Jeśli chcecie założyć i zarządzać własną destylarnią, zostać profesjonalnymi producentami lub pracować jako konsultantnaci w destylarniach, to projekt ten jest właśnie dla Was!

Formuła organizacyjna Akademii

• czas trwania Akademii: maj 2024 – marzec 2025
• 9 dwudniowych zjazdów weekendowych (sobota, niedziela) – w tym 6 zjazdów stacjonarnych w Krakowie i 3 wyjazdy studyjne
• 144 godziny zajęć
• dostęp do materiałów w formie on line
• egzamin końcowy (test i ocena sensoryczna alkoholi mocnych)

Moduły edukacyjne

• Historia i świat alkoholi mocnych
• Przegląd polskich alkoholi rzemieślniczych
• Podstawy technologiczne produkcji wódek
• Podstawy technologiczne produkcji ginów i wódek botanicznych
• Podstawy technologiczne produkcji destylatów owocowych
• Mikrobiologiczne podstawy fermentacji
• Biologiczne choroby nastawów i zacierów
• Podstawy chemii i praktyka laboratoryjna dla gorzelników
• Organizacja destylarni i produkcja kontraktowa
• Formalne i biznesowe aspekty organizacji produkcji alkoholi mocnych
• Produkcja ekologiczna
• Budowa i zarządzanie marką destylarni i budowanie relacji z klientami
• Marketing bezpośredni – organizacja turystyki kulinarnej
• Znaki towarowe i ochrona własności intelektualnej
• Formalne aspekty reklamy i promocji alkoholi mocnych
• Budowa sieci sprzedaży i dystrybucja alkoholi premium
• Zajęcia praktyczne w destylarniach wódek i ginów
• Warsztaty barmańskie
• Ocena techniczna i sensoryczna alkoholi
• Egzamin końcowy

Czego nauczycie się w Akademii

• Jak przebiega praktyczna produkcja alkoholi mocnych począwszy od selekcji surowca do gotowego produktu wysokoprocentowego
• Jak się od strony technologicznej robi poszczególne alkohole na świecie
• Jak praktycznie wytworzyć wódkę, destylat owocowy, gin czy likier który zachwyci klientów
• Jakimi procesami biochemicznymi i mikrobiologicznymi rządzi się proces fermentacji i destylacji alkoholi
• Jak założyć legalnie w Polsce destylarnię i prowadzić działalność zgodnie z prawem
• W jaki sprzęt warto inwestować
• Jak zbudować silną markę alkoholi i profesjonalnie docierać do klienta z pomocą narzędzi marketingowych
• Jak profesjonalnie degustować, oceniać, opisywać alkohole mocne

Więcej informacji znajdziecie na stronie projektu – www.akademiadestylacji.pl

The post AKADEMIA DESTYLACJI first appeared on Paragraf w kieliszku.

O CZYM SIĘ DOWIESZ?

► Od kiedy w Cieleśnickim majątku produkowało się destylaty i likiery

► Czym jest autentyczne rzemiosło

► Jak bogate spektrum naturalnych produktów oferuje tutejsza manufaktura

► Czym różnią się likiery od nalewek

► Czy wina owocowe mają przed sobą przyszłość

► Jakie kanały dystrybucji są najbardziej efektywne dla sprzedaży lokalnych produktów

WERSJA DO POBRANIA

Podcast możesz pobrać także bezpośrednio na swoje urządzenie (w formacie mp3) – TUTAJ

PODCAST VIDEO

Jeśli masz ochotę podejrzeć nas podczas rozmowy to jest to możliwe

Zapraszam przy tej okazji do subskrypcji kanału PARAGRAF W KIELISZKU w serwisie YouTube.

LINKI

PAŁAC CIELEŚNICA

The post Z miłości do historii i natury – Szymon Chwesiuk – Podcast Biznes Wysoko Oprocentowany #19 first appeared on Paragraf w kieliszku.

O CZYM SIĘ DOWIESZ?

► Czy Marcin pija napoje słabsze niż 40%

► Jaka przyszłość czeka polskie destylaty

► Czy jesteśmy świadkami nowej rewolucji rynkowej

► Jakie napoje alkoholowe piją Polacy

► Który alkohol mocny powinien być nasza wizytówką

WERSJA DO POBRANIA

Podcast możesz pobrać także bezpośrednio na swoje urządzenie (w formacie mp3) – TUTAJ

PODCAST VIDEO

Jeśli masz ochotę podejrzeć nas podczas rozmowy to jest to możliwe

Zapraszam przy tej okazji do subskrypcji kanału PARAGRAF W KIELISZKU w serwisie YouTube.

LINKI

The post CZTERDZIEŚCI PROCENT I WIĘCEJ – Marcin Młodożeniec – Podcast Biznes Wysoko Oprocentowany #13 first appeared on Paragraf w kieliszku.

O CZYM SIĘ DOWIESZ?

► Czy z uwagi na model konsumpcji, cydr bardziej przypomina wino czy piwo?

► Dlaczego cydr nie powtórzył sukcesu piwnej rewolucji?

► Co stanowi największy problem rozwoju cydrownictwa w Polsce?

► Jak powinien wyglądać polski cydr rzemieślniczy?

► Czy polskie wina i destylaty jabłkowe będą wielkim sukcesem?

WERSJA DO POBRANIA

Podcast możesz pobrać także bezpośrednio na swoje urządzenie (w formacie mp3) – TUTAJ

PODCAST VIDEO 

Jeśli masz ochotę podejrzeć nas podczas rozmowy to jest to możliwe

Zapraszam przy tej okazji do subskrypcji kanału PARAGRAF W KIELISZKU w serwisie YouTube.

LINKI

The post DROGI DO POLSKIEGO CYDRU – Krzysztof Olszowski – Podcast Biznes Wysoko Oprocentowany #10 first appeared on Paragraf w kieliszku.

Nagranie naszego spotkania jest już dostępne na kanale Paragraf w kieliszku w serwisie YouTube.

Zachęcam do subskrypcji samego kanału – sporo będzie się tam niebawem działo

Jeśli chcesz otrzymywać informacje o tego typu wydarzeniach to zapisz się też koniecznie na nasz ALERT PRAWNY – bądź zawsze na bieżąco!

The post Produkcja nalewek i destylatów – nagranie LIVE Z PARAGRAFEM first appeared on Paragraf w kieliszku.

Zakończony egzaminem WSET Level 1 Spirits kurs, jest organizowany przez krakowską Szkołę Sommelierów, Moniki Bielki-Vescowi. To nowa kwalifikacja WSET, która skupia się wyłącznie na nauce o tradycyjnych także dla naszego kraju a zyskujących wciąż na popularności, destylatach.

Kurs na pierwszym poziomie, stanowi praktyczne wprowadzenie do świat destylatów. Podczas kursu słuchacze poznają podstawowe style i rodzaje alkoholi poprzez analizę wzrokową, zapachową i smakową a także zrozumieją kluczowe czynniki wpływające na smaki i aromaty destylatów. Po pomyślnym zakończeniu kursu i egzaminu każdy otrzyma certyfikat WSET oraz wyróżniającą się przypinkę

Kurs prowadzony będzie (podobnie jak egzamin) w języku angielskim. W tym też języku przygotowane są materiały szkoleniowe.

Więcej informacji o kwalifikacji WSET Level 1 Spirits przeczytacie w opracowaniu samego instytutu.

WSET Level 1 Spirits Specification 

The post Inwestycja wysoko oprocentowana – czyli kurs WSET Spirits first appeared on Paragraf w kieliszku.

Nalewkowy ambaras

DZIAŁALNOŚĆ REGULOWANA

Działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.2) ) i wymaga uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych. Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych jest obowiązany spełnić szereg kłopotliwych obowiązków formalnych, w tym między innymi, wdrożyć system wewnętrznej kontroli wyrobu. Obiekty budowlane i urządzenia techniczne przeznaczone do wykonywania tej działalności powinny natomiast spełniać wymagania określone w odrębnych przepisach, w szczególności o ochronie przeciwpożarowej i sanitarnych oraz wynikające z przepisów dotyczących ochrony środowiska.

Przepisy stosunkowo proste i bezproblemowe dla komercyjnych producentów, w przypadku produkcji domowej, okazują się kompletnie nieprzystające do rzeczywistości. Naturalny kierunek zmian powinien być jak się zdaje oparty na doświadczeniach polskich winiarzy i cydrowników, którzy okres prawnej rewolucji mają już za sobą. Podstawowe postulaty w tym zakresie powinny oczekiwać zdefiniowania “małego producenta” i obdarzenia go pewnymi przywilejami. Zmiany takie są nie tylko oczekiwane ale i całkiem realne, biorąc pod uwagę znaną mi przychylność Ministerstwa Rolnictwa dla polskich nalewek. Zasadniczym przywilejem powinno być zwolnienie rzemieślników z obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej a jeśli nie będzie to w praktyce możliwe, przynajmniej z obowiązku uzyskania wpisu jako działalności regulowanej.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. Nr 208, poz. 1539 z późn. zm.).

NIELUBIANE PODATKI 

Produkcja, jak każda inna forma aktywności zarobkowej, wiąże się oczywiście z koniecznością zapłaty podatków. Szczególnym podatkiem właściwym napojom alkoholowym jest przede wszystkim akcyza. Liberalizacja prawa w tym zakresie jest skomplikowana ale realna przy odrobinie dobrej woli ustawodawcy. Nie istnieje możliwość całkowitego zniesienia akcyzy na wyroby spirytusowe ani też nie ma możliwości likwidacji systemu kontroli. Te dwie kwestie pozostają w obszarze harmonizowanym przepisami wspólnotowymi i lokalne działania na niewiele się zdadzą. Realne jest jednak kształtowanie wysokości stawek akcyzy oraz proceduralne upraszczanie systemu kontroli.

Produkcja napojów alkoholowych wiąże się oczywiście także z obowiązkiem opodatkowania naszych produktów podatkiem VAT. Z uwagi na strukturę tego podatku należy traktować go jako niekłopotliwy dla przedsiębiorcy (wszak jesteśmy jedynie pośrednikiem w jego tranzycie od konsumenta do skarbu państwa) lecz zwiększający co oczywiste, ostateczną cenę produktu dla naszych odbiorców. Zniesienie podatku VAT, podobnie jak akcyzy, nie jest możliwe. Realne, choć niełatwe, jest jednak negocjowanie wysokości tego fiskalnego obciążenia.

Najbardziej przykre, bo zaglądające do naszej kieszeni, podatki dochodowe zdają się pozostawać poza obszarem dyskusji. Nie ma bowiem w mojej ocenie, najmniejszych przesłanek do tego, by kłopotliwy społecznie a jednocześnie dość marżowy produkt alkoholowy, był zwolniony z opodatkowania podatkiem PIT lub CIT. Próbować jednak warto

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11).
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350)
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535)

GRANICE UŻYTKU WŁASNEGO

Najczęściej popełnianym w praktyce błędem amatorów produkcji nalewek,  jest przekraczanie granic użytku własnego przy częstowaniu, radujących się możnością degustacji, konsumentów. Nalewki są wyrobem akcyzowym i jako takie, podlegają obowiązkowo reżimowi produkcyjnemu pozwalającemu na wyliczenie wysokości akcyzy oraz samemu podatkowi. Zwolnieniu z tych obowiązków podlegają jedynie nalewki wytworzone domowym sposobem, na własny użytek i nieprzeznaczonych do obrotu. Nawet jeśli skala produkcji rzemieślniczej nalewek i zastosowane metody pozwalają wciąż nazywać naszą technologię mianem sposobu domowego, należy jednak pamiętać o pozostałych znamionach określonych w przytoczonym przepisie. Celem oczekiwanych zmian prawnych jest ułatwienie możliwości wprowadzenia nalewek do obrotu. Nie ma zatem najmniejszej wątpliwości, że nalewki wyprowadzone z domowych kredensów w szeroki świat, ze zwolnienia takiego korzystać nie będą. Nawet pasjonaci, nie planujący sprzedawać swoich wyrobów muszą się mieć na baczności, gdyż użytek własny jest wbrew pozorom dość wąskim pojęciem.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. Nr 208, poz. 1539 z późn. zm.).

Na potrzeby własne…

OBOWIĄZEK BANDEROLOWANIA

Głośnym w ostatnich tygodniach jest temat zniesienia obowiązku naklejania banderol (czyli znaków akcyzy). Przywilej, którym od lat cieszą się producenci i importerzy piwa, może niedługo radować także rosnący rynek wina. Biorąc pod uwagę wątpliwości i emocje jakie wywołuje pomysł zniesienia banderol dla wyrobów winiarskich, trudno łudzić się, że z produktami spirytusowymi będzie łatwiej. Wniosek zniesienia obowiązku oznaczania nalewek znakami akcyzy nie powinien jednak być pomijany. Należy zastanowić się jednak nad tym, czy sama banderola jest faktycznie tak wielkim kłopotem przy małoskalowym wyrobie nalewek i pamiętać, że poza formalną uciążliwością, pełni ona w pewnym zakresie funkcję ochronną dla rodzimych produktów, zwiększając bariery wejścia dla zagranicznych producentów.

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1466)

Wino bez banderoli – fakty i mity

NIEOBOWIĄZKOWY SKŁAD PODATKOWY 

Jak już wiemy, nalewki owocowe produkowane na bazie alkoholu etylowego o mocy objętościowej alkoholu poniżej 80% są klasyfikowane jako wyroby spirytusowe i jako takie objęte są ustawowym wykazem wyrobów akcyzowych, do których stosuje się procedurę zawieszenia poboru akcyzy i których produkcja musi odbywać się w składzie podatkowym. Co do zasady, produkując nalewki powinniśmy zatem przejść relatywnie złożoną i kosztowną procedurę utworzenia składu podatkowego a następnie skład taki utrzymywać i rozliczać. W praktyce jednak istnieją od tej procedury odstępstwa. Produkcja nalewek z wykorzystaniem alkoholu etylowego z zapłaconą akcyzą, jest czynnością opodatkowaną podatkiem akcyzowym, która nie musi być jednak dokonywana w składzie podatkowym (art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym). Sytuację tę należy zatem ocenić za pozytywną.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11).

DECYZJA ŚRODOWISKOWA

Poważnym, choć pomijanym często problemem małych wytwórców napojów alkoholowych, jest fakt, iż budowa przetwórni lub zmiana sposobu użytkowania istniejącego już lokalu (choćby był nim garaż) wymaga uzyskania tzw. decyzji środowiskowej (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach). Obowiązek ten wynika z zaliczenia gorzelni, zakładów przetwarzających alkohol etylowy oraz wytwarzających napoje alkoholowe, do grona przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku, w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ta niepozorna procedura może okazać się w praktyce dość kłopotliwa i niezwykle długotrwała. Zasadne jest dążenie wszystkich środowisk producenckich do zmiany stanu prawnego w tym zakresie.

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010 nr 213 poz. 1397).

PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA 

Nie ma wątpliwości, ż nalewki pozostają produktem spożywczym. Należy zatem zwrócić szczególną uwagę, na reżim produkcji spożywczej, któremu podporządkować muszą się na dzień dzisiejszy wszyscy producenci. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zakłady produkcyjne, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu zakładu przez inspekcję sanitarną. Ten z pozoru niegroźny przepis powoduje jednak często wyjątkowe komplikacje. Procedura odbioru wymaga powiem wcześniejszego dostosowania pomieszczeń do warunków określonych w stosownych przepisach wykonawczych. Kwestie oczywiste dla fabryk produktów spożywczych wydają się wręcz śmieszne przy próbie wykorzystania podobnych standardów do domowej produkcji nalewek. Toalety dla pracowników, pomieszczenia socjalne, drogi czyste, magazyny, strefy mycia – to wszystko przy naszej garażowej produkcji brzmi wręcz kuriozalnie lecz w praktyce może być wymagane. Pożytecznym i oczekiwanym postępem w przepisach prawa byłoby zatem zwolnienie producentów nalewek z powyższego obowiązku zatwierdzenia zakładu, podobnie jak mam to miejsce choćby w przypadku producentów wina. Problem wpisu na listę podmiotów kontrolowanych przez sanepid dotyczy zarówno samej produkcji jak i późniejszej sprzedaży w miejscu wytworzenia. Uzyskanie zezwolenia detalicznego na sprzedaż alkoholu na zasadach ogólnych (tj. w sklepie specjalistycznym) znów wymaga bowiem zatwierdzenia lokalu w tym zakresie (o czym poniżej).

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2006 nr 171 poz. 1225)

(przepis derogujący ten obowiązek powinien być wprowadzony jednak w akcie prawnym definiującym producenta nalewek lub regulującym zasady produkcji – tak jak ma to miejsce w przypadku producentów wina z winogron pochodzących z upraw własnych)

SPRZEDAŻ HURTOWA I DETALICZNA 

Oczywistą ambicją każdego wytwórcy nalewek, którego hobby nie tylko zaspokaja potrzeby własne, rodziny oraz gromadzących się zapewne ochoczo przyjaciół, jest sprzedaż swoich produktów.

Analizując kwestię zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, musimy wyróżnić dwie zasadnicze kategorie odbiorców którym producent oferować może swoje produkty: konsumenta (czyli klienta detalicznego) oraz pośredników. Takimi pośrednikami w drodze do ostatecznego klienta będą oczywiście podmioty trudniące się handlem detalicznym, takie jak restauracje, hotele czy sklepy alkoholowe. Szczególnym typem pośrednika jest jednak hurtownia, czyli podmiot oferujący napoje alkoholowe powyższym podmiotom handlowym.

Sprzedaż naszych nalewek konsumentom wymaga oczywiście uzyskania stosownego zezwolenia detalicznego (o czym dalej). Zaopatrywanie bezpośrednio sklepów oraz rynku HoReCa, wymaga zaś posiadania (droższego lecz w praktyce łatwiejszego w uzyskaniu) zezwolenia hurtowego. Istnieje jednak opcja trzecia o której należy pamiętać.  Zgodnie bowiem z art. 9(1) ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości: Producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 (tj. posiadającym zezwolenie detaliczne). Wnioskując zatem z przeciwieństwa, jeśli nie sprzedaje na rzecz podmiotów posiadających zezwolenia detaliczne (tj. hoteli, restauracji, sklepów alkoholowych) ani też bezpośrednio konsumentowi – nie musi posiadać ani zezwolenia hurtowego ani też zezwolenia detalicznego. Jedynymi podmiotami, którym produkt alkoholowy może zostać wówczas sprzedany przez producenta bez jakiegokolwiek zezwolenia, są oczywiście hurtownie, czyli podmioty posiadające już zezwolenie hurtowe. Nie zaspokaja to z pewnością potrzeb większości małych producentów nalewek, dla których biznes opierać powinien się o bezpośredni kontakt i taką też sprzedaż. Jest to jednak z pewnością możliwe do zastosowanie rozwiązanie konkretnej sytuacji biznesowej.

Szczególnie interesującą producentów nalewek sytuacją handlową, jest jak się zdaje, kwestia zezwoleń na sprzedaż podczas różnego rodzaju targów i festynów (sprzedaż alkoholu bez zezwolenia jest przestępstwem). Działania powinny być niewątpliwie skierowane na uproszczenie zasad uzyskiwania takich zezwoleń. Najbardziej użytecznym rozwiązaniem, mogłoby okazać się całkowite zniesienie obowiązku uzyskiwania czasowych zezwoleń dla producentów, posiadających już zezwolenie detaliczne. 

Oczekiwaną przez wszystkich producentów napojów alkoholowych zmianą, może być także (opracowywane już przez środowisko producentów wina) wprowadzenie jednolitego zezwolenia na sprzedaż alkoholu, pozwalającego zarówno na sprzedaż detaliczną jak i hurtową. Chęć zaopatrywania w nasze produkty zarówno konsumenta jak i podmioty handlowe bez pośredników, wiąże się nie tylko z koniecznością przechodzenia dwukrotnie procedury administracyjnej o wydanie stosownych zezwoleń ale także z istotnymi kosztami. Inkorporowanie praw do zaopatrywania zarówno odbiorców hurtowych jak i detalicznych w jednym zezwoleniu dla producentów alkoholu jest zatem rozwiązaniem oczekiwanym.

Niewątpliwie dużym ułatwieniem dla producentów nalewek, byłoby także poszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych także o producentów nalewek bez konieczności posiadania statusu przedsiębiorcy, a przynajmniej wprowadzenie omawianego wcześniej, zwolnienia producenta starającego się o uzyskanie zezwolenia na sprzedaż, z kłopotliwych obowiązków względem sanepidu.

Kłopotliwe w praktyce mogą okazać się też skutki limitowania punktów sprzedaży alkoholu w danej gminie. W chwili obecnej limity te dotyczą wszystkich punktów sprzedaży, niezależnie od tego czy stanowią one punkt handlowy czy mowa tu o sprzedaży bezpośrednio przez producenta. Zasadne jest zatem dążenie do wyłączenia z przedmiotowych limitów punktów sprzedaży oferujących napoje alkoholowe w miejscu ich wytworzenia. 

Wracając do kwestii lobbowania pożytecznych zmian w prawie i usuwania utrudnień w zakresie uzyskania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, trzeba zwrócić uwagę, że wkraczamy w świat regulacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. To jest fenomenalnego dzieła polskiej sztuki legislacji, uchwalonego w czasie stanu wojennego (26 października 1982 roku) i odtąd głównie zaostrzanego (ostatnia, poważna nowela jest z zeszłego tygodnia), a bronionego przez równie archaiczną i muzealną instytucję jaką jest Państwowa Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Tematyka liberalizacji tych przepisów jest zatem szczególnie trudna.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230).

CZY POTRZEBNA NAM REKLAMA NALEWEK?

Tematem budzącym kontrowersje jest niewątpliwie sytuacja prawna napojów alkoholowych, uniemożliwiająca niemalże ich reklamę i promocję. Co do zasady, publiczna reklama i promocja napojów alkoholowych jest całkowicie zakazana. Reklamą w rozumieniu przepisów będzie każde działanie związane z publicznym rozpowszechnianiem znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych a także pu­bliczne roz­po­wszech­nianie nazw i sym­boli gra­ficz­nych przed­się­biorców pro­du­ku­ją­cych na­poje al­ko­ho­lowe, nie­róż­nią­cych się od nazw i sym­boli gra­ficz­nych na­pojów al­ko­ho­lo­wych, słu­żące po­pu­la­ry­zo­waniu znaków to­wa­ro­wych na­pojów alkoholowych. Formą zakazanej promocji alkoholu może być zaś między innymi, publiczna degustacja napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych.

Jedyne odstępstwo od ogólnego zakazu dotyczy reklamy i promocji piwa (Art. 131 . 1. ustawy o wychowaniu w trzeźwości – zabrania się na obszarze kraju reklamy i promocji napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa), dopuszczalnych lecz obwarowanych dodatkowymi wymogami.

Środowiska producentów cydrów i polskiego wina, konsekwentnie dążą do wprowadzenia podobnych zapisów, pozwalających przynajmniej w minimalnym zakresie na przedstawienie swojej oferty potencjalnym konsumentom. Także producenci nalewek i destylatów w rzemieślniczym wydaniu, powinni iść za tym przykładem i słusznie oczekiwać konsekwencji w obdarzaniu przywilejami.  Skutki nielegalnej reklamy mogą być bowiem poważne. Poza pozbawieniem nas zezwolenia na sprzeda, czekać nas mogą także poważne retorsje finansowe. Art. 45(2) ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – Kto wbrew postanowieniom zawartym w art. 13(1) prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych lub informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, z zastrzeżeniem art. 13(1) ust. 5 i 6, podlega grzywnie od 10 000 do 500 000 złotych. 

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230).

Zakaz reklamy alkoholu

KONKLUZJA WSTĘPNA

Wciąż małe, lecz cechujące się niezwykłym potencjałem i silnie umocowane w polskiej tradycji i kulturze rzemiosło praktykowane przez producentów domowych nalewek, ma przed sobą niełatwą drogę. Droga ta nie jest już jednak ścieżką zupełnie dziewiczą. Konsekwentnie przecierana przez małych producentów innych kategorii napojów alkoholowych, których interesy są w niemalże każdym aspekcie spójne, nie wydaje się już dziś nierealnym wyzwaniem. Przez kilkanaście ostatnich lat, udało się odejść od postsowieckiego spojrzenia na rolę alkoholu i znacząco ułatwić produkcję wielu trunków, wpływających jedynie pozytywnie na kulturowy model spożycia. Na samodzielność wybiło się polskie winiarstwo, które od blisko dekady przeżywa okres swojego renesansu i wciąż walczy o regulacje prawne, znoszące resztki niepotrzebnych obciążeń i niesprawiedliwości. Po pewne przywileje sięgnął bez większego problemu rodzimy i historyczny cydr a także cieszące się uznaniem, polskie piwa rzemieślnicze. Oczywistą koleją rzeczy, jest bazowanie na tych doświadczeniach przy zmianie przepisów w zakresie alkoholi mocnych. W tym odtwarzanych z domowych przepisów nalewek oraz destylatów.

Kluczowym jest zdefiniowanie realnych problemów jakie stoją przed osobami planującymi rynkową prezentację własnych produktów. Wiele wyzwań specyficznych dla wyrobów spirytusowych musi zostać zidentyfikowanych, przemyślanych i uleczonych za pomocą trafnych nowelizacji przepisów. Wiele jednak ograniczeń, wspólnych dla małych producentów innych napojów, jest już jednak przedmiotem podobnych i znacznie bardziej zaawansowanych dyskusji z ministerstwami i grupami parlamentarnymi, które są przychylne zmianom. Istotnym jest zatem przyłączenie się grup lobbujących w zakresie alkoholi mocnych do tych istniejących gremiów, mających już realny wpływ na potencjalną zmianę uniwersalnych dla wszystkich rzemieślników, zasad.

Warto brać także naukę z błędów popełnianych przez poprzedników. By rozwiązać podstawowe problemy konieczne jest nie wszczynanie niekończącej się dyskusji i pozostawianie sprawy politykom oraz losowi ale proponowanie konstruktywnych rozwiązań.  Przede wszystkim profesjonalne kreowanie skonkretyzowanych wniosków legislacyjnych oraz merytoryczne przygotowanie i wyposażenie się w rzetelną widzę osób uczestniczących w dyskusjach.

Wierzę, że praca u podstaw przyniesie znaczącą poprawę i wszyscy będziemy mogli cieszyć się efektem pracy najzdolniejszych twórców, tak lubianych przez nas napojów. Z niecierpliwością czekam na wyniki dyskusji dzisiejszego zgromadzenia ale zachęcam też wszystkich czytelników, których ambicją jest sprzedaż własnych nalewek do dzielenia się swoimi spostrzeżeniami, przedstawiania problemów i pomysłów ich naprawy.

The post Przyszłość rynku polskich nalewek first appeared on Paragraf w kieliszku.

DOBRY CAR CHOĆ OD WÓDKI STRONI

Choć rosyjskie władze, z samym Prezydentem i ojcem narodu Władimirem Putinem, konsekwentnie kontynuują swoją walkę na froncie społecznej trzeźwości, bimber wciąż cieszy się ogromną popularnością wśród Rosjan. Wódka – istotny element rosyjskiego życia, wmontowany w kulturę i stanowiący ważny element rosyjskiej samoświadomości, doczekała się uwagi legislatorów, czego efektem są dokładne i precyzyjne przepisy regulujące zasady jej produkcji oraz obrotu. Rosyjskie prawo zezwala także na produkcję właściwych i tradycyjnych dla południowych regionów kraju destylatów owocowych, nie porusza jednak – do niedawna – możliwości destylacji alkoholu pochodzącego z ziaren zbóż, jak choćby whisky.

Obowiązujący dotąd zakaz produkcji zbożowych alkoholi destylowanych, w połączeniu z obowiązującymi sankcjami międzynarodowymi i załamaniem się rynku ukraińskiego, doprowadziły jedynie do rozszerzenia szarej strefy, którą ocenia się już na blisko 65% rynku w przedmiotowym segmencie.  W związku z powyższym, władze na Kremlu postanowiły zalegalizować i opodatkować lokalne interesy trudniące się wytwarzaniem alkoholu tego typu. Rosyjski bimber zbożowy stał się równoprawnym alkoholem zdobiącym półki rosyjskich sklepów monopolowych. Poza tym tradycyjnym dla Rosjan trunkiem, na sklepowe półki trafi również nieco bardziej egzotyczna, lecz lokalna, rosyjska whisky. Rosyjscy producenci nie będą już musieli kryć się z produkcją tego alkoholu za granicą. Dotąd najczęściej, zakładali oni spółki w Polsce lub na Litwie i stamtąd importowali butelki do ojczyzny.

BIAŁORUSKI PIERSZACZOK

Nowy, unikalny, białoruski produkt oparty na tradycji przodków, wprowadza do produkcji Słonimska Fabryka Win, która jako pierwsza otrzymała na to zgodę władz. Samogon określony jest tu jako wysokoprocentowy napój alkoholowy wyrabiany domowym sposobem ze zboża, ziemniaków lub buraków, w drodze destylacji. Białorusini wprowadzili niedawno na rynek 42 procentowy pierszaczok tradycyjny i szykują się do produkcji 47 procentowego trunku pod nazwą pierszaczok luty w zrekonstruowanej gorzelni we wsi Ajcowo (niedaleko granicy z Polską). Dotychczasowa produkcja tego rodzaju napitków była na Białorusi zabroniona a osoby chcące go legalnie produkować zmuszone były do przenoszenia produkcji do Polski lub państw bałtyckich. Nowy białoruski bimber ma być trunkiem “tradycyjnym” przygotowywanym przede wszystkim dla turystów jako lokalna atrakcja a także alkoholowy wyróżnik kraju wzorem szkockiej whisky czy francuskiego koniaku. Wydaje się, że jest to znaczący i pozytywny krok w cywilizacji kraju o największym spożyciu na świecie (ponad 27 litrów czystego alkoholu per capita w 2014 roku!), zwalczającego nielegalnych bimbrowników nawet z powietrza. Powszechnie dozwolony i dostępny owoc nie smakuje już wszak tak samo

The post Odwilż na wschodzie? first appeared on Paragraf w kieliszku.

Pytanie stawiane przez wszystkich chyba właścicieli sklepów z wartym tego zachodu alkoholem (problem dotyczy w największym wymiarze sklepów z winami), przybiera podstawową i niezmienną formę: Czy wolno sprzedawać alkohol przez internet? Jak to zwykle bywa w prawniczym świecie, odpowiedź nie jest ani oczywista ani tym bardziej jednoznaczna (sorry… taki mamy klimat). Przedmiotowe pytanie wydobywa się z tysięcy gardeł i budzi wielkie emocje nie tylko u przyszłych podsądnych szaleńczego i pełnego absurdów prawa trzeźwości ale w wśród samej prawniczej doktryny. Mimo to nie zasłużyło jednak na szczególne zainteresowanie w oczach naszego legislatora, który nadal oddaje nieposłusznych handlowców na pastwę koszmarnie niejednolitego świata urzędowych interpretacji. Pozbawiony w tym przypadku ambicji to ostatecznych rozstrzygnięć, przybliżę dziś jedynie całą tę farsę, dzieląc się własną opinią a ewentualne wnioski i potencjalne decyzje z nich wynikające, pozostawiając pod Wasz, drodzy Czytelnicy, osąd.

ISTOTA PROBLEMU

Kontrowersje związane z legalnością handlu alkoholem za pośrednictwem sklepów internetowych wynikają oczywiście z braku jasnych reguł postępowania, którymi mogliby kierować się praworządni obywatele. Przepisy prawa polskiego nie zakazują bowiem wprost handlu alkoholem przez Internet a jedynie nie przewidują takiej formy w obowiązującym stanie prawnym. Chodzi oczywiście o naszą ulubioną ustawę o wychowaniu w trzeźwości…, arcydzieło polskiej legislatury w oparciu o które (nie) funkcjonuje polski rynek alkoholu a znakomita większość społeczeństwa nie zalega w przydrożnych rowach. Problemy z niej wynikające a komplikujące nam wszystkim życie są co najmniej trzy.

Pierwszy i zasadniczy wynika z konieczności uzyskania pozwolenia na sprzedaż alkoholu, którą kierują zasady może i jasne ale w żaden sposób nie przystające do współczesnej (a przecież już nie takiej nowej!) rzeczywistości e-handlu. Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być bowiem prowadzona tylko na podstawie zezwolenia (nie koncesji!) wydanego przez wójta (stosownie: burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży (art. 18 ustawy 
z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). Warto przypomnieć, że zezwolenie na taką sprzedaż wydaje się na podstawie pisemnego wniosku zainteresowanego przedsiębiorcy, oddzielnie na napoje alkoholowe:

• 
do 4,5 %. zawartości alkoholu (oraz piwo),
• 
powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),
• 
powyżej 18 % zawartości alkoholu.

Największym problemem jest fakt, że przepis ten nakazuje składającemu wniosek, określić dokładny adres punktu sprzedaży napojów alkoholowych (do wniosku należy dołączyć obligatoryjnie dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych). Organ zaś wydaje zezwolenie dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych (podawanej na potrzeby tego bloga także w formie skróconej i specyficznie pieszczotliwej – świętą prohibicją) o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy.

Idąc dalej, przepisy wymieniają w zamkniętym katalogu miejsca, w których sprzedaż tak niebezpiecznych substancji jak alkohol może się odbywać za wspomnianą wyżej zgodą właściwych organów gminy i z błogosławieństwem świętej prohibicji. Są to jedynie:

• sklepy branżowe,
• wydzielone stoiska w samoobsługowych placówkach handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 200 metrów kwadratowych,
• pozostałe placówki samoobsługowe oraz inne placówki handlowe, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż napojów alkoholowych.

Możliwe jest także uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych poza punktami wymienionymi powyżej ale także w oparciu o kolejny zamknięty katalog takich możliwości. Nie istnieje więc praktyczna możliwość wystąpienia o szczególną zgodę na sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet. Zgoda taka może dotyczyć jedynie następujących pozwoleń:

• na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży – wydawanego na okres nie krótszy niż dwa lata, na sprzedaż w określonym lokalu (art. 18 ust. 9 ustawy),
• na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia 
w miejscu sprzedaży – wydawanego na okres nie krótszy niż cztery lata, na sprzedaż w określonym lokalu (art. 18 ust. 9 ustawy),
• jednorazowego – wydawanego na okres do dwóch dni przedsiębiorcom posiadającym już zezwoleń lub (uwaga!) jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych (art. 18¹ust. 1 ustawy),
• na sprzedaż napojów alkoholowych dla przedsiębiorców, których działalność polega na organizacji przyjęć – wydawanego na okres do dwóch lat (art. 18¹ ust. 4 ustawy),
• 
na wyprzedaż posiadanych zewidencjonowanych zapasów napojów alkoholowych – wydawanego określonej grupie przedsiębiorców na okres do sześciu miesięcy (art. 18(4) ust. 1 ustawy).

Zgodnie z urzędową interpretacją, podpartą co gorsza orzecznictwem (przede wszystkim wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt: II GSK 431/10 oraz wynikające z niego dalsze orzeczenia, w tym najsłynniejszy chyba wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt: III SA/Wr 519/13 – w których stwierdzono jednoznacznie sprzeczność z ustawą sprzedaży alkoholu za pośrednictwem Internetu), nie jest możliwa sprzedaż napojów alkoholowych w innych miejscach niż te wyżej wskazane, punkty sprzedaży wymienione w zamkniętym katalogu ustawowwym. Sądy podnosiły także, posługując się wykładnią celowościową, że intencją ustawodawcy było ograniczenie spożycia alkoholu a zatem nie jest możliwa wykładnia rozszerzająca omawianych tu przepisów w sposób, który ułatwiłby dostęp do napojów z procentami. Wykładnię taką stanowi zaś częste w praktyce powoływanie się na brak oczywistego zakazu ustawowego oraz korzystną interpretację przepisów kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi umowę sprzedaży przez Internet uważa się za zawartą w siedzibie sprzedającego.

Problem drugi, wiąże się w wątpliwością czy zakupiony w sklepie internetowym alkohol trafi do rąk osób dorosłych. W mniemaniu rządzących, ryzyko takie godzi w sposób istotny w zakaz sprzedaży alkoholu niepełnoletnim a brak niebudzącej wątpliwości metody na weryfikację wieku kupującego w handlu elektronicznym jest absolutnie nie do zniesienia. Nawet samozobowiązanie właścicieli sklepów do wysyłania towarów za pośrednictwem własnego pracownika nie budzi entuzjazmu wśród właściwych decydentów (przede wszystkim Ministerstwa Zdrowia i urzędników inspekcji handlowej). Dodatkowym problemem jest fakt, iż ustawa zakazuje sprzedaży alkoholu nie tylko osobom nieletnim ale także nietrzeźwym (art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a ustawy). O ile można wyobrazić sobie kuriera, sprawdzającego w razie potrzeby dowód osobisty odbiorcy, to zakrawa o kuriozum sama myśl o jego badaniu alkomatem.

Trzecia kłoda pod nogami niepokornych, to zakaz reklamy alkoholu. Zdaniem wielu urzędników, strona sklepu internetowego z alkoholem będzie stanowiła bowiem nie tylko ofertę handlową ale także regulowaną w drakoński sposób reklamę tegoż alkoholu. O ile nie planujemy więc sklepu z wyłączonym spod władzy przepisu (art. 13¹ ust. 1 ustawy) piwem, to musimy zadbać aby dostęp do sklepu nie naruszał warunków określonych także i w tym przepisie.

VOTUM SEPARATUM

Podstawę zdaniom odrębnym do omówionego wyżej poglądu daje nade wszystko leciwość przepisów o narodowej trzeźwości. Cytowana dziś wielokrotnie ustawa, jest aktem prawnym pochodzącym z początku lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku (1982 r.). Intencja wyczytywana z powstałej wówczas preambuły, motywy do jej stworzenia i celowość dalszych regulacji nie mogły w najbardziej nawet śmiałych planach, uwzględniać możliwości sprzedaży napojów alkoholowych za pośrednictwem Internetu, który do Polski dotarł ponad dekadę później!

Konsekwentnie negatywną dla e-sprzedawców linię orzeczniczą przerwał Wojewódzki Sąd Apelacyjny w Gliwicach (równie głośnym wyrokiem z dnia 09.07.2014 r. sygn. akt III SA/GL 232/14). WSA uchylił tym wyrokiem decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podtrzymującą decyzję włodarza pewnego miasta, który postanowił cofnąć przedsiębiorcy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Przyczyną decyzji Prezydenta miasta, była kontrola przeprowadzona przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej (WIIH), w trakcie której stwierdzono, że na stronie pechowego przedsiębiorcy oferowano 986 asortymentów będących napojami alkoholowymi. Inspektor WIIH dokonał tzw. zakupu kontrolowanego dwóch napojów alkoholowych. Jako kupujący, złożył zamówienie i zakupił alkohol przez Internet, który dostarczono do siedziby Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej! Linia obrony przedsiębiorcy, polegała na dowodzeniu, że sklep internetowy nie jest miejscem sprzedaży, w rozumieniu art. 18 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości…, ale jedynie narzędziem, za pośrednictwem którego klient zamawia towary znajdujące się w ofercie sklepu stacjonarnego. Kłopotliwe napoje, sprzedawane za pośrednictwem sklepu internetowego, zlokalizowane i sprzedawane są w placówce posiadającej stosowne zezwolenia (co potwierdza paragon fiskalny dokumentujący transakcję). Natomiast dostawcy dowożą jedynie zakupiony towar do klienta. Na potwierdzenie tego stanowiska, załączono między innymi ekspertyzę prawną pracowników naukowych Uniwersytetu Warszawskiego, z której wynika, że przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawierają zakazu detalicznej sprzedaży wyrobów alkoholowych z zastosowaniem technologii składania zamówień przy pomocy środków komunikacji na odległość a jeśli zakazu nie ma, to nie wolno go domniemywać a wykorzystywanie platformy internetowej jedynie do zbierania zamówień na napoje alkoholowe jest całkowicie legalne.

Dalsza przepychanka pomiędzy Prezydentem miasta, Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych a przedsiębiorcą, rozbijała się o przytoczone już tu argumenty oraz powoływanie się na cytowany wyrok NSA. Prezydent miasta, oraz SKO za podszeptem PARPA, posłużyły się znaną nam wykładnią i orzekły jednoznacznie na niekorzyść przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucono mu obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że poprzez sprzedaż napojów alkoholowych z zastosowaniem technologii składania zamówień przy pomocy środków komunikacji na odległość naruszany jest obowiązek prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych w miejscu wskazanym w zezwoleniu. Co ciekawe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga ta była zasadna, przyznając rację przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu orzekającego należy zaś odróżnić sytuację, gdy sklep istotnie jest “internetowy”, tzn. działa jedynie wirtualnie i prowadzi działalność jedynie w sieci i dokonuje transakcji za jej pośrednictwem od sytuacji, gdy przedsiębiorca posiada realne, “stacjonarne” miejsce prowadzenia działalności, a w internecie jedynie prezentuje ofertę handlową lub reklamuje swe wyroby lub usługi. W przedmiotowym przypadku przedsiębiorca posiadał placówkę stacjonarną, o wskazanej lokalizacji, w której posiadał ważne zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W internecie jedynie prezentował on swoją ofertę handlową, obejmującą wszystkie dostępne u niej towary. Sąd nie podzielił tym samym twierdzeń organów inkwizycyjnej walki o trzeźwe społeczeństwo, jakoby do zawarcia umowy sprzedaży dochodziło w chwili i miejscu wydania napojów alkoholowych i wydał wyrok, na podstawie którego uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji o pozbawieniu przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

KIJ WE WŁASNYM MROWISKU

Przemyślenia na temat omawianego już wielokrotnie w Internecie tematu (w dowcipnej ale i przerażającej formie wypowiadał się w temacie między innymi Wojciech Bońkowski – polecam lekturę tego wpisu szczególnie ze względu na trafną kazuistykę – tamże znajduje się też pełny tekst wspominanego wyżej wyroku WSA we Wrocławiu), wywołane zostały wprost pewną niezręcznością, jaką w interesującym nas wątku, wykazał się ustawodawca tworząc głośną ostatnio (weszła w życie 25 grudnia 2014 roku) ustawę z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. 2014 poz. 827) . Zgodnie z art. 38 ust. 7 tejże ustawy, konsument, który zawarł umowę sprzedaży poza lokalem lub na odległość nie będzie mógł skorzystać z prawa odstąpienia, w której:

…przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe, których cena została uzgodniona przy zawarciu umowy sprzedaży, a których dostarczenie może nastąpić dopiero po upływie 30 dni i których wartość zależy od wahań na rynku, nad którymi przedsiębiorca nie ma kontroli.

Oczywiście przytoczony tu przepis z nowej ustawy konsumenckiej nie zmienia ani nawet nie stoi w oczywistej opozycji do ustawy antyalkoholowej. Istotne jest jednak podnieść, że przepisy tej ostatniej (jak już wiemy) nie zabraniają wprost handlu alkoholem przez Internet a nowe przepisy konsumenckie wskazując wyraźnie okoliczności odstąpienia od zakupu napojów alkoholowych poza lokalem przedsiębiorstwa – wskazują, że ustawodawca dopuszcza przynajmniej istnienie jakiejś, legalnej formy zawarcia takiej umowy. Podnoszony w tej sprawie argument, że przepis miał  na myśli głównie tzw. alkohole inwestycyjne (wahania cen na rynku) jest trudny do przyjęcia. Jeśli inwestowaniem w alkohol zajmował się bowiem profesjonalnie to nie był konsumentem w rozumieniu ustawy. Jeśli zaś inwestował “prywatnie”, to tejże jego prywatnej woli, nie mógł nikt powstrzymać przed przekwalifikowaniem otrzymanego już alkoholu z dobra inwestycyjnego na dobro spożywcze. Nikt też nie zabroni nam oferować taniego Chianti jako butelki typowo inwestycyjnej, choć może lepiej już traktować ją starym fortelem jako okaz kolekcjonerski?

DO ODWAŻNYCH ŚWIAT NALEŻY

W rzeczywistości targanej nieustannym sporem (o handel alkoholem w sieci walczą między sobą także same ministerstwa), nie ma jednoznacznej recepty pozwalające spokojnie i bez zbędnego ryzyka prowadzić działalność handlową “napojami rozrywkowymi” z wykorzystaniem najpopularniejszego dziś chyba kanału sprzedaży. Istnieją natomiast sposoby minimalizacji tego ryzyka i dostosowywania istniejących sklepów internetowych do formy, naruszającej najmniej z wymienionych tu dziś przepisów. Tworzone jako normy abstrakcyjne przepisy prawa, mają z oczywistych przyczyn pewne luki. Pozwalają one jeśli nie wyeliminować to przynajmniej zmniejszyć szansę na ostatecznie negatywne rozstrzygnięcie w naszej sprawie. Życzę nam wszystkim abyśmy doczekali się jak najprędzej czasów gdy będziemy mogli kupować i sprzedawać alkohol jak każdy inny produkt spożywczy, bez tej całej prawniczej akrobatyki.

The post Sprzedaż alkoholu przez Internet – co nowego w (s)prawie? first appeared on Paragraf w kieliszku.

Mimo zmieniającego się nieustannie profilu spożycia alkoholu u polskiego konsumenta (wyraźnie już widać, że tradycyjna wódeczka ulega mocnym trunkom kolorowym a wraz z nimi ustępuje miejsca piwu, a coraz częściej także i winu), najbardziej charakterystycznym napojem rozrywkowym pojawiającym się na naszym karnawałowym stole, jest chyba wciąż butelka  czystej.

 Pamiętajmy przy tym,  że Polska wódka to nie tylko określenie  dla wody ognistej pochodzącej z  płodów polskiej ziemi. To ważny  element rodzimej (niekoniecznie  pijackiej) kultury, oparty na  wielowiekowej tradycji.

Polska Wódka   (Polish Vodka), to także oznaczenie  chronione przez prawo UE (wszak nie  tylko nazwy win jakościowych na taką  ochronę zasługują). Dziś, przyjrzymy  się historii nadwiślańskiej aqua vitae  (nie mylić z trunkiem nazywanym  Akvavit lub Aquavit, który zgodnie ze  współczesnymi regulacjami oznacza  ziołowy napój spirytusowy, aromatyzowany kminkiem lub koperkiem!).

ŹRÓDŁO WODY ŻYCIA

Patrząc z perspektywy wieków, mogłoby się wydawać, że gorzałka była spożywana na naszych ziemiach od zawsze. Stwierdzenie takie, przedstawione jednak jako fakt, nie będzie znajdowało swojego oparcia w prawdzie. Choć całkiem słusznie możemy wódkę nazywać polskim wyrobem tradycyjnym, to pamiętać trzeba, że przynajmniej jej idea, jest elementem napływowym. Nie da się w oparciu o dzisiejszy stan wiedzy ustalić bez cienia wątpliwości, skąd wódka wywodzi swoje pochodzenie. Pierwsze doświadczenia z samą destylacją alkoholu odkrywamy już w starożytnej Grecji, gdzie destylowano zapewne poślednie wina. Pierwsze naukowe prace nad zasadami wytwarzania alkoholu destylowanego wiążą się jednak z historią nauki narodów bliskiego wschodu. To Arabom, którzy pracowali nad metodami wytwarzania palonego wina, zawdzięczamy usystematyzowanie metod wytwarzania interesującego nas specyfiku, i co szczególnie istotne, pochodzenie współczesnej nazwy “alkohol”, która wywodzi się najpewniej z arabskiego słowa Al Koh’l. Słowotwórstwo w tym zakresie nie kończy się jednak na generalnym oznaczeniu tej szczególnej substancji. Nowa nauka wymagała stworzenia aparatu pojęciowego, którym operować mogli uczeni dla opisu poznawanej rzeczywistości. Do dziś, urządzenie w którym destylujemy nasze znamienite napitki, zwać będziemy alembikiem – a jak łatwo się domyślić po pierwszej już sylabie – i to słowo wywodzi się z języka arabskiego. Trzeba zaznaczyć, że mocny alkohol traktowany był przez zdeklarowanych abstynentów z bliskiego wschodu, niemal wyłącznie jako lekarstwo (dla przyjemności pito wyłącznie bardzo słabe wino daktylowe). Służył on do znieczulania, dezynfekcji i wielu innych, niezbyt rozrywkowych zastosowań. Taki stan rzeczy utrzymał się przez następne wieki (a w wielu zastosowaniach leczniczych alkohol stosujemy po dziś dzień).

SPOŻYWAĆ WEDLE NASILENIA POTRZEB

Z arabskiej Andaluzji, trafia woda życia do zachodniej Europy. Także w początkach swojej tutejszej bytności, ówczesna wódka (aromatyzowana najczęściej ziołami), uważana była początkowo za środek leczniczy. Niewątpliwie doniosła była rola mocnego alkoholu w czasach niezbyt czystej, średniowiecznej Europy. Picie alkoholu było w owych czasach znacznie lepszym pomysłem niż picie zwykłej wody. Wódka, jako uniwersalne panaceum, radziła sobie doskonale nie tylko z wszędobylskimi zarazkami ale też skutkami złego samopoczucia. W efekcie, dość szybko zaczęto dostrzegać negatywne skutki nadgorliwej kuracji tym specyfikiem. Jak wówczas podawano [J.K. Haur]: gorzałka gdy się dobrze zdarzy z anyżem i innym zielem, jest zdrowa, z pomiernego używania, osobliwie w jesieni i z wiosny podczas wilgotnych czasów i rozmaitego powietrza, a ile w tym kraju będąc ku północnej części, żołądek posila, trawić mu pomaga, ale kto jej zbytecznie zażywa, wnętrze spali i wiek skróci, do wielkiej choroby, do wielu nieszczęścia i utrapienia przywiedzie. Gorzałka z cudownego lekarstwa na wszelkie bolączki stała się także ich pośrednią przyczyną.

ODWIECZNY SPÓR

Wódka w naszym współczesnym pojęciu (czyli jako czysty destylat produkowany ze zbóż lub ziemniaków), pojawia przede wszystkim w krajach o nieco chłodniejszym klimacie (i nieprzyjemnie długiej i mroźnej zimie) – w Polsce, Rosji i krajach bałtyckich. Odwieczny spór pomiędzy tymi krajami, z braku dokładnych danych, nie pozwala przyznać któremuś z nich niewątpliwego pierwszeństwa w tej dziedzinie produkcji. Trzeba jednak przyznać, że przynajmniej pierwsze wzmianki o wódce w tej części Europy pochodzą z ksiąg sądowych województwa świętokrzyskiego z 1405 roku. Logiczna konsekwencja kierunku w jakim zmierzała technologia destylacji, z hiszpańskiej Andaluzji aż po Ural, daje też pewne racje rozpowszechnianej za Odrą plotce, jakoby destylować wódkę Polacy nauczyli się od Niemców. Pogląd ten oczywiście mimo licznych argumentów, przyjąć się w naszym kraju nie może. Wódczaną sławą dzielić się jesteśmy chętni co najwyżej z braćmi Słowianami. Ze słowiańskich języków pochodzi też sama nazwa trunku, będąca swoistym zdrobnieniem słowa woda.

Przyznać trzeba, że także osiągnięcia Rosjan w dziedzinie produkcji wódki nie tylko nie były małe ale niekiedy przybierały (jak to w Rosji bywa) imponujące rozmiary. O historycznym wpływie wódki (a zasadniczo jej braku) na zmiany w rosyjskim społeczeństwie pisaliśmy już wcześniej (patrz: suche prawo i upadek caratu). Dopowiedzieć należy jednak, że rosyjscy właściciele ziemscy doprowadzili sztukę tworzenia tegoż trunku do jej historycznego szczytu. Stosowali oni tzw. złotą regułę, która nakazywała destylować bardzo powoli i uzyskiwać (na każdym etapie) nie więcej jak połowę zawartości zacieru. Nikt inny, tak jak rosyjscy Bojarzy, nie mógł sobie pozwolić, by w trosce o najwyższą jakości wytwarzanego alkoholu, dopuszczać się tak bezkompromisowej i nieekonomicznej metody produkcji. Wódka przechodziła kolejne etapy destylacji (rektyfikacji nie znano do początku XIX w.), aż do upragnionej krystalicznej czystości, a w efekcie tak prowadzonego procesu tracono bezpowrotnie około 95% pierwotnie użytego surowca. Z uwagi na wybitną nierentowność produkcji nikt na zachodzie wódki w podobny sposób nie produkował. Na skromniejszych, niźli carskie i wielkopańskie, stołach panował zaś w Rosji Poługar – żytnia wódka, zawierająca ok. 38% alkoholu, która miała się charakteryzować zapachem i smakiem chleba. Trzeba zaznaczyć, że tylko nieliczne szlacheckie domy rosyjskie mogły cieszyć się prawem destylacji wódki, a produkowany w nich alkohol spożywany był najczęściej przez licznych gości. Podobna sytuacja miała też miejsce w Polsce, gdzie niewielka ilość destylacyjnych manufaktur, nie była w stanie zaspokoić potrzeb rosnącego rynku. Wódka produkowana była masowo od 1550 roku w stołecznym i królewskim Krakowie a dalej w istotnych gospodarczo miastach takich jak Gdańsk czy Poznań. W tym ostatnim w 1580 roku,  ulokowana została pierwsza, iście przemysłowa destylarnia, będąca odpowiedzią na rosnące spożycie a wraz z nim zwiększone zapotrzebowanie na dobrej jakości produkt.

POLSKO-LITEWSKA ŻYTNIA

Polsko-Litewska Unia, okazała dla wódki niezwykłym dobrodziejstwem. Powiększył się wewnętrzny rynek zbytu, liczba zamiłowanych w mocnych trunkach dusz oraz potencjał produkcyjny (wielkie latyfundia i bogactwa złocistych, litewskich magnatów). By wyprowadzić kolejny dowód o (chwilowej przynajmniej) przewadze polskiej wódki nad rosyjską, trzeba przytoczyć dowód na to, że polską żytniówkę pito choćby na weselu Dymitra Samozwańca i Maryny Mniszchówny. Istnieją także źródła potwierdzająca, że Rosjanie importowali w tamtym okresie polską wódkę w zamian za futra. Najbardziej tradycyjną, szlachetną i poszukiwaną spośród polskich wódek była i jest chyba starka. Jej produkcja nie była trudną a bogactwem smaków mogła równać się najszlachetniejszym zachodnim trunkom. W Koronie i na Litwie żytni spirytus wlewano do beczek po węgrzynie lub maderze, dodawano liści z lipy lub jabłoni i zapominano (lub zakopywano) na okres lat minimum dziesięciu. Najczęściej napitek ten przyrządzano po narodzeniu syna, by kosztować gotowej starki w dniu jego ślubu. Samą nazwę starki wielu wywodzi jeśli nie od starzenia, to właśnie od związanego dość mocno z narodzinami bociana czyli starolitewskiego starkusa. Wspólna historia naszych narodów to jednak nie tylko starka ale aromatyzowana Żubrówka (o której współczesnym wydaniu nieco dalej), miodowy Krupnik. Sława też sięgała wódki czystej a inicjatywę jej produkcji, przejęły u kresu Rzeczpospolitej, zakłady w Łańcucie i we Lwowie.

OKOWITA Z BANANÓW

Z celowym pominięciem XX wieku w którym wódka – której działanie zdaje się być główną motywacja dla twórców przepisów o wychowaniu w trzeźwości -przysparzała wielu problemów i niekoniecznie pozytywnych skojarzeń przejdźmy do czasów współczesnych. Te ostatnie kojarzą się nam z przywróceniem godności tradycyjnej polskiej wódce, przywróceniem przedwojennych marek, wprowadzeniem segmentu premium oraz przystąpieniem do Unii Europejskiej. To ostatnie wydarzenie, wprowadzając wspólnotowy porządek prawny musiało wpłynąć w istotny sposób na kraj który pozostaje jednym z największych producentów wódki na świecie, broniący swoich przywilejów i tradycji. Największe chyba emocje wzbudzały europejskie regulacje dotyczące prawnej definicji wódki. Która w mniemaniu brukselskich biurokratów, mogłaby być produkowana choćby z bananów czy truskawek. Na nazewniczą choćby łączność tej dziwnej, owocowej cieczy z polską wódką, kraj nasz pogodzić się bez zastrzeżeń nie mógł.

Zgodnie z prawem Unii Europejskiej (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 roku, w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89) wódka to napój spirytusowy wytwarzany z alkoholu etylowego, pochodzenia rolniczego, otrzymywany w wyniku fermentacji – przeprowadzanej z użyciem drożdży – z ziemniaków lub zbóż albo innych surowców rolniczych, który jest następnie destylowany lub rektyfikowany. Minimalna moc objętościowa alkoholu, który chcemy nazywać wódką, musi wynosić przynajmniej 37,5%. Dodawać do niej można jedynie naturalne środki aromatyzujące (występujące w destylacie otrzymanym ze sfermentowanych surowców). Co szczególnie istotne dla producentów z Polski i innych krajów w których wódka jest produkowana jako produkt tradycyjny, w przypadku gdy wytwarzana jest z produktów innych niż zboża i ziemniaki, na etykiecie zamieszcza się oznaczenie  „wytworzona z…”

WÓDKA, ŻUBR I ZIELONA TRAWKA

Wódka podlegająca ochronie pod tytułowym oznaczeniem (zgodnie z Ustawą o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych z dnia 18 października 2006 roku, Dz. U. 2006 Nr 208 poz. 1539 ujednoliconą na podstawie Ustawy z dnia 25 maja 2012 r. o zmianie ustawy o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych Dz. U. 2012 poz. 800), musi być otrzymana z alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego uzyskanego z żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa lub pszenżyta albo ziemniaków, uprawianych na terytorium Polski, której wszystkie etapy wyrobu odbywają się na także na terytorium naszego kraju i która może być leżakowana w celu nadania jej szczególnych właściwości organoleptycznych. W kategorii tej mieszczą się zarówno wódki czyste – czyli takie, do których jedynym dodatkiem może być woda, jak i wódki smakowe – które mogą zawierać naturalne środki aromatyczne, a w szczególnych przypadkach barwniki, o dopuszczalnej ale ograniczonej zawartości cukru, nieprzekraczającej 100 gramów na litr czystego alkoholu (wyrażonego jako cukier inwertowany). Jako ciekawostkę należy tu przytoczyć fakt, że poza oznaczeniem Polish Vodka, ochronie podlega także marka Herbal vodka from the North Podlasie Lowland aromatised with an extract of bison grass (Wódka ziołowa z Niziny Północnopodlaskiej aromatyzowana ekstraktem z trawy żubrowej) – znana powszechnie jako Żubrówka.

The post Polish Vodka first appeared on Paragraf w kieliszku.