WPIS AKTUALIZOWANY – 18 MARCA 2022 R.

CO PODLEGA CERTYFIKACJI?

Jak już ustaliliśmy we wstępie, certyfikacji podlegają informacje o wyjątkowym znaczeniu. Do takich należą niewątpliwie informacje o pochodzeniu, ekologicznym czy też biodynamicznym charakterze uprawy i produkcji ale też informacje o roczniku w którym wino powstało i odmianach winorośli jakie wykorzystano. Ochrona pochodzenia jest rzeczą oczywistą. Lokalne tradycje, szczególne siedliska czy prestiż regionu mogą znacząco wpłynąć na popyt i cenę. Ochrona apelacyjna pozwala też często rozeznać bardziej obytemu konsumentowi w stylistyce wina czy określić szczepy winorośli i ich proporcje w winie. Tematyka ta niewątpliwie wymaga szerszego omówienia, budzi też w Polsce pewne emocje. Zasłużyła zatem na odrębne potraktowanie.

Niewątpliwie podobny efekt rynkowy wywołuje też “zielony listek” czy inna forma wyróżnienia produktu ekologicznego. Także i tę kwestę oraz sposoby certyfikacji eko i bio, pozostawimy sobie innej okazji. Dziś przyjrzyjmy się raz jeszcze procedurze certyfikacji odmiany i rocznika.

JAK SIĘ TO ROBI?

Certyfikacja nie jest oczywiście obowiązkowa ale możliwa i pożądana. Wnioskować o certyfikację może oczywiście jedynie producent wina wyrabiającego wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek, składa się nie później niż na 2 tygodnie przed dokonaniem zbioru winogron, które mają zostać przeznaczone do wyrobu danej partii wina lub moszczu, lecz nie później niż do dnia 15 września danego roku winiarskiego.

Uchybienie temu terminowi wyklucza możliwość oznaczenia wina rocznikiem i/lub odmianą!

Certyfikacja wina lub moszczu jest przeprowadzana przez wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych właściwego ze względu na miejsce wyrobu wina lub moszczu, na wniosek producenta wina, w odniesieniu do partii wina lub moszczu.

Wniosek taki zawiera:

1. imię i nazwisko lub firmę producenta wina
2. siedzibę i adres oraz adres do doręczeń producenta wina
3. numer NIP, o ile producent wina taki numer posiada, albo numer PESEL tego producenta
4. wskazanie miejsca wyrobu wina
5. numer identyfikacyjny plantatora winorośli zawarty w ewidencji winnic, z którego winogron będzie wyrabiane wino,
   oraz wskazanie, czy te winogrona pochodzą z upraw własnych
6. Dane dotyczące partii wina lub moszczu obejmujące:
   • nazwy odmian winorośli lub ich synonimy – w przypadku wyrobu wina lub moszczu z danej odmiany winorośli
     lub danych odmian winorośli, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 31, a w przypadku gdy te
     przepisy nie zostały wydane – w Międzynarodowym wykazie odmian winorośli lub ich synonimów prowadzonym przez Międzynarodową Organizację ds. Winorośli i Wina (OIV), zwanego dalej odpowiednio „winem odmianowym” lub „moszczem odmianowym”
   • rok winiarski – w przypadku wyrobu wina lub moszczu z winogron zebranych w danym roku winiarskim, zwanych dalej odpowiednio „winem rocznikowym” lub „moszczem rocznikowym”
   • szacunkową wielkość partii wina lub moszczu w hektolitrach
7. Wskazanie numeru identyfikacyjnego plantatora winorośli, od którego producent wina nabył lub planuje nabyć świeże winogrona do wyrobu wina – w przypadku nabywania świeżych winogron do wyrobu wina.

Producent wina może we wniosku podać również inne dane kontaktowe producenta wina, w tym adres poczty elektronicznej, adres strony internetowej lub numer telefonu.

Wzór wniosku o przeprowadzenie certyfikacji znajdziecie TUTAJ

Opowieści o niekompetentnych urzędnikach i koszmarnych kontrolach to zazwyczaj legendy pionierskich czasów Dziś proces ten przebiega możliwie bezboleśnie choć niekiedy niezbyt rychliwie. Urzędnicy w większych regionach winiarskich nabyli już stosowną wiedzę oraz sporo praktyki, dzięki czemu certyfikację możemy wpisać na listę zupełnie rutynowych czynności dokonywanych w roku gospodarczym.

CERTYFIKAT DLA WINA

Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, po zweryfikowaniu finalnej wielkości partii wina lub moszczu na podstawie danych zawartych w rejestrze przychodów i rozchodów lub informacji otrzymanej od producenta wina, wydaje dla danej partii wina lub moszczu certyfikat dla wina lub certyfikat dla moszczu.

Certyfikat dla wina zawiera:

1. numer certyfikatu dla wina
2. określenie „wino odmianowe” – w przypadku wina odmianowego
3. określenie „wino rocznikowe” – w przypadku wina rocznikowego
4. imię i nazwisko lub firmę producenta wina oraz siedzibę i adres oraz adres do doręczeń producenta wina
5. wskazanie finalnej wielkości partii wina
6. wskazanie organu wydającego certyfikat dla wina.

Numer certyfikatu dla wina producent wina wpisuje do rejestru przychodów i rozchodów oraz umieszcza w dokumentach towarzyszących.

Na etykietach produktów sektora wina dla których wydano certyfikat dla wina odmianowego, można oprócz nazw odmian winorośli lub ich synonimów dodatkowo umieścić określenie „wino odmianowe” uzupełnione o informacje, o których mowa w art. 51 akapicie pierwszym rozporządzenia 2019/33, tj.:

• nazwę danego państwa członkowskiego lub danych państw członkowskich
• nazwę odmiany winorośli lub nazwy odmian winorośli.

Przykładowy numer identyfikacyjny to ORWI24.KO.8230.1.2012/150

gdzie poszczególne elementy to:

• OR – oznaczenie, które wskazuje wino z określonego rocznika (R) oraz wino z określonej odmiany winorośli (O),
• WI24.KO.8230.1.2012 – znak decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego,
• 150 – ilość litrów partii wina.

ILE TO KOSZTUJE?

Wbrew powszechnej opinii koszt certyfikacji nie jest wysoki. Warunki odpłatności za kontrolę i certyfikację określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za przeprowadzenie certyfikacji wina lub moszczu (Dz.U. 2022 poz. 548). Opłata stanowi dochód budżetu państwa i należy ją wnieść na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu właściwego ze względu na miejsce wyrobu wina. Sama opłata złożona jest z dwóch elementów:

Opłata za dojazd do winnicy:

• 8,40 zł – za odległość do 10 km
• 21,00 zł – za odległość 10-50 km
• 63,00 zł – za odległość 50-100 km
• 104,00 zł – za odległość 100-150 km
• 146,00 zł – za odległość 150-200 km
• 167,00 zł – za odległość powyżej 200 km

Opłata za godzinę pracy:

• 28,00 zł – za każdą rozpoczętą godzinę kontroli

Koszty kontroli średniej, polskiej winnicy wynoszą zatem najwyżej kilkaset złotych. Z pewnością warto zainwestować tę kwotę ale o tym nieco więcej w akapicie poniżej…

CZY WARTO?

Jeśli nie pozwalają Ci na coś zanim tego nie sprawdzą i jeśli musisz jeszcze za to zapłacić to pewnie coś w tym jest

Rocznik wina oraz nazwy wykorzystanych przy jego produkcji odmian to w mojej ocenie jedne z najbardziej praktycznych informacji przekazywanych świadomemu konsumentowi. Typowy polski winopijca do kręgu osób jakkolwiek wtajemniczonych z pewnością należy. Możliwe też zatem, że ma swoje preferencje a poza szczególnie lubianymi szczepami jest w stanie wskazać także najprzedniejsze roczniki. Nawet jeśli nie doceniamy konsumenckiego oka to dostrzec musimy praktyczną doniosłość omawianych zapisów dla pośrednika. Restauratora, sprzedawcy w specjalistycznym sklepie czy sommeliera, który niekiedy “w ciemno” musi dopasować daną butelczynę do sensorycznych oczekiwań klienta. Nie ma zatem żadnych wątpliwości – nie tylko warto ale wręcz trzeba!

The post Nie taki diabeł straszny… czyli certyfikacja wina first appeared on Paragraf w kieliszku.

Szczęśliwie dla nas, urzędnik żywcem wyjęty z barejowskich komedii, przechodzi już raczej do zasłużonego lamusa historii (choć zapewne każdy zna jakiegoś lokalnego “dinozaura”). Współcześni urzędnicy są zazwyczaj uprzejmi, profesjonalni, co najmniej neutralnie (jeśli nie pozytywnie) nastawieni do petenta. Wbrew powszechnemu zwyczajowi, muszę przyznać, że urzędy administracji publicznej oraz zatrudnieni w nich pracownicy działają z każdym rokiem sprawniej. Poniższe opracowanie poświęcone jest jednak tym jednostkom, które nie chcą się reformować, okupując niesłusznie swoje odpowiedzialne stanowiska.

Materiał poświęcony grzechom urzędniczym jest z natury rzeczy krytycznym. Momentami będzie może i drastycznym. Moich czytelników pozostających w publicznej służbie, którzy posiadają słabsze nerwy, proszę o odejście od komputerów Jeśli jednak czytasz mnie drogi urzędniku… to proszę by wpis ten skłonił Cię raczej do refleksji (mam nadzieję, że piszę nie o Tobie lecz o Twoim złym koledze z pokoju obok :P). Z uwagi na obszar moich zainteresowań nie będę tu pisał o złym ubiorze czy urzędniczej nieuprzejmości. Skupię się na najbardziej praktycznym aspekcie, tj. grzechach związanych z brakiem profesjonalizmu i odpowiednich kompetencji w zakresie piastowanego stanowiska.

GRZECH PIERWSZY – IGNORANCJA

Nieznajomość prawa szkodzi… o czym przypominali już starożytni Rzymianie. Obywatel ma obowiązek pilnować się na każdym kroku, cały system prawa mieć w “małym paluszku” i na bieżąco aktualizować swoją wiedzę, wraz z ekspresowo uchwalanymi i uchylanymi zmianami. Wszystko to w naszym kraju, o wyjątkowo pielęgnowanej kulturze prawa (ponoć część absolwentów studiów wyższych nie potrafi odpowiedzieć na pytanie czy w Polsce mamy Sejm czy Senat!). Na nic nam jednak prywatne badania nad dziesiątkami ustaw i rozporządzeń w interesującym nas przedmiocie, kiedy dysponujący mocą sprawczą w naszej sprawie urzędnik, zwyczajnie ich nie zna lub ma je w głębokim poważaniu. Nieprzyzwoita liczba urzędników pracujących na najniższym szczeblu administracji (doświadczenia osobiste), nie zna nawet przepisów regulujących zakres czynności, które regulują ich pracę. Zaznaczam, że nie mam tu na myśli problemów z interpretacją przepisów lecz zwykły brak znajomości treści przepisu, który może być kluczowy w sprawie. Efekt jest łatwy do przewidzenia – część decyzji administracyjnych wydawana jest w oparciu o poważny błąd co do prawa – zakłada błędną kwalifikację, opiera się na przepisach nieaktualnych, wyimaginowanych w umyśle decydenta lub nie uwzględnia przepisów szczególnych. O tym jednak dalej.

Zakazany alkohol w sklepowej witrynie

GRZECH DRUGI – WĄSKIE HORYZONTY 

Swoistym rodzajem nieznajomości prawa, związanej często choć nieszczęśliwie z głupim uporem istot ludzkich, stanowi całkowite ignorowanie przepisów prawa pozostających poza obszarem codziennej praktyki. Oczywiście zjawisko to nie dotyczy spraw powszechnych, które urzędnicy załatwiają w mgnieniu oka zasłoniętego piracką przepaską. Zgodzimy się jednak, że produkcja alkoholu czy nawet pewne zagadnienia związane z obrotem tymże dobrem, nie są dla nikogo sprawą zupełnie codzienną. Z pewnością więc do bezpiecznych, pospolitych procedur, nie należą te związane z fanaberiami uciążliwego petenta, takimi jak rejestracja winnicy, cydrowni czy też małego browaru. Jakże często prosta droga producenta zostaje przez to zablokowana odłamkami urzędniczego betonu, gdy urzędnik ogranicza swoją zdolność poznawczą jedynie do ustaw, które są mu znane (może lubi też tylko te filmy, które już raz widział?).

Osobnik taki nie tylko nie dopuszcza możliwości, że poza jedyną słuszną ustawą regulującą jego życie i utartą lokalnie praktyką kolegów z pokoju obok, dany przedmiot może być regulowany także przepisem szczególnym, znajdującym się często w ustawie, która nijak się ma do jego codziennego środowiska pracy. Najgorliwsi gotowi są wręcz twierdzić, że przepis taki (przypomnę, że przepis szczególny uchyla przepis ogólny) w dziwacznej z ich perspektywy ustawie, …nie obowiązuje (!), …nas nie dotyczy (!!) …w naszej gminie się nie przyjął (!!!). Efektem tego są choćby odbiory dokonywane przez Inspekcję Sanitarną w polskich winiarniach (mimo przepisu, który zwalnia z tej uciążliwej procedury małych winiarzy), czy wmawianie producentom wina z upraw własnych, rzekomego obowiązku prowadzenia składu podatkowego lub przedpłaty akcyzy. Inną odmianą tej ułomności przedstawiam w grzechu nr 3.

REJESTRACJA WINNICY #5 – SANEPID

GRZECH  TRZECI – RUTYNA

Codzienne załatwianie tych samych, zapewne niezbyt porywających spraw, może skutkować popadaniem w rutynę. Pewne czynności wykonywane są wówczas zupełnie mechanicznie i pozbawione większej refleksji. Zasada ta dotyczy także przepisów prawa, których rutynowe stosowanie może wypaczyć planowaną przez ustawodawcę celowość. Dobrym przykładem są przepisy regulujące zasady reklamy i promocji napojów alkoholowych. Dość skomplikowana materia, która rodzi rozliczne wątpliwości i spory interpretacyjne doktryny oraz opasłe uzasadnienia wyroków sądowych… przez urzędników traktowana jest raczej swobodnie. Można odnieść wręcz wrażenie, że otrzymali swoistą ściągę, której sprowadza się do prostej dyspozycji “piwo może być, wino karać bezwzględnie, wódki nawet nie dotykać bo strach”. Efektem jest bardzo często niesłuszne (a dla przedsiębiorcy niezwykle krzywdzące) wydawanie pochopnych decyzji, bez zastanowienia, zbadania sytuacji faktycznej, upewnienie się co do stanu prawa czy praktyki sądów. Przejawia się to zarówno w nadgorliwym karaniu, jak i w niesłusznej często pobłażliwości. Mam bowiem nieodparte wrażenie, że spora część urzędników stojących na straży trzeźwości narodu, nigdy nie przeczytała z z należną sprawie wnikliwością, wiekopomnego dzieła legislacji, jakim jest właściwa tu ustawa o wychowaniu w trzeźwości (swoją drogą – nie dziwię się). Nie jest bowiem prawdą, że przepisy zabraniają reklamy i promocji napojów alkoholowych zawsze i wszędzie, podobnie jak też nie zezwalają na całkowitą dowolność w zakresie reklamy piwa.

Reklamowanie piwa raz jeszcze

GRZECH CZWARTY – BEZREFLEKSYJNOŚĆ

Grzech ten występuje pod różnymi postaciami. W każdym jednak przypadku pozostaje równie groźny dla obywatela. Jego zasadniczą cechą jest przyjmowanie każdej “mody” jako prawdy objawionej i korygowanie do niej swojego postępowania. Ma to miejsce zarówno w przypadku bezmyślnego wdrażania odgórnej instrukcji postępowania (o instrukcjach wołających o pomstę do nieba przeczytacie poniżej). Przykładem są urzędnicy, którzy nie wiedzą, że wyroki NSA nie są źródłem powszechnego prawa i wiążą wyłącznie strony postępowania ani też nie widzą niczego niestosownego w powołującym się na nie szantażu.

Standardy obowiązujące przy stosowaniu przepisów

GRZECH PIĄTY – LENISTWO

Lenistwo urzędnika objawia się na wiele sposobów. Wszystkie objawy mają jednak tę samą przyczynę, skrajną niechęć do wysilenia się ponad codzienny przydział. Ta swoista apatia zawodowa wywołuje jednak poważne konsekwencje po stronie utrudniającego urzędnicze życie obywatela. Leniwemu urzędnikowi nie chce się sprawdzać przepisów, nie chce się uczyć nowych zasad, nie chce się sprawdzać interpretacji i wyroków, nie chce się zapytać przełożonego, nie chce się podjąć żadnego, poważniejszego wysiłku intelektualnego. W przypadku napotkania”trudnego” wniosku najlepiej odpowiedzieć bez refleksji “nie da się tak“, “tak nie można” albo też poszukać wady formalnej w postaci braku niepotrzebnego zaświadcza o wydaniu oświadczenia, ewentualnie zrzucić problem na koleżankę w pokoju nr. 18. Gdy petent pyta o podstawę prawną skwitować krótko “bo nie“. Tu podpowiem Wam jednak – równie głupią lecz rzetelną dla odmiany odpowiedzią jest “bo tak stanowi ustawa“. Problem polega jednak na tym, że trzeba wówczas tę ustawę znać

A Wy? Jakie grzechy dopisalibyście to jeszcze?

The post 5 grzechów polskich urzędników first appeared on Paragraf w kieliszku.

REJESTRACJA WINNICY #4 – CERTYFIKACJA

Nadmienię jeszcze na wstępie, że wpis dzisiejszy oparł się na dwóch niezwykle sympatycznych osobach, którym tekst ten stworzony ku ogólnemu pożytkowi dedykuję. Myślę, że nie pogniewają się jeśli zdradzę ich personalia w tej publicznej formie. Pierwszym z nich jest Sylwester Kościelecki, znany Wam zapewne z oryginalnego i wciągającego bloga winiarskiego Primum Vinum, na którego pytanie odpowiedzią jest moja dzisiejsza twórczość. Drugim dobrodziejem jest zaś Zbigniew Krzyżak z niezwykle urokliwej Winnicy Chodorowa, który poświęcił swój czas aby przybliżyć cały proces od praktycznej strony. Obu Panom serdecznie z tego miejsca dziękuję

NAZWY SZCZEPÓW NA ETYKIETACH WINA

Larum podnosi winiarskie środowisko na myśl o przykrym obowiązku wylegitymowania się przed stoswonymi służbami z tejże zawartości przed jej ujawnieniem na winiarskiej etykiecie. Historia polskiego winiarstwa naznaczona jest jego niemowlęcym okresem, w którym nazwy wina nierzadko nawiązywały luźno do ukrytych w nim szczepów lecz bezpośrednio, z wyżej wymienionych przyczyn ich nie zdradzały. Unik ten wszedł nam w krew i stał się popularnym sposobem budowania nazw dla poszczególnych win w piwnicznym portfolio (np. Sibemus, Hibia, Rege z Winnicy Płochockich czy RoRe lub Rondino z Winnicy Zadora).

CERTYFIKACJA WINA 

Wbrew temu co wielu się wydaje certyfikacja nie jest jedynie wymysłem naszego lokalnego piekiełka legislacyjnego ale implementacją wymogów stawianych krajom winiarskim przez Unię Europejską (więcej o samej etykiecie wina tutaj).  Możliwość umieszczenia rocznika i nazwy odmiany (lub odmian) winorośli na etykiecie wina z winogron pozyskanych z krajowych upraw winorośli jest dozwolona po stosownej certyfikacji w tym zakresie (patrz: FORMALNA STRONA ETYKIETY). Zasadniczym dokumentem wspólnotowym, regulującym problematykę certyfikowania rocznika i odmian jest Rozporządzenie Komisji (WE) nr 607/2009 z dnia 14 lipca 2009 r. ustanawiające niektóre szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do chronionych nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych, określeń tradycyjnych, etykietowania i prezentacji niektórych produktów sektora wina. Przepisy te, wprowadziła zaś do krajowego porządku prawnego ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina czyli znana dobrze czytelnikom – ustawa winiarska.

Formalna strona etykiety

Wnioskować o taką certyfikację może jedynie producent wina wyrabiającego wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 15 sierpnia danego roku gospodarczego, bezpośrednio do siedziby Wojewódzkiego Inspektoratu JHARS właściwego ze względu na miejsce wyrobu wina.

Wniosek taki (do pobrania) zawiera:

1. imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo firmę, siedzibę i adres producenta albo przedsiębiorcy niebędącego producentem wyrabiającego wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie posiada uprawy winorośli, z której wyrabia się wino przeznaczone do wprowadzenia do obrotu – również imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo firmę, siedzibę i adres właściciela uprawy winorośli;
2. określenie miejsca wyrobu wina z określonego rocznika lub wina z określonej odmiany;
3. informację o lokalizacji uprawy winorośli, z której wyrabia się wino z określonego rocznika lub wino z określonej odmiany winorośli, w danym roku gospodarczym, zawierającą wskazanie:
   a) województwa, powiatu i gminy,
   b) nazwy oraz numeru obrębu ewidencyjnego,
   c) numeru i wielkości działek ewidencyjnych oraz wielkości powierzchni w hektarach, z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku, uprawy winorośli, z której będą pozyskiwane winogrona do wyrobu wina z określonego rocznika lub wina z określonej odmiany winorośli, w danym roku gospodarczym,
   d) nazwy lub nazw odmian winorośli, w przypadku wyrobu wina z określonej odmiany winorośli.

KOSZTY CERTYFIKACJI

Za przeprowadzenie certyfikacji pobierana jest oczywiście opłata, określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2011 r. w sprawie stawek opłat za przeprowadzenie certyfikacji wina z określonego rocznika lub wina z określonej odmiany winorośli (Dz.U. 2012 poz. 3). Opłata stanowi dochód budżetu państwa i należy ją wnieść na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu JHARS właściwego ze względu na miejsce wyrobu wina. Wynosi ona:

• 10 zł za kontrolę zgodności nazwy lub nazw odmian winorośli ze stanem faktycznym (za każdą odmianę)
• 202 zł  jesli łączną powierzchnia winnicy nie przekracza 1ha
• 202 zł za pierwszy hektar oraz 19 zł za każdy kolejny hektar uprawy w przypadku większych winnic

Demonizowanie certyfikacji wydaje się zatem w dzisiejszych czasach zupełnie niepotrzebne. Praktyka winiarzy potwierdza, że jest to proces możliwie nieskomplikowany i w istocie tani. Korzyści wynikające z oznaczania produktu nazwą szczepu stają się natomiast coraz bardziej wymierne.

The post Certyfikacja wina first appeared on Paragraf w kieliszku.