CZYM JEST KOWR?

Pierwszy odcinek poświęcimy szczególnej instytucji jaką jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (dalej jako KOWR), posiadający niemałe kompetencje, przede wszystkim w zakresie kontroli nad produkcją i sprzedażą wina. Działający od 1 września 2017 r. KOWR powstał z połączenia dawnej Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR) oraz Agencji Rynku Rolnego (ARR). Nowy ośrodek przejął wszystkie zadania dotychczas realizowane przez ANR i część zadań ARR. Jest on instytucją wykonawczą i prorozwojową stworzoną dla lepszego rozwoju rolnictwa a swoje prawne umocowanie swoje znajduje w ustawie z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. 2017 poz. 623) a także Staut KOWR (Dz.U. 2018 poz. 2233).

Do głównych zadań KOWR, nałożonych ustawą należy:

• gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa: dzierżawa i sprzedaż;
• wydawanie decyzji administracyjnych dotyczących obrotu gruntami rolnymi w Polsce (UKUR);
• nadzór nad spółkami hodowli roślin uprawnych oraz hodowli zwierząt gospodarskich o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej;
• udzielanie bezzwrotnej pomocy finansowej na utrzymanie infrastruktury na terenach wiejskich;
• współpraca z samorządami w zakresie nieodpłatnego przekazywania gruntów;
• zawieranie umów na dostarczanie produktów rolnych,
• prywatne przechowywanie produktów,
• interwencyjne zakupy,
• administrowanie obrotem towarowym z zagranicą,
• energia odnawialna w rolnictwie,
• działania promocyjne produktów rolnych,
• administrowanie produkcją wina,
• monitoring produkcji cukru,
• Fundusze Promocji,
• systemy jakości,
• PROW 3.2,
• program dla szkół,
• wsparcie dla pszczelarzy.

KTO PODLEGA KONTROLOM KOWR?

Co interesuje nas dziś w sposób szczególny, KOWR ma prawo przeprowadzać kontrole podmiotów uczestniczących w mechanizmach przez siebie administrowanych (jakim jest między innymi administrowanie potencjałem produkcyjnym winorośli i wina). Zakres kompetencji oraz uprawnień kontrolnych KOWR w zakresie administrowania produkcją wina, wymieniona została w znanej nam dobrze, ustawie winiarskiej, tj. ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2011 nr 120 poz. 690) a także w dokumencie Warunki udziału w mechanizmie „Administrowanie potencjałem produkcyjnym winorośli i wina”.

Kontrolom KOWR podlegają objęci powyższym mechanizmem:

• producenci albo przedsiębiorcy niebędący producentami, wyrabiający wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Polski, przeznaczone do wprowadzenia do obrotu, wpisani do ewidencji decyzją Dyrektora Generalnego KOWR – czyli tzw. mali winiarze
• przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy
  z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami
  i organizacji rynku wina,
• osoby dostarczające winogrona lub moszcz winogronowy, przedsiębiorcy wykonującemu działalność gospodarczą, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r.
  o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, wpisanemu do ewidencji decyzją Dyrektora Generalnego KOWR,
• przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na obrót hurtowy, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2016 r. poz. 487, z późn. zm.) – czyli także większość importerów.

CO KONTROLUJE KOWR?

Celem mechanizmu administrowania potencjałem produkcyjnym winorośli i wina jest monitorowanie rynku wina w Polsce poprzez prowadzenie ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeznaczonego do wprowadzenia do obrotu a także:

• areału upraw winorośli na terytorium Polski i odmian uprawianych na nim winorośli,
• szacunków dostaw winogron i produkcji wina,
• wielkości zbiorów winogron zebranych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
• wielkości produkcji wina,
• ilości wina wprowadzonego do obrotu w okresie danego roku gospodarczego,
• wielkości zapasów wina i moszczów winogronowych na dzień 31 lipca posiadanych przez:
• producentów wyrabiających wino z winogron pochodzących z upraw własnych, wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Dyrektora Generalnego KOWR,
• przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie wyrobu produktów winiarskich,
• przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy,
• osoby dostarczające winogrona lub moszcz winogronowy przedsiębiorcy wykonującemu działalność gospodarczą, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami
  i organizacji rynku wina.

KOWR ma zatem prawo pozyskiwać wszelkie niezbędne informacje w powyższym zakresie zainteresowań (co czyni przede wszystkim za pośrednictwem deklaracji składanych przez uczestników rynku wina). Bezpośredni zakres czynności kontrolnych KOWR jest zatem dość krótki. KOWR kontroluje bowiem:

• spełnianie wymagań określonych w art. 24 ust. 2 ustawy o organizacji rynku wina,
• prawidłowość składanych deklaracji 

Styczniowe deklaracje na rynku wina

Sierpniowe deklaracje na rynku wina

Październikowe deklaracje na rynku wina

Ustawa winiarska we wspomnianym wyżej art. 24 ust. 2, wymaga od winiarza produkującego wino z upraw własnych relatywnie niewiele. Musi on zaledwie posiadać tytuł prawny do obiektów budowlanych, w których jest prowadzony wyrób takiego wina oraz nie może być karany za przestępstwo przeciwko mieniu lub wiarygodności dokumentów.

Dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków, o których mowa powyżej są:

• informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego
• dokument potwierdzający tytuł prawny składającego deklarację do obiektów budowlanych, w których jest prowadzony wyrób wina

W trakcie kontroli możecie zatem zostać poproszeni o przedstawienie dokumentu potwierdzającego prawo do lokalu winiarni oraz tzw. zaświadczenia o niekaralności (które w dzisiejszych czasach możecie uzyskać przez Internet).

UPRAWNIENIA KOWR W TRAKCIE KONTROLI

Czynności kontrolne w ramach kontroli wykonywane mogą być zarówno pracowników KOWR jak też przez wyspecjalizowane jednostki organizacyjne, na podstawie upoważnienia. Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać stosowne upoważnienie. Osoba taka do wykonywania czynności kontrolnych ma prawo do:,

• wstępu do obiektów i pomieszczeń należących do podmiotu kontrolowanego, o których w szczególności do pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych;
• wstępu na teren gospodarstwa rolnego
• żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem czynności kontrolnych
• wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem czynności kontrolnych,
  sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów
• sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonych czynności kontrolnych
• pobierania do badań próbek produktów rolnych i żywnościowych oraz innych produktów zawierających w swoim składzie produkty rolne i żywnościowe

Po kontroli sporządzany jest raport, który podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. Ten ostatni ma prawo odmówić jego podpisania jeśli nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie. Swoje umotywowane zastrzeżenia może zgłosić osobie, która sporządziła raport.

POTENCJALNE SANKCJE

Jeżeli w trakcie kontroli okaże się, że producent, wpisany do ewidencji KOWR, nie spełnia warunków ustawowych (niekaralność za określone typy przestępstw oraz tytuł do lokalu), decyzją Dyrektora Generalnego KOWR zostaje skreślony z ewidencji. Jeżeli winiarz nie składa zaś w terminie deklaracji, których się od niego wymaga lub składa te deklaracje niezgodnie ze stanem faktycznym podlega karze grzywny.

Ufam, że nieco pomogłem uspokoić Wasze skołatane kontrolami nerwy  Jeśli macie swoje uwagi, lub ciekawe doświadczenia po kontrolach KOWR, opiszcie je proszę w komentarzach.

The post Kto może nas kontrolować? – cz. 1 KOWR first appeared on Paragraf w kieliszku.

POLSKA KRAJEM WINIARSKIM

Obowiązująca dziś ustawa winiarska czyli ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2011 nr 120 poz. 690), konstytuuje zagadnienia związane z produkcją wyrobów winiarskich (win gronowych, owocowych, cydrów, miodów pitnych itp.). W sposób oczywisty dotyka także wina, choć do niego odnosi się dość lapidarnie, ustępując drogi unijnym przepisom regulującym nasz wspólny, winiarski rynek. Łatwo się zorientować, że dokument ten (zwany też “nową ustawą winiarską”) nie doczekał jeszcze nawet dziesięciolecia swojego obowiązywania, choć niewątpliwie dobrze służy polskiemu winiarstwu. Przełomowe zapisy, za których pojawienie się polscy winiarze powinni być wdzięczni, pojawiły się już nieco wcześniej, w poprzedniej ustawie regulującej produkcję wina (której 15 rocznicę uchwalenia obchodziliśmy wczoraj).

Historia współczesnych, polskich regulacji winiarskich, wiąże się przede wszystkim z akcesją naszego kraju do Unii Europejskiej w maju 2004 roku. Członkostwo Polski w UE, oznaczało bowiem przystąpienie do rodziny państw europejskich, których większość słynęła z wysoko rozwiniętej kultury wina. Polska przystępowała do tego szczególnego klubu jako winiarski nowicjusz, nie posiadając praktycznie żadnych upraw winorośli przeznaczonych na wino inne niż produkty typowo przemysłowe. Wyobraźcie sobie, jak wielkiej dalekowzroczności wymagało zatem negocjowanie z UE warunków przystąpienia do wspólnotowego rynku wina dla kraju, w którym rzemieślnicza produkcja wina z własnych winnic była jedynie hipotezą, wizją przyszłych możliwości a nie realną potrzebą istotnego sektora gospodarki, jak w przypadku przystępujących razem z nami do Unii, Czech czy Węgier. Dzięki wysiłkom wizjonerów nasz kraj stał się jednak nowym krajem winiarskim wspólnoty, co wymusiło konieczność przyjęcia unijnego dorobku prawnego w tej materii a wraz z nim zmianę naszego podejścia do samego wina oraz krajowych regulacji przedmiotu. Droga do współczesnego stanu prawnego, który pozwala producentom wina wytwarzającym je z winogron zebranych we własnych winnicach, w sposób relatywnie prosty i tani, nie była jednak tak szybką i oczywistą.

HISTORIA USTAWY WINIARSKIEJ W PIGUŁCE

Historia polskich “ustaw winiarskich” to temat zasługujący na odrębne opracowanie. Nie trzeba chyba jednak nikomu przypominać, iż produkcja napojów alkoholowych nigdy nie była usłana różami. Także wino, czy szerzej potraktowane wyroby winiarskie, leżą w obszarach szczególnej wrażliwości i regulacji, jako produkty akcyzowe, spożywcze i alkoholowe zarazem. W tej autorytarnie regulowanej przez państwo materii prawnej, należało wraz z integracją unijną, całkowicie zmienić podejście państwa. Rządzący dotąd twardą ręką krajowy legislator tracił bowiem kontrolę nad sporą częścią regulacji, które podlegać odtąd miały polityce wspólnotowej. Polskie przepisy musiały się dostosować lub zniknąć z porządku prawnego, ustępując drogi nowej jakości stanowionego prawa.

Jeszcze w przeddzień polskiej akcesji do UE, tj. 22 stycznia 2004 r. uchwalono ustawę o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2004 nr 34 poz. 292), której lekturę szczerze polecam (jeszcze wcześniejsze przepisy winiarskie rekomenduję wyłącznie osobom o mocnych nerwach). Ostrzegam jednak, że każdemu winiarzowi czy też wyrobionemu winopijcy, z pewnością zjeży się niejeden włos na głowie Ustawa w swoim pierwotnym brzmieniu, była bowiem z dzisiejszego punktu widzenia wręcz kuriozalną. Zapowiadała wprawdzie idące nieuchronnie zmiany, co najmniej godziła się z oddaniem części swojej wyłącznej dotąd domeny, regulacjom unijnym ale wciąż utrzymywała niechlubny podział wyrobów fermentowanych, znany z poprzedniej jeszcze epoki, którego ukoronowaniem były wina owocowe i napoje winopodobne. Największym jej absurdem był jednak napój (któremu też musimy poświęcić kiedyś osobny a szczęśliwie wyłącznie historyczny już wpis), nazywano już we wcześniejszych zapisach Polskim Winem – a które to na potrzeby przystąpienia do wspólnego rynku UE, określono w nowej wówczas ustawie winiarskiej jako Polish Wine.

“Polskie Wino” miało być napojem o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 18% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na „Polskie Wino/Polish Wine”, ewentualnie dosłodzonym jedną lub wieloma substancjami oraz z ewentualnym dodatkiem alkoholu. Nastaw na ten swoisty trunek stanowić miał natomiast mieszaninę sporządzoną przy użyciu co najmniej jednego z następujących składników: winogron, moszczu gronowego, zagęszczonego moszczu gronowego, soku winogronowego, zagęszczonego soku winogronowego, z ewentualnym dodatkiem wody, sacharozy w postaci cukru półbiałego, cukru białego, rafinowanego cukru białego, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, fruktozy, syropu fruktozowego oraz drożdży, pożywek i kwasów spożywczych – Polskie Wino nie miało zatem wiele wspólnego z czymś co polskim winem nazywamy obecnie. Mało z tego, ten przejaw zupełnej ignorancji i jawnej arogancji, mógł stworzyć niebezpieczny archetyp produktu znakowanego tym określeniem, z czego skutków współczesne “polskie wino” mogłoby tak łatwo się nie otrząsnąć.

Należy też pamiętać, iż ustawa z 2004 roku, podobnie jak jej poprzedniczka, przewidywała wprawdzie reżim produkcji dla hipotetycznego wówczas produktu jakim było wino, czyli dla produktu otrzymywanego wyłącznie w drodze całkowitej lub częściowej fermentacji alkoholowej świeżych winogron – dla tej kategorii zarezerwowano nawet specjalną definicję zbiorczą “winiarskie wyroby gronowe”. Warto jednak zauważyć, że od pamiętnego 2004 roku, winiarskie wyroby gronowe nie były już zdefiniowane niezgrabną kalką z przepisów wspólnotowych ale odnosiły się do nich wprost. Wiele spośród osób, które szukają podobnych zapisów w dzisiejszej ustawie gubi się zapewne w obliczu ich braku. Zwrócę jednak uwagę, że regulowanie materii raz już uregulowanej, nie ma jednak większego sensu, co zapewne rozumieli autorzy przepisów z 2004 roku mimo, iż nie zdecydowali się jeszcze wówczas na radykalne wyrzucenie “wina” poza obszar regulacji ustawowych i stworzyli pojęcie “wina gronowego”, które niestety widujemy nadal na etykietach polskich win.

Gdzie jesteś definicjo wina?

W świetle ustawy z 2004 roku, produkcja i rozlew wyrobów winiarskich były wciąż działalnością koncesjonowaną, tj. wymagała uzyskania stosownego zezwolenia, którego udzielał minister. Produkcja wina od formalnej strony zbliżona była raczej do współczesnej produkcji alkoholu etylowego niż oczekiwań małego winiarza, rolnika. Nadto, produkcja wyrobów winiarskich wymagała spełnienia szerokiego spektrum wymogów formalnych. Spośród wszystkich wskazać należy te najbardziej kłopotliwe, jakimi zdają się być:

• konieczność uzyskania pozytywnej opinii techniczno-technologiczna w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, wydana przez właściwego, ze względu na planowane miejsce wykonywania działalności gospodarczej, wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
• konieczność uzyskania zaświadczeń od Państwowej Straży Pożarnej, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska
• obowiązek wyposażenia zakładu w zbiorniki do magazynowania i przechowywania
  wyrobów winiarskich, których całkowita pojemność technologiczna powinna wynosić co najmniej 50 % miesięcznej wielkości wyrobu wyrobów winiarskich gronowych
• obowiązek wyposażenia zakładu w urządzenia filtracyjne zapewniające uzyskanie
  wymaganej klarowności wyrobów (!)
• obowiązek wyposażenia zakładu w urządzenia do przygotowywania opakowań jednostkowych, w szczególności urządzenia do ich mycia i dezynfekcji a także urządzenia do napełniania opakowań jednostkowych
• konieczność posiadania własnego laboratorium

Zakres wymagań był zatem istotny i kompletnie oderwany od rzeczywistości produkcyjnej małego winiarza. Jeśli polskie winiarstwo miało stać się faktem, zmiany były niezbędne.

NADESZŁA WIEKOPOMNA CHWILA

Kluczowy przełom nastąpił wraz nowelizacją ustawy winiarskiej, oraz towarzyszącymi jej zmianami innych przepisów w zakresie produkcji wina z polskich winnic.

Preludium zmian stanowiła przełomowa a uchwalona 10 lipca 2008 r. ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2008 nr 145 poz. 915), która wyłączyła produkcję mniej niż 1 000 hektolitrów w ciągu roku kalendarzowego, win gronowych uzyskanych z winogron pochodzących z upraw własnych, z obowiązku produkcji w składzie podatkowym, usuwając w ten sposób jedną z największych barier stojących przed małymi producentami a także uprościła wymogi formalne jakie spełnić musiał winiarz produkujący wino z własnych owoców. Przede wszystkim zniesiono autorytarną konieczność uzyskiwania zezwoleń na produkcję wyrobów winiarskich. Miała ona stać się odtąd zwykłą działalnością regulowaną, która wymagała jedynie wpisu do stosownego rejestru. Co szczególnie doniosłe, produkcję wina z winogron pochodzących upraw własnych, wyłączono nawet i z tego obowiązku a tym samym z większości, wymienionych wyżej kłopotliwych obowiązków formalnych. Istotnie zmniejszono też wymagania jakich spełnienia wymagano od samego winiarza.

Inny, niemniej ważny próg wejścia, usunięty został nieco późniejszą ustawą z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2010 nr 21 poz. 105), która zwolniła małych winiarzy (do 1000 hl) z obowiązku zatwierdzania zakładu przez Państwową Inspekcję Sanitarną.

Nastąpiła zatem gwałtowna poprawa sytuacji polskich winiarzy, który otrzymali możliwość sensownego proceduralnie i ekonomicznie, zalegalizowania swojej produkcji. Ze względu na swoją tymczasowość nowelizacje z 2008-2009 roku obarczone były pewnymi niedoskonałościami. Z kategorii produktów winiarskich, ustanawianych przez ustawę, zniknęły wprawdzie nieszczęśliwe “wina gronowe” (choć znowelizowana już ustawa odwołuje się do nich mimo to wciąż kilkukrotnie). Nowela nie usunęła też w słuszny niebyt przepisów o “Polskim Winie”, choć to kolidowały już ewidentnie z rodzącym się właśnie, prawdziwym polskim winem. Trzeba jednak pamiętać, że sama nowela była widoczną protezą, którą zastąpić należało uporządkowaną już, nowoczesną ustawą winiarską, co też uczyniono zaledwie dwa lata później a która obowiązuje po dzień dzisiejszy.

Z kraju w którym winnic w dzisiejszym rozumieniu niemalże nie było a produkcja wina o stosownej jakości była jedynie cichym marzeniem, w ciągu 10 lat uczyniliśmy kraj posiadający blisko 300 komercyjnych winnic, oferujących wina zdobywające medale na międzynarodowych konkursach. Kraj w którym dynamicznie rośnie produkcja ale i też kultura wina, w którym prawdziwie polskie wino nie jest już powodem do wstydu ani śmiechu lecz docenianym i szanowanym wytworem ludzkiej pasji.

Przemyślcie to proszę gdy będziecie znów narzekać na kiepskie prawo winiarskie w Polsce i winną wszelkim plagom ustawę winiarską Wypijcie też dziś koniecznie za zdrowie tych, którzy stali za przełomowymi zmianami sprzed dekady, tak jak ja wypiję za polskich winiarzy. To przede wszystkim Wasze święto!

The post Jubileusz winiarskiej noweli first appeared on Paragraf w kieliszku.

DEKLARACJA DO KOWR

Deklaracja o szacowanej ilości wina, jaka będzie wyrobiona w danym roku gospodarczym składana jest przez producentów o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, tj. winiarzy, którzy wyrabiają i rozlewają wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych.

WZÓR FORMULARZA (pdf)

Deklaracje można wysłać pocztą lub złożyć osobiście w Centrali Agencji Rynku Rolnego w Warszawie przy Karolkowej 30.

PODSUMOWANIE

1. Producent wina zobowiązany jest do składania deklaracji o szacowanej ilości wina, jaka będzie wyrobiona w danym roku gospodarczym.
2. Deklaracja składana jest w nieprzekraczalnym terminie, do 31 sierpnia każdego roku!

Informacje dodatkowe:

KOWR- DEKLARACJE SKŁADANE PRZEZ UCZESTNIKÓW RYNKU WINA GRONOWEGO

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, (Dz. U. 2011 nr 120 poz. 690)
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 września 2017 r. w sprawie wzorów formularzy deklaracji w zakresie zbioru winogron oraz wyrobu, rozlewu i wprowadzania do obrotu wyrobów winiarskich (Dz.U. 2017 poz. 1968)

The post REJESTRACJA WINNICY #7 – DEKLARACJA ILOŚCI WINA first appeared on Paragraf w kieliszku.

NOWY OBOWIĄZEK?

Obowiązek zawierania umów na dostawę produktów rolnych został wprowadzony nowelizacją ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 401 ze zm.) z dnia 11 marca 2004 r.  Przepis ten, obowiązujący większość producentów rolnych pozostawał jednak martwy aż do 15 grudnia 2016 r. kiedy to uchwalono ustawę o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 67), wprowadzającą za niedopełnienie przedmiotowego obowiązku, kary finansowe.

O co dokładnie chodzi? Zgodnie z literalnym brzmieniem znowelizowanych przepisów, praktycznie każdy producent rolny (wytwarzający produkty objęte stosowną listą – w tym wino), oraz jego odbiorca (niezależnie od tego czy jest przetwórcą czy też sprzedawcą) zobowiązani są do zawarcia w formie pisemnej. 

Sam obowiązek zawierania kontraktów tego typu nałożony został przepisami prawa wspólnotowego, a dokładnie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych (Dz.Urz. UE z 2013 r. L 347, s. 671) i miał na celu uniknięcie pewnych nieuczciwych praktyk handlowych, a także służyć poprawie transmisji cen i dostosowaniu podaży do popytu.

Zanim jednak znów będziemy gotowić wieszać psy na przeregulowanej wspólnocie, pozwolę sobie zwrócić uwagę na fakt, iż przepisy unijne pozostawiły w tym zakresie znaczący zakres swobody. Rządy państw członkowskich mogą bowiem dość swobodnie dookreślać zasady zawierania takich umów a nawet wyłączać pewne kategorie produktów rolnych wymienionych w rozporządzeniu z obowiązku kontraktowania. Nasz ustawodawca ze swobody tej jednak nie skorzystał i mają najwyraźniej ważniejsze sprawy na głowie, przepisał treść rozporządzenia niemalże w jego pełnej, najbrutalniejszej formie.

KTO MUSI ZAWIERAĆ KONTRAKT?

Artykuł 168 rozporządzenia nr 1308 ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych, stwierdza: jeśli państwo członkowskie tak postanowi, w odniesieniu do produktów rolnych należących do sektora, o którym mowa w art. 1 ust. 2 (między innymi wina), to każda dostawa na jego terytorium tych produktów przez producenta do przetwórcy lub dystrybutora musi być przedmiotem pisemnej umowy między stronami.

Wobec powyższego nie tylko dostawa wina do odbiorcy hurtowego ale nawet dostarczenie koszyka malin do lokalnego skupu, obwarowane jest obowiązkiem zawarcia pisemnej umowy dostawy. Oczywiście pod groźbą kary.

Umowa powinna być podpisana przez osobę do tego upoważnioną, tj. producenta wina (jeśli jest osobą fizyczną), uprawnionego członka reprezentacji (w przypadku osoby prawnej), lub pełnomocników powyższych. Podobnie ma się oczywiście sytuacja w przypadku nabywcy.

Umowa powinna mieć formę pisemną. Może oczywiście zostać zawarta drogą elektroniczną, jednak zdaniem ARR, konieczne będą wówczas podpisy elektroniczne.

CO MUSI ZAWIERAĆ KAŻDA UMOWA?

Umowy powinny być zawierane zgodnie z zasadą swobody umów, która umożliwia formułowanie treści umowy i ustalenie sposobu jej wykonania w sposób dowolny na podstawie i w granicach prawa.  Zgodnie jednak z art. 168 ust. 4 i 6 rozporządzenia nr 1308/2013 umowa powinna zawierać następujące elementy:

1. cenę do zapłaty za dostawę, która:
   • jest niezmienna i określona w umowie, lub
   • jest obliczana poprzez połączenie różnych czynników określonych w umowie, które mogą obejmować wskaźniki rynku odzwierciedlające zmiany warunków na rynku, dostarczoną ilość oraz jakość lub skład dostarczonych produktów rolnych,
2. ilość i jakość odnośnych produktów, które można dostarczyć lub które muszą zostać dostarczone, wraz z terminem takich dostaw,
3. okres obowiązywania umowy, który może być ograniczony lub nieograniczony, z klauzulami dotyczącymi rozwiązania umowy,
4. szczegóły dotyczące terminów i procedur płatności,
5. ustalenia dotyczące odbioru lub dostawy produktów rolnych,
6. przepisy mające zastosowanie w przypadku zaistnienia siły wyższej.

Brak pisemnej umowy lub posiadanie umowy, która nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa może skutkować karą!

Specjalnie dla czytelników chcących zawierać przedmiotowe kontrakty, pozwoliłem sobie przygotować stosowny WZÓR UMOWY. Zaznaczam jednak, że jest to jedynie propozycja kontraktu, przygotowana na podstawie przepisów ustawy. Wzór ten nie został w żaden sposób zatwierdzony przez Agencję Rynku Rolnego (ARR nie posiada sama takiego wzoru, ani też niestety możliwości autoryzowania cudzych wzorów).

JAK I KIEDY NAKŁADANE SĄ KARY?

Obowiązek zawierania umowy ciąży na obu stronach takiej transakcji. Należy jednak zaznaczyć, że kary nakładane przez ARR będą jednak jedynie na nabywcę. Oznacza to, że szczególnej rzetelności w tym zakresie powinien dochować kupujący wino wprost z winnicy importer lub dystrybutor. Jego to bowiem może spotkać, niechciana zapewne przykrość, w postaci kary stałej opiewającej na 10% wartości zakupu!

PLANOWANE ZMIANY

Jak dowiedziałem się w Agencji Rynku Rolnego,  w najbliższym czasie planowane są zmiany omawianego tu dziś przepisu. ARR nie podaje do wiadomości konkretnych zmian jakich można się po nowelizacji spodziewać, ujawnia jednak, że ich kierunek  ma zmierzać do urealnienia obowiązków ustawowych, do rzeczywistych relacji rynkowych. Zmiany mogłyby zatem dotyczyć zarówno wyłączeń całych kategorii produktów z obowiązku kontraktowania lub przynajmniej określenia minimalnego poziomu sprzedaży od którego obowiązek zawierania umów dostawy byłby nakładany. Jest to zatem ważne pole do popisu dla wszystkich, lobbujących za zmianami prawa, organizacji winiarskich w Polsce. 

Pewien chaos informacyjny oraz pośpieszne plany nowelizacji ustawy wskazują wyraźnie na partyzanckie podejście naszego regulatora do poważnej misji tworzenia prawa. Przepisy znów wprowadzono bez niezbędnej refleksji i koniecznych konsultacji oraz przede wszystkim, bez należytej oceny skutków regulacji. W obliczu poważnego problemu, ARR wydaje się nie wykazywać wielkiego zaangażowania w ściganie dostawców ośmielających się dostarczać produkty rolne bez wcześniejszego zawarcia pisemnej umowy. Należy jednak oczekiwać, iż najdalej po zmianie niedostosowanych do realiów przepisów na nowe, mniej odbiegające od rzeczywistości, sytuacja ta ulegnie znaczącej zmianie.

Przypominam rzetelnie, że absurdalność przepisu nie wyklucza jego stosowania. Na dzień dzisiejszy obowiązek zawierania umów o których mowa powyżej obowiązuje także w stosunku do producentów wina i trzeba się liczyć z ewentualnymi konsekwencjami niezastosowania się do wskazanych nakazów.

The post Kary za brak umowy na dostawę wina first appeared on Paragraf w kieliszku.

WPIS AKTUALIZOWANY – 9 MARCA 2022 R.

Status taki przysługuje winiarzowi, który wyrabia w danym roku winiarskim, biorąc pod uwagę średnią roczną produkcję co najmniej z trzech kolejnych lat winiarskich, średnio mniej niż 1000 hektolitrów wina, wyrobionego z surowców pochodzących z upraw własnych winorośli lub upraw winorośli położonych na obszarze województwa, w którym jest zlokalizowane miejsce wyrobu wina, lub powiatów sąsiadujących z tym województwem.

Co szczególnie istotne, dla producentów jeszcze mniejszych niż drobny producent wina z upraw własnych (takich, którzy wytwarzają nie więcej niż 100 hl wina rocznie) przewidziano dodatkowe zwolnienie z konieczności prowadzenia relatywnie kosztownej działalności gospodarczej. Należy jednak zaznaczyć wyraźnie, że odstępstwa od ogólnego reżimu ustawy stanowią przywilej, nie obowiązek. Wiele winnic kierując się innymi motywami decyduje się często na prowadzenia działalności gospodarczej zarówno jako osoby fizyczne jak i spółki prawa handlowego. Głównymi  motywami są oczywiście możliwości optymalizacji podatkowej przedsięwzięcia czy zabezpieczenie kwestii związanych z sukcesją majątku. O tym jednak innym razem. Dziś czekają nas stosunkowo niekłopotliwe procedury związane ze zgłoszeniem winnicy w Ewidencjach Producentów prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa

Biznes na miarę #1 – działalność gospodarcza

DZIAŁALNOŚĆ WINIARSKA

Działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich jest co do zasady działalnością regulowaną i jako taka wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich. Wpis do takiego rejestru ma charakter sformalizowany i musi zostać poprzedzony sporządzeniem stosownej dokumentacji i dostosowaniem samej winiarni do wymogów prawa. Co jednak niezwykle istotne, działalność gospodarcza w zakresie wyrobu wina przez drobnego producenta wina z upraw własnych nie jest działalnością regulowaną i nie podlega wpisowi do rejestru. Producenci tacy, nie muszą spełniać szeregu wymagań stawianych innym podmiotom produkcyjnym a w pewnych przypadkach, wspomnianych już we wstępie, nie muszą nawet rejestrować działalności gospodarczej.

Niezależnie od powyższego zwolnienia, producenci wina powinni zostać wpisani do ogólnej Ewidencji Producentów prowadzonej przez ARiMR uzyskując tzw. nr EP oraz Ewidencji Winnic i Ewidencji Producentów (wina) prowadzonych przez dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 40 ust. 1 nowej ustawy winiarskiej, Kto:

1) wyrabia lub rozlewa wyroby winiarskie bez uzyskania wpisu do rejestru,
2) wyrabia wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli niewpisanych do ewidencji winnic,
3) wyrabia wino mimo nieprzekazania informacji, o której mowa w art. 21 ust. 2, w terminie określonym w tym przepisie
– podlega karze grzywny. 

Nie dotyczy to oczywiście wina wytwarzanego przez osobę fizyczną, domowym sposobem na użytek własny i nieprzeznaczonych do wprowadzenia do obrotu.

Zmiany wprowadzone przez nową ustawę winiarską, czyli ustawę z dnia 2 grudnia 2021 roku o wyrobach winiarskich (która w życie wchodzi 7 marca 2022 r.) wprowadziły nowy porządek definicyjny:

Producent wina jako taki, to osoba fizyczna lub prawna bądź grupa takich osób, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, który przetwarza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej świeże winogrona, moszcz winogronowy lub młode wino w trakcie fermentacji na wino lub moszcz.

Znany nam już, drobny producent wina z upraw własnych, to natomiast producent wina, który wyrabia w danym roku winiarskim, biorąc pod uwagę średnią roczną produkcję co najmniej z trzech kolejnych lat winiarskich, średnio mniej niż 1000 hl wina, wyrobionego z surowców pochodzących z:

• upraw własnych winorośli lub
• upraw winorośli położonych na obszarze województwa, w którym jest zlokalizowane miejsce wyrobu wina, lub powiatów sąsiadujących z tym województwem, w ilości nie większej niż 50% wagowo wszystkich surowców pochodzących z upraw winorośli (jest to niewątpliwie najbardziej doniosła ze zmian wprowadzonych nową ustawą winiarską).

Legalna produkcja alkoholu na potrzeby domowe

WPIS DO EWIDENCJI PRODUCENTÓW – ARiMR

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia procesu wydatkowania środków finansowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w ramach działań objętych zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli (Dz.U. 2019 poz. 1824), wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2004 nr 10 poz. 76). Kluczowym, wynikającym z niej obowiązkiem jest konieczność uzyskiwania wpisu do prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Ewidencji Producentów – także producentów wina, posiadających własne winnice. 

W celu uzyskania wpisu oraz numeru identyfikacyjnego w ewidencji producentów, należy złożyć wniosek o wpis do ewidencji producentów. Wniosek składa się do kierownika właściwego miejscowo, biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów obowiązujący od 17 października 2019 roku, znajdziecie poniżej:

WNIOSEK O WPIS DO EWIDENCJI PRODUCENTÓW

Tutaj znajdziecie zaś ADRESY BIUR ARiMR.

Agencja wydaje decyzję o wpisie do ewidencji producentów w trybie postępowania administracyjnego, przesyłając ją do nas pocztą. Typowo dla postępowania administracyjnego, wnioski obsługuje się bez zbędnej zwłoki jednak w przypadku, kiedy wymagane jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego, załatwienie sprawy nie powinno zająć więcej niż 1 miesiąc a w przypadkach szczególnie trudnych 2 miesiące.

Co istotne, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego, nadaje się jeden numer identyfikacyjny osobie, na którą współmałżonek lub współposiadacz wyraził pisemną zgodę – możliwe jest oczywiście nadanie odrębnego numeru identyfikacyjnego, warunkiem jest jednak aby wnioskodawca prowadził samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.

Więcej informacji znajdziecie we wpisie do którego link znajdziecie poniżej:

Ewidencja producentów ARiMR

WPIS DO EWIDENCJI WINNIC – KOWR

Nowe przepisy podzieliły winiarzy na plantatorów winorośli oraz producentów wina (oczywiście można łączyć te role społeczne w jednej osobowości).

Plantator winorośli – to osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Unii, oraz które posiadają obszar upraw winorośli, jeżeli produkt pochodzący z tego obszaru jest wykorzystywany do komercyjnej produkcji produktów sektora wina.

Powstał też zupełnie nowy rejestr – Ewidencja winnic – prowadzona przez Dyrektora Generalnego KOWR, dla rejestracji upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

Do ewidencji winnic wpisuje się wyłącznie uprawy winorośli położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają wymagania określone w art. 81 ust. 2 akapicie drugim rozporządzenia nr 1308/2013, tj.:

• dana odmiana należy do gatunku Vitis vinifera lub pochodzi z krzyżówki gatunku Vitis vinifera z innymi gatunkami rodzaju Vitis
• dana odmiana nie jest jedną z następujących odmian: Noah, Othello, Isabelle, Jacquez, Clinton i Herbemon

Każdy plantator, który posiada tytuł prawny do gruntu rolnego, na którym prowadzona jest uprawa winorośli wchodząca w skład winnicy, może ubiegać się o wpis uprawy do ewidencji winnic. Aby uzyskać wpis, plantator winorośli jest zobowiązany złożyć Wniosek o wpis do ewidencji winnic, udostępniony na stronie internetowej KOWR:

WNIOSEK O WPIS DO EWIDENCJI WINNIC

Wpis winnicy do ewidencji ma charakter jednorazowy. W razie potrzeby mamy też dostępną procedurę wykreślenia winnicy:

WNIOSEK O WYKREŚLENIE Z EWIDENCJI WINNIC

Wniosek o wpis do ewidencji winnic zawiera:

1) imię i nazwisko lub firmę plantatora winorośli;
2) siedzibę i adres oraz adres do doręczeń plantatora winorośli;
3) numer NIP, o ile plantator winorośli taki numer posiada, albo numer PESEL tego plantatora;
4) adres winnicy i jej nazwę, jeżeli została nadana;
5) wskazanie miejsca położenia uprawy winorośli wchodzącej w skład winnicy, w tym:
a) województwo, powiat i gminę,
b) nazwę oraz numer obrębu ewidencyjnego,
c) numer działki ewidencyjnej, z podaniem:
– całkowitej powierzchni prowadzonej uprawy winorośli obliczanej jako obwód zewnętrzny winorośli z dodaniem bufora, którego szerokość odpowiada połowie odległości między rzędami,
– powierzchni uprawy każdej odmiany winorośli uprawianej na tej działce, z podaniem nazw odmian winorośli lub ich synonimów;
6) informację o całkowitej powierzchni upraw winorośli innych niż określone w pkt 5;
7) oświadczenie plantatora winorośli, że w dniu złożenia tego wniosku posiada tytuł prawny do gruntu, na którym jest prowadzona uprawa winorośli.

Dokonanie wpisu uprawy winorośli do ewidencji winnic Dyrektor Generalny KOWR potwierdza, wydając plantatorowi winorośli zaświadczenie o dokonaniu tego wpisu, w terminie 14 dni od jego dokonania, które jednocześnie nadaje plantatorowi tzw. numer identyfikacyjny plantatora winorośli.

Wniosek o wpis do ewidencji winnic składa się jednorazowo.

SKŁADANIE INFORMACJI O ZAMIARZE WYROBU WINA – KOWR

Producent wina, który wyrabia wino lub moszcz winogronowy z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma obowiązek wykorzystywać do wyrobu wina lub moszczu winogronowego wyłącznie winogrona pozyskane z upraw winorośli wpisanych do ewidencji winnic.

Każdy producent wina, który zamierza wyrabiać wino w danym roku winiarskim, przekazuje Dyrektorowi Generalnemu KOWR informację o tym zamiarze corocznie nie później niż na 2 tygodnie przed rozpoczęciem produkcji wina, lecz nie później niż do dnia 15 września danego roku winiarskiego, na formularzu udostępnionym na stronie internetowej KOWR.

INFORMACJA O ZAMIARZE WYROBU WINA 

Termin ten nie podlega przywróceniu!

Informacja ta zawiera:

• imię i nazwisko lub firmę producenta wina
• siedzibę i adres oraz adres do doręczeń producenta wina
  numer NIP, o ile producent wina taki numer posiada, albo numer PESEL tego producenta
• wskazanie miejsca wyrobu wina
• numer identyfikacyjny plantatora winorośli zawarty w ewidencji winnic, z którego winogron będzie wyrabiane wino
  oraz wskazanie, czy te winogrona pochodzą z upraw własnych

Wnioski, informacje i deklaracje należy składać:

• bezpośrednio w Centrali KOWR
• za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego, na adres Centrali KOWR
• za pośrednictwem innych operatorów
• w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem Platformy eRolnik KOWR
• w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem Platformy Usług Administracji Publicznej ePUAP

Przywileje „małego winiarza”

PODSUMOWANIE PROCEDURY

1. Producent wina, który wyrabia wino lub moszcz winogronowy z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ma obowiązek wykorzystywać do wyrobu wina lub moszczu winogronowego wyłącznie winogrona pozyskane z upraw winorośli wpisanych do ewidencji winnic.
2. Każdy producent wina, który zamierza wyrabiać wino w danym roku winiarskim, przekazuje Dyrektorowi Generalnemu KOWR informację o tym zamiarze nie później niż na 2 tygodnie przed rozpoczęciem produkcji wina, lecz nie później niż do dnia 15 września danego roku winiarskiego, na formularzu udostępnionym na stronie internetowej KOWR.

Informacje dodatkowe:

Warunki udziału w mechanizmie “Administrowanie potencjałem produkcyjnym winorośli i wina” – KOWR

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, (U. 2011 nr 120 poz. 690)
• Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, (Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807)
• Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2004 nr 10 poz. 76 )
• Ustawa z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624)
• Zarządzenie Nr 121/2017 Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15.09.2017 r. w sprawie wprowadzenia Warunków udziału w mechanizmie “Administrowanie potencjałem produkcyjnym winorośli i wina.

The post REJESTRACJA WINNICY #1 – EWIDENCJE PRODUCENTÓW first appeared on Paragraf w kieliszku.