie brakuje niemieckim winiarzom ambicji do produkcji win wielkich, stających w konkury o każdy bachiczny laur tego świata. Tezę tak postawioną spieszę uwiarygodnić krótkim wspomnieniem z niezwykle intensywnego objazdu:

AM KAISERBAUM

Winnica (która nazwę swoją zawdzięczają drzewu zdobiącemu plac przed winiarnią) prowadzone są przez niezwykle sympatyczną rodzinę Hundinger. Gerald Hundingera miałem okazję spotkać kilka miesięcy wcześniej w Warszawie podczas degustacji zorganizowanej przez Niemiecki Instytut Wina. Już podczas tego stołecznego spotkania, poświęciłem tutejszym winom szczególną uwagę, na którą (co miałem okazję potwierdzić u źródła) z pewnością zasługują.

Kontrastem dla starej piwnicy i rodzinnego przedsięwzięcia z tradycjami jest nowatorskie podejście do uprawy i produkcji ze strony obecnego pokolenia winiarzy. Tak interesujących postaci, oferujących nadto faktycznie wyróżniające się wina nie godzi się pominąć.

www.weingut-am-kaiserbaum.de

PETER STOLLEIS

Najciekawszym elementem winiarskiej turystyki zdaje się być nie poziom technologicznego zaawansowania wielkich producentów lecz godny manufaktury charakter rodzinnych przedsięwzięć. W szczególności jeśli rodzina wykazać się może, poza szczerą pasją i wyjątkową pogodą ducha, także wielowiekową tradycją. Niewątpliwie kolejną familią, wartą wspomnienia, jest rodzina Stolleis uprawiającą swoje winnice od 1668 roku! Przekazywana w winiarskiej sztafecie pokoleń tradycja zdaje się nas przytłaczać, stanowi jednak źródło inspiracji i pozwala na utrzymanie stylu w może zachowawczych ale jakże ciekawych winach leżakujących w prastarych piwnicach. Tutejsze wina musujące, spożywane wraz z gospodarzami w ogrodzie ich domu – Kurfürstin Elisabeth Auguste (Blanc de Noir Brut) oraz Kursfürst Carl-Theodor (Riesling Brut) były chyba najlepszymi winami musującymi tego wyjazdu. Któż jednak osądzi jak wiele urody dodała im iście szampańska refermentacja w butelkach ile zaś wspaniałe towarzystwo i urok chwili. Wielbicielom win spokojnych polecam odszukanie pełnego i bogatego Grauburgundera z 2015 roku oraz współczesnej mu butelki wesołego Scheurebe o potężnie aromatycznym nosie dojrzałej śliwki. Pomny wspaniałej atmosfery, ciężaru historii spoglądającej ze starych beczek w piwnicznych zakamarkach i degustacji na najwyższym poziomie (także starych roczników!) muszę przyznać, że wizyta była doświadczeniem samym w sobie a przednie wino stało się niezwykle przyjemnym dodatkiem do całokształtu wyniesionych wrażeń.

www.weingut-stolleis.de

VON WINNING

W winiarni von Winning w Didesheim miałem okazję gościć już po raz drugi. Powtórna wizyta nie przyniosła nawet przez moment ani jednego z przykrych znamion nudy. Nadmiar wrażeń jaki towarzyszy zwiedzaniu skrytych głęboko pod ziemią a niekończących się chyba piwnic jest łatwiejszy do przyjęcia gdy zaspokoiwszy się uprzednio ogółem, można skupić swoją uwagę na stanowiących faktyczną wartość szczegółach. W starych piwnicach tradycyjne techniki produkcji łączą się z nowoczesnością. Nowoczesne prasy od Scharfenbergera sąsiadują tu z leciwymi beczkami. Wielbicieli winiarskiej historii ucieszy zapewne wielka beczka (w zasadzie dębowy tank) datowana na Boże Narodzenie 1884 roku oraz porośnięte pleśnią i pajęczynami archiwum wina w którym zgromadzono butelki z kilku ostatnich dziesięcioleci. Projekt realizowany jest z wyraźnym rozmachem lecz pozbawiony najmniejszych oznak nadgorliwości jak przystało na winiarnię, której tradycje sięgają początków XVIII wieku. Na szczególną uwagę zasługują wina białe dojrzewające w beczkach, które stanowią wyraźną domenę piwnicznych włodarzy. Wina bogate, pełne, wręcz gęste, doskonale muśnięte waniliową dębiną dadzą radość amatorom tego tradycyjnego stylu.

www.von-winning.de

VILLA HOCHDÖRFFER

Ciężkim zadaniem poranka było zmierzenie się z winami zaprezentowanymi przez rodzinę Hochdörfer. Powodem tych trudności nie była oczywiście jakość wina lecz dość szeroki przegląd butelek jak na pierwszą po wczesnym śniadaniu atrakcję którą nam zaoferowano.

Domeną rodziny jest uszanowanie tradycji przy jednoczesnej otwartości dla nowinek. Obok typowych dla regionu szczepów winorośli znajdziemy tu zatem także wiele odmian zapożyczonych od sąsiadów (np. Sauvignon Blanc czy Syrah). Szczególnie interesująco wypadł tutejszy sekt choć trzeba przyznać, że wszystkie wina przysporzyły nam wielu pozytywnych doznań.

www.weingut-villa.de

ÖKONOMIERAT REBHOLZ

Winiarnia Rebholz to miejsce wyznaczające standardy w winiarskim Palatynacie. Miejsce w którym wina się nie produkuje lecz tworzy niczym dzieła sztuki z właściwym sztuce artystycznym polotem ale też przyrodniczą dociekliwością i niemalże matematyczną precyzją. Kolejne pokolenia rodziny Rebholz poświęcają się misji odkrywania prawdziwej natury wina. Tutejsza idea definiuje wina naturalne jako takie, które oddają możliwie rzetelnie charakter lokalnego klimatu i potencjał ziemi z której się zrodziły.

Wyraźną fascynację ziemią nasz gospodarz zdradził podczas objazdu wszystkich, istotnych parceli któremu towarzyszyły iście akademickie wykłady zarówno w zakresie właściwości klimatycznych danego miejsca jak i dokładnej charakterystyki gleby. Naturalność sprowadza się do swoistej predestynacji wina, które rodzi się w winnicy w docelowym już kształcie – terroiryzm w najczystszym wydaniu. Znalazło to swoje odbicie w nieproporcjonalnie krótkiej degustacji win, których zamysł skupiał się co oczywiste na miejscu pochodzenia. Wino jest tu bowiem nie celem a jedynie nośnikiem tego co przekazuje nam natura.

www.oekonomierat-rebholz.com

ANSELMANN

Muszę przyznać, że ciężko zachować degustacyjne skupienie wobec tak szerokiego przeglądu win, z których niemal każde warte jest szczególnej uwagi. Winiarnia Anselmann jest jednym z największych w Niemczech producentem prywatnym (nie spółdzielnią) i oferuje trudny do zbadania wachlarz win w rozlicznych stylach (lista ma format małej książki) – od dość osobliwych w tym miejscu Merlota i Tempranillo, poprzez rodzime, hybrydowe Regenty aż po będące kwintesencją niemieckości Rieslingi i wina ze szlachetną zawartością resztkowego cukru (w tym eisweiny). Nie da się i w tym miejscu nie zwrócić uwagi na degustację prowadzoną przez samego Ralfa Anselmanna, którego zdjęcia z wielkimi tego świata wypełniają obok niezliczonych medali i pucharów salę degustacyjną.

www.weingut-anselmann.de

JÜLG

Winnica Jülg jest wielopokoleniowym przedsięwzięciem rodzinnym realizowanym na pograniczu niemiecko-francuskim. Jak podkreślają sami winiarze, ich zasadniczym celem jest tworzenie win charakteryzujących się naturalnym charakterem, oddających w pełni potencjał regionu jak i konkretnej parceli z której pochodzą winogrona. Z uwagi na transgraniczny charakter swojego przedsięwzięcia starają się łączyć (zdecydowanie z powodzeniem) francuską tradycję i niemiecką innowacyjność. Osobistą refleksją dodaję do wyjątkowej gościnności i pogodnego usposobienia właścicieli także ich niewątpliwą winiarską pasję wykraczającą poza własne wyroby (co zdaje się potwierdzać bogata kolekcja win w udostępnionej do zwiedzania domowej enotece).

Wina rodziny Jülg pokazały wyraźnie równy, wysoki poziom techniczny i zdradziły ewidentną dbałość o szczegóły. Fakt zaangażowania członków rodziny w samą produkcję i marketing sprawia, że wina zdają się oddawać nie tylko specyfikę tego wyjątkowego siedliska ale i ciepły charakter swoich twórców. Szczególną uwagę moich zmysłów skupiły na sobie tutejsze Weiβburgundery z 2015 roku (w szczególności te oznaczone parcelami Kalkmergel i Sonnenberg) choć i poszukiwany z osobistej pasji podstawowy Sekt (12 miesięcy na osadzie) pozostawił po sobie bardzo dobre wspomnienia.

Powstrzymuję się przezornie od postawienia niebezpiecznej geopolitycznie tezy łączącej spożycie przednich win niemieckich z gwałtowną i nieodpartą potrzebą wkroczenia do Alzacji

Nadmienię tylko, że wyjątkową atrakcją dodaną do degustacji było zwiedzanie jednej z winnic należących do naszych gospodarzy, położonej w niemalże równych częściach po obu stronach francusko-niemieckiej granicy z butelką zimnego wciąż sekta (co ciekawe był nim dość oryginalny musiak z odmiany Gelber Muskateller w wydaniu extra brut – tę wyjątkowo aromatyczną odmianę potraktowano krótką, sześciomiesięczną fermentacją wtórną w butelce w liczbie zaledwie 1000 sztuk). Dla tej nietypowej inwazji nie było koniecznym przekraczanie choćby miedzy. Jedynie stary kamień graniczny uświadamiał nam dawne linie niepotrzebnych podziałów.

www.weingut-juelg.de

Sekrety winiarskiej enigmy

Kończąc należy nadmienić, że Palatynat jest regionem urokliwym nie tylko z powodu swoich wyjątkowych win ale także dzięki urodzie tutejszego krajobrazu. Nie znajdziemy tu wprawdzie tak wielu budzących emocji i cieszących estetycznie wyczulone oko winnic tarasowych jak nad pobliską Mozelą. Wiele jednak widoków na porośnięte winnicami wzgórza oraz rozsiane po dolinach nieskażone nowoczesną zabudową miasteczka, może wzbudzić uzasadniony zachwyt i zdaje się dawać przyzwolenie na nazywanie Palatynatu, niemiecką Toskanią.

Palatynat gościł i oczarowywał mnie na zaproszenie Niemieckiego Instytutu Wina, któremu z tego miejsca (przede wszystkim w osobie Anny Gmurczyk) składam serdeczne podziękowania oraz wyrazy uznania dla pracy w budowaniu pozycji winiarstwa niemieckiego. Ja zostałem ostatecznie nawrócony

The post Niemieckie wino, niemiecki śpiew… first appeared on Paragraf w kieliszku.

DOBRY CAR CHOĆ OD WÓDKI STRONI

Choć rosyjskie władze, z samym Prezydentem i ojcem narodu Władimirem Putinem, konsekwentnie kontynuują swoją walkę na froncie społecznej trzeźwości, bimber wciąż cieszy się ogromną popularnością wśród Rosjan. Wódka – istotny element rosyjskiego życia, wmontowany w kulturę i stanowiący ważny element rosyjskiej samoświadomości, doczekała się uwagi legislatorów, czego efektem są dokładne i precyzyjne przepisy regulujące zasady jej produkcji oraz obrotu. Rosyjskie prawo zezwala także na produkcję właściwych i tradycyjnych dla południowych regionów kraju destylatów owocowych, nie porusza jednak – do niedawna – możliwości destylacji alkoholu pochodzącego z ziaren zbóż, jak choćby whisky.

Obowiązujący dotąd zakaz produkcji zbożowych alkoholi destylowanych, w połączeniu z obowiązującymi sankcjami międzynarodowymi i załamaniem się rynku ukraińskiego, doprowadziły jedynie do rozszerzenia szarej strefy, którą ocenia się już na blisko 65% rynku w przedmiotowym segmencie.  W związku z powyższym, władze na Kremlu postanowiły zalegalizować i opodatkować lokalne interesy trudniące się wytwarzaniem alkoholu tego typu. Rosyjski bimber zbożowy stał się równoprawnym alkoholem zdobiącym półki rosyjskich sklepów monopolowych. Poza tym tradycyjnym dla Rosjan trunkiem, na sklepowe półki trafi również nieco bardziej egzotyczna, lecz lokalna, rosyjska whisky. Rosyjscy producenci nie będą już musieli kryć się z produkcją tego alkoholu za granicą. Dotąd najczęściej, zakładali oni spółki w Polsce lub na Litwie i stamtąd importowali butelki do ojczyzny.

BIAŁORUSKI PIERSZACZOK

Nowy, unikalny, białoruski produkt oparty na tradycji przodków, wprowadza do produkcji Słonimska Fabryka Win, która jako pierwsza otrzymała na to zgodę władz. Samogon określony jest tu jako wysokoprocentowy napój alkoholowy wyrabiany domowym sposobem ze zboża, ziemniaków lub buraków, w drodze destylacji. Białorusini wprowadzili niedawno na rynek 42 procentowy pierszaczok tradycyjny i szykują się do produkcji 47 procentowego trunku pod nazwą pierszaczok luty w zrekonstruowanej gorzelni we wsi Ajcowo (niedaleko granicy z Polską). Dotychczasowa produkcja tego rodzaju napitków była na Białorusi zabroniona a osoby chcące go legalnie produkować zmuszone były do przenoszenia produkcji do Polski lub państw bałtyckich. Nowy białoruski bimber ma być trunkiem “tradycyjnym” przygotowywanym przede wszystkim dla turystów jako lokalna atrakcja a także alkoholowy wyróżnik kraju wzorem szkockiej whisky czy francuskiego koniaku. Wydaje się, że jest to znaczący i pozytywny krok w cywilizacji kraju o największym spożyciu na świecie (ponad 27 litrów czystego alkoholu per capita w 2014 roku!), zwalczającego nielegalnych bimbrowników nawet z powietrza. Powszechnie dozwolony i dostępny owoc nie smakuje już wszak tak samo

The post Odwilż na wschodzie? first appeared on Paragraf w kieliszku.

HISTORIA PORZĄDKOWANIA CHAOSU

Starożytni Grecy określali Italię, już wówczas zaszczytnym dla niej mianem Oinotria, co oznaczało kraj winorośli. Nie ulega wątpliwości, że historia tego najszlachetniejszego z napojów związana jest nierozerwalnie z rozwojem cywilizacji i kultury, które kwitły na Półwyspie Apenińskim przez tysiące lat. Jako pierwsi uprawiali winorośl na terenie współczesnych Włoch już Etruskowie, potem produkcję tę rozwinęli na przemysłową niemalże skalę starożytni Rzymianie –  którzy za Grekami przyjęli nie tylko określenie Enotria Tellus (kraina wina) ale także winiarską kulturę, przyjmując niemal bezkrytycznie kult greckiego Dionizosa jako rzymskiego Bachusa. To z czasów rzymskich pochodzą też pierwsze wzmianki na temat zasad produkcji wina, sposobu jego wytwarzania, przeworzenia, zwiększania trwałości oraz poprawy smaku. Źródła pochodzące z tej epoki, wyraźne wskazuja nam, że Rzymianie odróżniali różne gatunki wina i cechy charakteryzujące różne geograficznie ośrodki ich produkcji. Pozostałości archeologiczne po rzymskich amforach noszą na sobie wygrawerowane oznaczenia, które pełniły najpewniej funkcję dzisiejszych etykiet. Można więc pokusić się stwierdzenie, że współczesny system oparty na terroir ma swoje umocowanie w kosumenckim wyrafinowaniu Imperium Romanum, którego obywatele potrafili docenić pochodzenie wina. 

Dalszy rozwój tutejszego winiarstwa wiąże się oczywiście z nadejściem chrześcijaństwa a pierwsze narzucone prawem normy, dotyczące problemu jakości wina, ustanawiają zasady produkcji dla celów chrześcijańskiej liturgii. Wraz z kolejnymi wiekami, zwiększa się znacząco produkcja wina włoskiego. Nierzadko, ze poważnym uszczerbkiem dla jakości, poświęconej na ołtarzu rosnącego popytu. Na nowo rozwija się w średniowieczu międzynarodowy handel winem, które w rękach nierzetelnych sprzedawców traciło niektóre ze swoich pierwotnych parametrów. Co oczywiste, im lepszą opinią cieszył się dany trunek, tym większa była pokusa jego sfałszowania lub sprzedawania pod jego nazwą znacznie pośledniejszych cieczy. Z uwagi na rosnącą sławę lokalnych wytwórców a także w trosce o zachowanie ich indywidualnego charakteru tutejszego wina, wzorem innych krajów winiarskich, także i we Włoszech podejęte zostały ostatecznie działania, które miały na celu zagwarantować wysoką jakość. Włochy w tym zakresie należy zaliczyć do zaszczytnej listy pionierów.  Już bowiem w 1716 roku, Wielki Książe Toskani (Cossimo III – Medyceusz) wyznaczył strefy uprawy winorośli z której pochodzić miały najlepsze wina. W swoim dekrecie określił między innymi dokładnie zasady produkcji wina Carmignano oraz Chianti a także system kontroli, który przyjeły późnij inne regiony winiarskie Włoch.

WSPÓŁCZESNE WYRÓŻNIKI JAKOŚCI

Z dzisiejszej perpektwy wydaje nam się to niewiarygodne ale jeszcze w pierwszej połowie XX wieku Włochy, jeden z najstarszych krajów winiarskich Europy, a jednocześnie jeden z największych na świecie producentów wina, butelkował (a zatem przeznaczał do bezpośredniego eksportu) niewielką tylko część swojej produkcji. Większość wina, będącego trunkiem stosunkowo słabej, stołowej zaledwie jakości, sprzedawano w beczkach wprost do odbiorców w okolicznych miastach z przeznaczeniem do bieżącej konsumpcji. Równie źle było z winem eksportowanym do innych państw. Jego zdecydowaną większość stanowiło niezbyt wygórowane jakościowo, ale modne, wino mieszane i butelkowane na miejscu przez importerów. Dbałość o poprawę jakości w związku z rosnącą konkurencją i wymaganiami rynku (pojawienie się nowych rynków zbytu, wielkoobszarowe winnice nowego świata oraz stała poprawa jakości wina na świecie) wymusiły trudne ale konieczne kroki, na rzecz stworzenia jasnego systemu klasyfikacji win włoskich.

W 1963 roku wprowadzono ujednolicyny dla całych Włoch system oznaczania i ochrony nazw pochodzenia, który nazwano Denominazione di Origine Controllata, wzorowany na francuskim AOC (appellation d’origine contrôlée).  Specyfikacja ochrony każdej z apelacji DOC, określiła obszar, z którego może pochodzić wino, kolor, odmiany winorośli, minimalne stężenie alkoholu, maksymalną wysokość plonów z hektara, główne właściwości organoleptyczne oraz szczególny sposób dojrzewania wina i niekiedy minimalny wymagany okres leżakowania, a także specjalne oznaczenia konkretnych podobszarów lub podgatunków (takich jak classico czy superiore, o czym dalej). Nad systemem czuwają organizacje producenckie zaś zatwierdzanie nowych apelacji i zmiany w już istniejących pozostają w gestii Krajowego Komitetu ds. Oznaczeń Pochodzenia Win, powołanego przez włoskie Ministerstwo Rolnictwa. Obecnie status DOC posiada 329 win.

W roku 1980 wprowadzono stopień wyższy – Denominazione di Origine Controllata e Garantita (DOCG). Wstępnie prawo do oznaczenia DOCG otrzymało zaledwie kilka, najbardziej uznanych win włoskich: Brunello di Montalcino, Vino Nobile di Montepulciano, Chianti, Barolo i Barbaresco (obecnie apelację DOCG posiadają już 73 wina). Wino szczycące się takim oznaczeniem musi podołać znacznie wyższym wymaganiom niż to posiadające jedynie apelację DOC. Podstawowa rożnica dotyczy wysokości plonów z 1 ha winnicy. Powszechnie uważa się, że to narzucona przepisami apelacji ograniczona wydajność krzewów podnosi jakość produkowanych w niej win. Kontrola państwa nie sprowadza się jednak do samej winnicy. Wino kontrolowane jest na każdym etapie produkcji. Wyspecjalizowane laboratoria skrupulatnie badają skład fizyczny wina w celu twierdzenia jego zgodności z określonymi wymaganiami. Po testach laboratoryjnych, każdy produkt musi przejść jeszcze kontrolę organolptyczną, przeprowadzoną przez odpowiednio wyselekcjonowane grono degustatorów. Dopiero po spełnieniu wszystkich wymagań i przedostaniu się przez kontrolne sito, producentom wydawane są banderole, potwierdzające przynależność do apelacji.

W 1992 roku pojawiła się nowa kategoria win oznaczanych jako Indicazione Geografica Tipica (IGT). Dla tej kategorii winna istotniejsze jest ich pochodzenie z określonego regionu Włoch. Przepisy dozwalają tu na stosowanie innych niż rodzime odmian winorośli oraz odbiegających od tradycyjnych metod produkcji. Obowiązkowe elementy etykiety to nazwa regionu i nazwa szczepu, który posłużył do produkcji wina.

Wina włoskie klasyfikujemy zatem wg. czterech podstawowych kategorii, są to:

VdT  (Vino di Tavola) – czyli wina stołowe.

IGT – (Indicazione Geografica Tipica) – wina regionalne, stanowiące 20% produkcji win włoskich. Oznaczenie IGT gwarantuje, że wino zostało wyprodukowane z winogron znajdujących się w tym samym regionie co winnica i że nie zostały przekroczone limity zebranych winogron na hektar z krzewów winorośli.

DOC – (Denominazione di Origine Controllata) – DOC określa dokładnnie skład wina, obszar uprawniony do posługiwania się daną nazwą, gęstość nasadzeń, dozwolone szczepy, wydajność winnicy oraz minimalną zawartość alkoholu. W niemieckojęzycznym regionie Bolzano można używać określenia Kontrollierte Ursprungsbezeichnung

DOCG – (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) – najbardziej restrykcyjna z kategorii z kontrolowaną recepturą. Mogą się nią poszczycić między innymi: Barbaresco, Barolo, Brunello di Montalcino, Chianti, Chianti Classico. W Bolzano – Kontrollierte und garantierte Ursprungsbezeichnung

Na przekór apelacyjnym nakazom wybijają się wśród włoskich win tzw. supertoskany, czyli produkowane w Toskani arcydzieła sztuki winiarskiej, które z woli ich twórców wyrwały się ograniczeniom surowego prawa. Ta kategoria win (w większości posiadających najwyżej status IGT) produkowana jest najczęściej ze szczepów międzynarodowych.

TAJEMNICE WŁOSKIEJ ETYKIETY

Włochy jako kraj winiarski podlegają ogólnemu reżimowi prawnemu Unii Europejskiej. Większość obowiązków dotyczących sposobu oznaczania butelek wina, będzie zatem taka sama jak choćby w Polsce (nieco więcej tutaj). I tak, etykietę wina pochodzącego ze słonecznej Italii, zdobić będą następujące informacje:

• Nazwa, logo i adres producenta (określeń na winnicę/winiarnię czyli odpowiednik fransuskiego château znajdziemy we Włoszech wiele – bodega, cascina, casato, itp… nadto jeśli wino zabutelkowano w winnicy producenta, znajdzie się tam też sformułowanie typu imbottigliato all’origine lub imbottigliato nelle proprie cantine)
• Symbol oznaczający zaklasyfikowanie wina do jednej z omówinych dziś kategorii (IGT, DOC, DOCG)
• Nazwa apelacji (jeśli jest to wino apelacyjne)
• Kraj pochodzenia
• Objętość butelki oraz zawartość alkoholu
• Vendemmia, czyli rocznik (min 85% winogron musi pochodzić z danego roku zbiorów)
• Szczep w przypadku win stołowych i IGT (aczkolwiek nie jest on obowiązkowy), dla większości win apelacyjnych szczep będzie wynikał z lokalnych przepisów (np. widzą Chianti wiemy, że conajmniej 70% winogron wykorzystanych do jego produkcji stanowił szczep Sangiovese)

Co właściwe dla omawianych dziś win, szukać możemy na nich także i lokalnych oznaczeń, które warto poznać dla powiększenia zarówno swojej konsumenckiej świadomości jak i winiarskiej erudycji. Poza typowymi oznaczeniami, na etykietach win włoskich znajdziemy bowiem takie oznaczenia jak:

• Superiore – wiąże się najczęściej wyższym stopniem dojrzałości winogron a zatem wyższą zawartością alkoholu i wskazuje na wyższą jakosć
• Riserva – oznaczenie wskazuje na to, że wino było starzone dłużej niż tego wymagają lokalne regulacje, powstało z selekcjonowanych gron oraz ma określoną minimalną zawartość alkoholu
• Classico – wino pochodzące z centralnych rejonów danej apelacji (najczęściej jest to historyczne centrum regionu)

Na butelce, czesto zakodowany będzie także charakter wina czyli jego styl. Ze względu na zawartość cukru resztkowego w gotowym winie znajdziemy zatem:

• secco (wino wytrawne),
• semisecco (wino półwytrawne),
• semidolce (wino półsłodkie),
• dolce (wino słodkie),

Wina musujące będą zaś nosiły oznaczenie spumante lub frizzante.

The post Enotria Tellus – czyli włoski porządek świata first appeared on Paragraf w kieliszku.

Wyczuwający już groźny oddech ocieplającego się klimatu winiarze z Bordeaux, przymierzają się do testów nowych odmian winorośli, które pozwoliłyby w przyszłosci nadal produkować wino w rozpoznawalnym na całym świecie chakarterze regionu. Winiarze z południa Francji coraz częściej muszą się bowiem zmierzać ze zmianiającą się na niekorzyść aurą. Dotychczasowe przyzwyczajenia sabotują coraz surowsze i bardziej mokre zimy oraz gorętsze i suchsze niż dawniej lata. Niezmienny charakter win z Bordeaux jest wynikiem zbiorów w optymalnym dla regionu i uprawianych w regionie szczepów, momencie. Ten zaś jest coraz trudniejszy do uchwycenia. W związku z powyższym, jeszcze tej jesieni nasadzone zostaną próbne parcele z 52 odmianami winorośli, które oddać mają w przyszłym winie wszystko to co w Bordeaux najlepsze, mimo zmianiających się warunków wegetacji. Projekt prowadozny jest przez Narodowy Instytut Badań Rolniczych INRA (Institut national de la recherche agronomique) przy współpracy z Radą Winiarstwa Bordeaux CIVB (Conseil Interprofessionnel du Vin de Bordeaux).

Eksperyment wydaje się być odważny. W konserwatywnym i znanym z wielkich win regionie, testowane będą odmiany, których nikt nie testował tam nigdy wcześniej (przynajmniej nie z poważnym zamiarem), właściwe dla cieplejszych krajów takich jak Grecja, Hiszpania, Włochy czy Portugalia. Do testów wyselekcjonowano zatem takie odmiany jak Sangiovese czy Touriga Nacional. Testy wydają się być podyktowane pragmatyzmem i dlaekowzrocznością, na których brak nie może pozwolić sobie tak olbrzymi producent wina jakim jest region Bordeaux.

Może przyjdzie nam kiedyś spróbować efektów wytężonej pracy francuskich enoinżynierów. Macie ochotę?

The post Sangiovese w Bordeaux? first appeared on Paragraf w kieliszku.

Jak się okazuje, podróż ze słonecznego Podkarpacia do nieco pochmurnej, lecz równie ciepłej Chorwacji nie zajmuje zbyt wiele czasu (co ciekawsze, stan dróg poprawia się w sposób motywujący wraz z przekroczeniem każdej kolejnej granicy). Przejechaliśmy dość szybko przez bratnią Słowację, minęliśmy (nie bez pokusy) światowej sławy regiony winiarskie Węgier by ostatecznie pozwolić, znudzonej nieco bezsensownością wykonywanej pracy, chorwackiej straży granicznej na wpuszczenie nas do swojego pięknego kraju. Inauguracja naszego pobytu (jak przystało na wyznawców Dionizosa) rozpoczęła się od uczty. Doświadczenie następnych dni pokazało dobitnie, że, gościnność naszych gospodarzy, okazana podczas powitalnych uroczystości w stolicy, była niczym w stosunku do tego co czekać nas miało już w otoczeniu winnych krzewów. Z sympatii i wdzięczności dla gospodarzy, warto wspomnieć choćby w kilku słowach o winiarstwie chorwackim w okołostołecznym wydaniu.

UROKI KONTYNENTALNEJ CHORWACJI

Warto podnieść już na wstępie, że winiarska Chorwacja składa się z dwóch zasadniczych części: nadmorskiej oraz kontynentalnej. Chorwacja nadmorska to przede wszystkim sławne na całym świecie regiony winiarskie, takie jak Dalmacja czy Istria. Kontynentalna część obejmuje zaś nie mniej ciekawą Sławonię oraz odwiedzany przez nas region Plešivica.

Jak powszechnie wiadomo, uprawy winorośli na terenach dzisiejszej Chorwacji istniały już na setki lat przed powstaniem Imperium Rzymskiego, jednak początek winiarstwa jako istotnej gałęzi rolnictwa datuje się na okres osadnictwa greckiego, czyli początek V wieku p.n.e. O ile poźniejsza turecka okupacja niemalże zniszczyła tutejszą kulturę winiarską o tyle jej renesans, trwający aż do tragicznej epidemii filoksery, zawdzięcza Chorwacja darzącym wino znacznie większym uznaniem Habsburgom. Jak wtedy tak i dziś, winiarstwo chorwackie znów musi się odradzać. Tym razem po czasach socjalistycznej Jugosławii, w której wino było zwykłym produktem przemysłowej jakości. Ponowny rozwkit, zapoczątkowany w latach 90’tych trwa z niemałyni sukcesami do dziś, czego efekty można obserwować podczas wizyty w tym pięknym kraju.

Region w którym mieliśmy okazję gościć, zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie chorwackiej stolicy. Głowne ośrodki tej historycznej apelacji, to miasta Jastrebarsko i Samobor będące na trasie tutejszej, bardzo bogatej ścieżki enoturystycznej. Tutejsze wina tworzą bardzo szeroki wachlarz ofertowy. Od prostych win stołowej jakości, poprzez poprawne rynkowe wina z międzynarodowych szczepów wytwarzane w nowoczensych winiarniach, aż po ciekawe wina produkowane tradycyjnymi metodami i eksperymenty z zapożyczaniem cudzych lecz równie szlachetnych tradycji, jak maceracja w amforach. Większość produkowanych tutaj win to wina białe. Obok modnych, międzynarodowych szczepów takich ja Gewürztraminer, Pinot Blanc, Chardonnay i Sauvignon Blanc spotkać możemy także endemiczne odmiany uprawiane tutaj od wieków. Zdecydowanie najlepszym profilem produkcji, przynoszącym nadto doskonałe efekty, jest produkcja win musujących – najbardziej chyba ciekawych, pokazujących kunszt i ambicję lokalnych winiarzy. Tutejsze, odradzające się winiarstwo przypomina nieco to tworzące się dopiero w naszym kraju. Może nie pod względem wolumenu ogólnej produkcji czy doskonałych klimatycznych warunków ale ze względu na to, że znakomita większość gospodarstw winiarskich to małe, maksymalnie kilkuhektarowe parcele, uprawiane najczęściej ręcznie. Odbija się to w sposób oczywiscie pozytywny na jakości tutejszego wina oraz wspaniałej a oczekiwanej przez enoturystów atmosferze małej, dopieszczonej przez gospodarza winiarni. O konkretach jednak nieco dalej.

MAŁY PRZEGLĄD TUTEJSZYCH PRODUCENTÓW

Wspomniana już gościnność lokalnych winiarzy przypomniała nam o słowiańskim rodowodzie tego wyraźnie południowego narodu. Odwiedzając lokalnych producentów mieliśmy okazję obejrzeć to co w regionie najciekawsze a przynajmniej najlepiej przygotowane enoturystycznie

Šember

Interesujący producent ciekawych, choć możliwie bezpretensjonalnych win musujących, dysponujący stosunkowo małą ale dobrze wyposażoną winiarnią, tworzącą rzemieślniczy klimat wokół produkowanych tam Pjenušaców. Część win dojrzewa w dużych, dębowych beczkach co nadaje im charakteru właściwego dla win w “starym stylu”, bez nowomodnej, nadmiernej niekiedy owocowej lekkości i niewątpliwie cieszy też oko turysty. Jak na kraj w którym słońce przesadnie wzmacnia charakter większości win białych, perliste efekty pracy tutejszych winiarzy zachowują dobrą harmonię mimo nieco mniejszej, niż typowa, kwasowości.

Podstawowe wino to kupaż Chardonnay, Pinot Blanc oraz lokalnego Plavec Žuti (10%), produkowane metodą tradycyjną (3 lata na osadzie). Wino o o ciemnosmłomkowej barwie,  wyraźnie terpenowym aromacie i dobrej pienistości. W ustach lekko pikantne, rześkie, dostarczające radosci picia ale niestety dość płytkie. Trzeba przyznać, że jest to wino przyjemne i całkowicie poprawne ale zapowiedź gospodarza podniosła nadmiernie poprzeczkę naszych degustacyjnych oczekiwań co zaowocowało w ostatecznym rozliczeniu małym rozczarowaniem.

Wina spokojne też nie porywają… Riesling (reński) zdawał się zaspokajać potrzeby wiernych fanów tego szczepu. Był trudny ale ambitny, jednoznacznie ciekawy choć radość dostarczona przez pociągające aromaty ziemii, mchu, ropy naftowej, stępiona została przez wrażenie lekkiej oksydacji i poczucie braku należytego wykończenia dzieła. Pinot Noir o typowym, jasnorubinowym kolorze, przedstawił się niestety dość wątłym nosem i równie słabymi ustami. Wino wyraźnie niezcharmonizowane, zbyt wodniste i przytłoczone nadmiernym alkoholem.

Ciban

Właściwe dla tej okolicy świetne przygotowanie enoturystyczne, ciekawa historia, siła lokalnej wspólnoty i dobre wina z pokazowej winnicy. Po przealkoholizowanej serii przeciętnych win białych i rożowych, uwagę skupił na sobie Cabernet Sauvignon (i znów rocznik nie zachował się w notatkach :/). Owoce leśne, domowe powidła i tytoń dominowały w intensywnym aromacie. Zmysł smaku drażniony zalotnie delikatną pikantnością, soczystą owocowością i nienatrętną beczką. Zrównoważone, przyjemne wino o lekko słodkim finiszu.

Korak

Jak nas poinformowano z nieukrywaną dumą – jeden z najlepszych winiarzy Chorwacji. Winiarnia otoczona ze wszech stron winnicami, których rzędy ozdobiono pragmatycznie ale i urokliwie krzewami róży. Wina niewątpliwie ciekawe choć z nóg zwalało bardziej tempo przygotowanej tu degustacji, wieńczącej wypełniony już dotąd licznymi atrakcjami dzień. Styl międzynarodowy bez zbędnych szaleństw z lokalnymi odmianami. Poprawnie, frontem do konsumenta.

Šoškić

Wspaniała gościnność, rewelacyjna impreza z lokalną muzyką na żywo wieńcząca ciężki, degustacyjny dzień. Wino chyba też było dobre

Jagunić

Duża restauracja na urokliwym wzgórzu, otoczonym tradycyjnie obsadzonymi winnicami (gęste nasadzenia przy palikach). Kompilacja winnych tradycji i turystycznej nowoczesności, nieco chyba przeinwestowana (niedaleko już do granicy dobrego smaku). Wina proste, pozostawiająca dobre wspomnienia.

Portugizec 2013 – wino stołowe, opakowane w litrowe butelki. Prosty, niemalże banalny, klaret. Rubinowy kolor, dojrzałe wiśnie narzucające się wszystkimi zmysłami. Soczyste, lekko garbnikowe, bardzo ale to bardzo pijalne. Müller-Thurgau 2013 – przyjemnie łagodny (jak na tutejsze wina białe), aromatyczne, cytrusowo-miodowe, otwiera się, zmierzając uwodzicielsko w kierunku owoców tropikalnych. Traminer 2012 w wersji wytrawnej i słodkiej. Ten pierwszy potężnie aromatyczny, o długim, słodkim finiszu, kremowy, dobrze poukładany. Jego słodki odpowiednik bogatszy o aromaty rodzynek i kandyzowanych owoców, w ustach niestety płytki, gasnący, o zbyt małej jak na tę ilość cukru kwasowości. Pinot Sivy (Pinot Gris) z tego samego rocznika (pospieszne notatki pozostawiają cień wątpliwości), szaro-łososiowe, przesadnie alkoholowe, z gorzkim finiszem, na domiar złego przesiarkowane – jednym słowem mała wpadka

Tomac

Stara winiarnia i winnica z dużymi tradycjami. Świetne zaplecze enoturystyczne i porywające idee aktualnych włodaży. Wrażenie robią tutejsze wina musujące. Metoda klasyczna i wieloletnie leżakowanie na osadzie przy dobrej dojrzałości winogron ze starych krzewów, owocują doznaniami perlistej kremowości godnej szampanów. Koszt tej musującej uczty waha się zaś w granicach 10-15 Euro! Wina bezwzględnie ciekawe i warte szczególnej uwagi, nie tylko dla bąbelkowych fanatyków

Po dokładnym zwiedzeniu ciekawej, iście “szampańskiej” piwnicy, mogłem zdegustować Pinot Noir w musującej wersji Rose. Wino rześkie, subtelne, czyste, jednoznacznie harmonijne i ułożone a posiadające przy tym pazur wyrazistej osobowości. Najlepsze wino musujące tego domu zostało misternie spakowane i przywiezione do kraju – wciąż czeka na chwilę pozwalającą na krótką refleksję, której (jak wierzę) jest godne. Od musiaków oderwać mogło autora tylko zjawisko nadzwyczajne i takie też zostało zachowane przez gospodarzy na sam deser. Z nieukrywaną radością zasugerowali abyśmy spojrzenia nasze skierowali na pobliską wiatę. Lekki dach skrywał wśród równego bruku kamienne płyty, które mogły być jedynie swoiście zlokalizowanymi studzienkami kanalizacyjnymi lub… zakopanymi tam amforami!

Ufam, że enomaniaków odwiedzających naszą rodzimą Winnica Płochockich, spotka tak wiele radości jak nas, oczarowanych tym wspaniałym odkryciem. Reński Riesling, jak przystało na wino pomarańczowe, był winem absolutnie niestandardowym. Ciemnozłota barwa zdradzała zamierzone efekty długiej maceracji w kwewri. Bukiet niezwykle złożony z dominującą nutą żywicy, orzecha włoskiego i migdałów. W ustach niestety nieco rozczarowywał ale któż mówił, że to wino do prostackiego picia. Jako utwór stworzony do zachwytu nad formą, wykonał doskonale powierzone mu zadanie. Czerwony Pinot Noir z sąsiedniej amfory, nabierał charakteru w bardziej swojskiej atmosferze, patynując się w dużej beczce z nowego dębu. Piękny złożony bukiet, w ustach soczyste owoce leśne. Jeszcze zbyt szorstkie, zbyt tęgie jak na tę subtelną odmianę. Pozostaje ufać, że i tym razem czas uleczy wszystkie młodzieńcze rany.

Filipec

Największą choć swoistą ciekawostką odwiedzanego Samoboru była wizyta w tej szczególnej winiarni. Produkowane jest tu wino nietypowe. Zgodnie ze starą, rodzinną recepturą wino zaprawia się niezwykle intensywną mieszanką ziół. Dla spotęgowania swoistości całego miejsca, produkuje się tu równie tradycyjną… musztardę

Wizytę w tutejszych winiarniach szczerze polecam, niezwykle przyjazny klimat i gościnność tutejszych gospodarzy są szczególnym doświadczeniem a wino… to kwestia gustu Z całą pewnością w mnogości jest siła i każdy znajdzie coś co w sposób szczególny uraduje jego zmysły. Zapraszam także do lektury relacji Pawła Lisaka ze Stowarzyszenia Winiarzy Podkarpacia, który w bardziej lapidarnej ale i konkretniejszej formie opisuje naszą wyprawę.

The post Winiarskie okolice Zagrzebia first appeared on Paragraf w kieliszku.