Jak zapewne wiecie, zezwolenie detaliczne (nie koncesja!) uprawnia do sprzedaży napojów alkoholowych klientowi detalicznemu, tj. ostatecznemu konsumentowi, który nie będzie miał już prawa zakupionego alkoholu dalej odsprzedać.

Uzyskanie takiego zezwolenia jest czynnością z pozoru prostą. Dokument wydawany jest przez władze lokalnej gminy, na podstawie nieskomplikowanego wniosku.

Wniosek zawiera:

• oznaczenie rodzaju zezwolenia;
• oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres, w przypadku ustanowienia pełnomocników ich imiona, nazwiska i adres zamieszkania;
• numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP);
• przedmiot działalności gospodarczej;
• adres punktu sprzedaży;
• adres punktu składowania napojów alkoholowych (magazynu dystrybucyjnego).

Do wniosku takiego należy dołączyć:

• Decyzję Państwowej Inspekcji Sanitarnej o zatwierdzeniu zakładu
• Dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych
• Zgoda właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku
• Dowód zapłacenia opłaty skarbowej

Także opłata za wydanie zezwolenia jest relatywnie niewielką. Przedsiębiorcy rozpoczynający sprzedaż napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży, zapłacą za wydanie zezwolenia zaledwie:

• 525 zł dla napojów alkoholowych do 4,5% alkoholu oraz piwo i napoje od 4,5% do 18% alkoholu
• 2100 zł dla napojów alkoholowych powyżej 18% alkoholu

Na tym prostota procedury się niestety kończy Rodzi ona bowiem jeszcze kilka praktycznych problemów, które warto omówić nieco bliżej.

Opłaty za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych

LIMITY ZEZWOLEŃ

Jak powszechnie wiadomo, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie
zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. W wyłącznej zaś kompetencji rady każdej gminy, pozostaje uchwalenie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta). Limity takie wydawane są odrębnie odrębnie dla:

• poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych,
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w
  miejscu sprzedaży,
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza
  miejscem sprzedaży.

Trzeba jednak pamiętać, że wraz ze zmianami w ustawie o wychowaniu w trzeźwości z 2018 roku, zmieniły się też nieco szczegółowe zasady wydawania zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Obecnie rada gminy może ustalić maksymalną liczbę zezwoleń także dla poszczególnych jednostek pomocniczych gminy odrębnie – możliwe jest zatem wydawanie odrębnych limitów zezwoleń dla poszczególnych dzielnic także poza miastem stołecznym – co nie było możliwe do tej pory. Co niezwykle istotne dla nas, rada gminy ustala też, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy dopuszczalnych miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Zgodnie z art. 18 ust. 3a ustawy, zezwolenia detaliczne, wydaje się po uzyskaniu znanej nam już, pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. W przypadku jednak, gdy liczba wniosków o wydanie zezwolenia przewyższa ich maksymalną liczbę, zezwolenie w pierwszej kolejności wydaje się uwzględniając kryterium jak największej odległości punktu, w którym ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych, liczonej najkrótszą drogą dojścia ciągiem dróg publicznych, a w następnej kolejności – kryterium prowadzenia przez wnioskodawcę jak najmniejszej liczby punktów sprzedaży.

W przypadku zatem gdy liczba wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych będzie większa niż liczba miejsc przyznanych uchwałą rady gminy, w pierwszej kolejności zezwolenia będą wydawane przedsiębiorcom, których wnioskowana lokalizacja znajduje się dalej od istniejących już punktów sprzedaży. Inaczej mówiąc, gdy dwóch przedsiębiorców złoży jednocześnie wniosek o zezwolenie na ostatnie miejsce w przyznanym limicie, zezwolenie uzyska ten który sklep zlokalizuje na większym odludziu (zasadniczo to odsklepiu :P) W razie gdyby kryterium to było trudne do oceny, pomocniczo wykorzystać można kryterium drugie – wówczas zezwolenie otrzyma ten przedsiębiorca, który prowadzi już mniej punktów sprzedaży (czytaj: jest na tyle sprytny by założyć w tym celu osobną spółkę).

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości – co się zmieniło w 2018?

JAK DALEKO OD SZKÓŁ I KOŚCIOŁÓW?

Jak już wiemy, rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Zgodnie z orzecznictwem w tym przedmiocie, pod pojęciem zasady usytuowania miejsc sprzedaży należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, w szczególności usytuowanie względem miejsc chronionych, jak szkoły, przedszkola, miejsca kultu religijnego, itp. Celem ustalenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych jest wyłącznie szczególna ochrona pewnych miejsc lub obiektów, przed zagrożeniem jakie może stwarzać alkohol (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 maja 2017  roku, sygn. akt II SA/Ke 130/17).

Dokładne zasady, wymagają jednak odniesienia do uchwał obowiązujących w konkretnej gminie, które należy bezwzględnie sprawdzić jeszcze przed wyborem lokalizacji dla naszego biznesu. Warto też pamiętać, iż uchwała taka też może być sama w sobie niepoprawną. Wyznaczanie przez gminę ograniczeń wymaga przede wszystkim podania uzasadnienia, którego brak jest wadą formalną takiej uchwały. Zdaniem sądów administracyjnych, upoważnienie ustawowe do wprowadzenia omawianych zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, nie oznacza bowiem zupełnej dowolności w ich określaniu.

Reguły określone w uchwale,  powinny być nadto możliwie precyzyjne, nie wzbudzać wątpliwości a nade wszystko określać zgodnie z celami ustawy, a więc jak najmniejszą dostępnością alkoholu. Odległości pomiędzy punktami sprzedaży a miejscami chronionymi winny być mierzone w oparciu o obiektywne mierniki pomiaru odległości, którymi są w szczególności osie dróg publicznych bądź krawędzie jezdni, łączących obiekty chronione z miejscami sprzedaży bądź miejscami podawania napojów alkoholowych – stwierdził NSA. Dopiero jeżeli między tymi miejscami nie ma dróg publicznych, można w dalszej kolejności przewidzieć inny sposób mierzenia odległości (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 roku,  sygn. akt II GSK 497/11).

PROBLEMY Z SANEPIDEM

Napoje alkoholowe, co nie podlega najmniejszej wątpliwości, są środkami spożywczymi. Ich sprzedaż ograniczona jest zatem słusznie przepisami regulującymi obrót żywnością. Złożenie wniosku o wydanie zezwolenia, poprzedzone być musi zatwierdzeniem zakładu i wpisem do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (sanepidu).

Po formalnym sprawdzeniu samego wniosku o zatwierdzenie zakładu, Inspektorat przeprowadzi kontrolę przyszłego punktu sprzedaży.

Pozytywne przejście takiej kontroli oznacza otrzymanie wyczekiwanych i niezbędnych, zatwierdzenia oraz wpis do rejestru. W przeciwnym przypadku, gdy wykryte zostaną pewne niedociągnięcia, istnieje możliwość uzyskania na okres 3 miesięcy, warunkowego zatwierdzenia zakładu. Nasz zakład musi jednak spełniać wszystkie wymagania dotyczące warunków i wyposażenia.

Podczas kolejnej kontroli, która musi nastąpić w okresie warunkowych trzech miesięcy, mogą zostać zrealizowane następujące scenariusze:

• jeśli lokal spełnia już wszystkie wymagania a my usunęliśmy wcześniejsze niedociągnięcia – otrzymamy bezwarunkowe zatwierdzenie
• jeśli mimo usunięcia uchybień nasz lokal nadal nie spełnia wymagań, urząd przedłuży zatwierdzenie o kolejne trzy miesiące (zatwierdzenie warunkowe nie może trwać jednak dłużej niż 6 miesięcy)
• jeśli w lokalu wykryte zostaną poważne nieprawidłowości, urząd odmówi nam zatwierdzenia

ZGODA WŁAŚCICIELI BUDYNKU

Niewiele osób pamięta, iż jednym z obligatoryjnie wymaganych w procedurze uzyskiwania zezwoleń dokumentów jest zgoda właściciela budynku (stosownie użytkownika, zarządcy lub administratora budynku) – art. 18. ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu...- do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć […] zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

Sposób i forma udzielenia zgody we wspólnocie mieszkaniowej zależeć będzie od sposobu zarządu nieruchomością wspólną. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388) w art. 19 wskazuje wyraźnie, że jeżeli liczba lokali nie jest większa niż siedem to do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy prawa cywilnego w zakresie współwłasności. Odnoszący się do ego art. 199 kodeksu cywilnego przewiduje zaś, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli – nawet jeśli konkretny lokal w którym zamierzamy prowadzić działalność jest naszą własnością! Dlatego też w małych, wielorodzinnych budynkach mieszkalnych do wydania powyższej zgody potrzebna jest zgoda wszystkich właścicieli właścicieli lokali. 

W przypadku większych budynków, to jest dużych wspólnot mieszkaniowych liczących więcej niż siedem lokalu, wspomniana wyżej ustawa o własności lokali w art. 20 przewiduje powołanie obowiązkowo jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, który kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Praktyka urzędnicza i sądowa, ustaliły jednak pogląd, iż wydanie zgody w omawianej sprawie, jest w każdym przypadku decyzją przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Działalność polegająca na sprzedaży alkoholu może bowiem istotnie wpływać w dużej mierze na wartość majątkową jak i użyteczność zarówno całego budynku jak i lokali w nim się znajdujących.  Konieczna jest zatem zgoda wyrażona w formie uchwały wspólnoty mieszkaniowej. Zgoda wyrażona przez zarządcę budynku lub zarząd wspólnoty mieszkaniowej powinna w związku z tym zawierać wzmiankę o takiej uchwale, będącej wymaganą tu podstawą udzielenia zgody (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 lutego 2017 roku, II SA/Sz 1205/16).

Nieco inaczej kształtuje się jednak sytuacja budynków, które mają głównie usługowy charakter.  Jeśli zasadniczą funkcją budynku, w którym ma być zlokalizowany punkt sprzedaży alkoholu będzie funkcja usługowa to prowadzenie działalności związanej ze sprzedażą alkoholu nie musi prowadzić do zmiany sposobu użytkowania budynku i lokali w nim się znajdujących. Wyrażenie zgody na sprzedaż alkoholu będzie w takiej sytuacji czynnością zwykłego zarządu (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2015 roku, III SA/Kr 532/14).

W przypadku braku możliwości uzyskania zgody wszystkich właścicieli albo wspólnoty mieszkaniowej, przedsiębiorca może stosownie wnioskować o wydanie takiej zgody przez sąd albo zaskarżyć do sądu uchwałę wspólnoty. Rozstrzygnięcie sądu zastąpi wówczas oświadczenie współwłaścicieli lokali i będzie stanowiło niezbędny załącznik do wniosku o wydanie zezwolenia. Sąd rozstrzygając sprawę, weźmie pod uwagę zarówno interes właściciela lokalu, starającego się o zgodę na sprzedaż alkoholu jak i interesy wszystkich pozostałych współwłaścicieli. W przypadku zaskarżania uchwały wspólnoty w przedmiocie wyrażenia omawianej tu zgody, najczęstszym powodem jest brak uzasadnienia decyzji odmownej, które i tym razem, jest zdaniem sądów administracyjnych konieczne (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2013 roku, I ACa 517/13).

Mieszanie alkoholi w drinkach a rodzaj zezwolenia

The post Zezwolenie detaliczne – praktyczne problemy first appeared on Paragraf w kieliszku.

OPŁATY ZA KORZYSTANIE Z ZEZWOLENIA DETALICZNEGO

Przedmiotową dziś kwestię wysokości opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, reguluje znana nam doskonale, ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która opłaty z tego tytułu przeznacza na realizację swoich celów.

Przedsiębiorca rozpoczynający działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych wnosi na rachunek gminy, przed wydaniem zezwolenia, opłatę w wysokości:

• 525 zł na sprzedaż napojów zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa;
• 525 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa);
• 2.100 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu.

Jak większość zapisów przywołanej ustawy, także i ten został sformułowany w sposób dość nieszczęśliwy. W przepisie, który znajdziemy w art. 11(1) ust. 3, czytamy bowiem o przedsiębiorcy rozpoczynającym działalność gospodarczą, co może sugerować, iż opłatę tę wnosi się tylko raz przy okazji rozpoczynania działalności gospodarczej, jako takiej. Oczywistym jest, że przepis ten odnosi się do rozpoczynania działalności w danym miejscu. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, iż opłatę taką wnosimy odrębnie dla każdego, nowego punktu sprzedaży napojów alkoholowych.

Przedsiębiorcą rozpoczynającym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, będzie bowiem w rozumieniu ustawy, zarówno przedsiębiorca, który w roku poprzedzającym wydanie zezwolenia nie prowadził tego rodzaju działalności gospodarczej w ogóle, jak też przedsiębiorca, który występuje z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w nowym miejscu. Będzie nim także przedsiębiorca, który prowadził dotąd działalność w zakresie sprzedaży innego rodzaju napojów alkoholowych (np. posiadał zezwolenie na sprzedaż napojów zawierających do 18% alkoholu a teraz występuje o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu.

Z góry ustalone koszty o których mowa powyżej, ponoszą też przedsiębiorcy, których wartość sprzedaży w roku poprzednim, nie przekracza ustawowych limitów (o czym w dalszej części).

Przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, opłatę za korzystanie z zezwolenia oblicza bowiem zależnie od wielkości sprzedaży. Jest w związku z tym obowiązany złożyć do dnia 31 stycznia, pisemne oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Jeżeli przedsiębiorca nie złoży powyższego oświadczenia wraz z jednoczesnym dokonaniem należnej opłaty dodatkowej, zezwolenie wygasa z upływem 30 dni od dnia upływu terminu.

UWAGA! Przedsiębiorca, który utracił zezwolenie może wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego zezwolenia nie wcześniej niż po 6 miesiącach od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwolenia.

Opłaty za korzystanie z zezwolenia naliczane są w sposób następujący:

• 1,4% ogólnej wartości sprzedaży w roku poprzednim, napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa, w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów
  alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła 37 500 zł
• 1,4% ogólnej wartości sprzedaży w roku poprzednim, napojów alkoholowych o zawartości od 4,5% do 18% alkoholu, w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła 37 500 zł 
• 2,7% ogólnej wartości sprzedaży w roku poprzednim, napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła 77 000 zł

Wartość sprzedaży, o której tu mowa stanowi kwota należna sprzedawcy za sprzedane napoje alkoholowe, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (brutto) – art. 2(1) ust. 8.

W przypadku gdy opłaty musimy naliczać dla niepełnego roku, tj. roku w trakcie którego wydano zezwolenie lub w którym ustała jego ważność, wysokość wymaganych opłat należy przekalkulować proporcjonalnie do okresu ważności zezwolenia (zarówno dla opłat za wydanie jak też za korzystanie z zezwolenia).

UWAGA! Przedsiębiorca jest zobowiązany samodzielnie wyliczyć wysokość opłaty. Wartość sprzedaży należy zaś obliczać oddzielnie dla każdego rodzaju napojów alkoholowych.

Wiele gmin stara się dziś wychodzić naprzeciw przedsiębiorcy i ułatwić mu proces obliczania należnych opłat, proponując dostępne on-line kalkulatory. Przykładem jest choćby skrypt dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Krakowa.

Warto pamiętać, iż opłata za wydanie i korzystanie z zezwolenia wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, a wnoszona być może jednorazowo bądź też w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.

DO KTÓREJ KATEGORII NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH ZALICZAMY DRINKI?

Kłopot sprawia często podejście do drinków w których mieszamy napoje o różnej zawartości alkoholu z napojami bezalkoholowymi. Zgodnie z art. 18 ust. 14 ustawy, przedsiębiorcy podający lub sprzedający różne mieszaniny napojów alkoholowych na podstawie posiadanych receptur, z wykorzystaniem napojów zawierających powyżej 18% alkoholu, są obowiązani do posiadania zezwoleń na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu. Należy zatem przyjąć, iż drinki, czyli owe mieszaniny napojów alkoholowych, należy także wliczać do wielkości wartości sprzedaży dla napojów w tej właśnie kategorii.

Mieszanie alkoholi w drinkach a rodzaj zezwolenia

OPŁATY ZA WYDANIE ZEZWOLENIA HURTOWEGO

Opłaty za wydanie z zezwoleń hurtowych na sprzedaż napojów alkoholowych, są oczywiście zależne od rodzaju napojów alkoholowych, i tak opłata za wydanie zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych wynosi:

• 4000 zł dla napojów dla napojów o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo
• 4000 zł dla napojów o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa

w przypadku przedsiębiorców, których wartość sprzedaży hurtowej napojów alkoholowych w roku poprzedzającym wygaśnięcie zezwolenia przekroczyła 1 000 000 zł. Jeśli w roku poprzednim przekroczyliśmy ten limit, wartość opłaty wynosi 0,4% wartości sprzedaży w roku poprzednim, z zaokrągleniem do 100 zł.

• 22 500 zł za 250 tys. litrów 100% alkoholu dla napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu

Co ciekawe, dla przedsiębiorców zaopatrujących statki, pociągi i samoloty a także dla przedsiębiorców uprawnionych do wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych w ilości do 10 tys. litrów 100% alkoholu rocznie, opłatę za wydanie zezwolenia  ustala się stosownie do deklarowanego obrotu.

Opłata za wydanie decyzji wprowadzającej nowe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, zwiększającej ilość tych miejsc w stosunku do wymienionych w wydanych zezwoleniach, wynosi
50% stawki określonej dla zezwolenia w dniu jego wydania.

CO Z PRODUCENTAMI NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH?

Obrót hurtowy napojami alkoholowymi, stanowi zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia. Sprzedaż detaliczna nie doczekała się jednak podobnej definicji legalnej (kto to pisał?!), należy jednak przyjąć a contrario, że dotyczy ona sprzedaży napojów alkoholowych nieprzedsiębiorcom, którzy ostatecznie napoje te spożytkują – czyli sprzedaży konsumentom.

Producent napojów alkoholowych może zatem sprzedawać swoje produkty:

• konsumentom
• przedsiębiorcom detalicznym (HoReCa)
• hurtownikom

Nie budzi oczywiście wątpliwości, iż producent napojów alkoholowych, który chce je sprzedawać bezpośrednio konsumentom, powinien posiadać zezwolenie detaliczne. Jeśli producent chce zaś oferować swoje produkty innym przedsiębiorcom, którzy będą je odsprzedawali konsumentom (restauracje, sklepy, hotele, itp.) powinien posiadać zezwolenie hurtowe. Opłaty za wydanie i korzystanie z tych zezwoleń będą, jak już wiemy, wynikały z wielkości sprzedaży w odpowiadających im kanałach sprzedaży w roku poprzednim. Musimy jednak pamiętać, iż ustawodawca pozostawił producentom specjalną furtkę – mogą oni bowiem sprzedawać swoje wyroby bezpośrednio odbiorcy hurtowemu. Sprzedaż taka nie będzie co oczywiste, sprzedażą detaliczną, nie będzie jednocześnie wypełniać znamion sprzedaży hurtowej (zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia) jako, że alkohol ten nie jest nabywany. Nadto należy zauważyć, że skoro producentowi alkoholu sprzedającemu swoje produkty hurtownikowi nie jest potrzebne własne zezwolenie hurtowe to i problem naliczania opłaty za jego wydanie pozostaje poza obszarem jego zainteresowań. Nie ma zatem podstaw aby wielkości sprzedaży pomiędzy producentem a hurtownikiem, uwzględniać przy obliczaniu kosztów zezwoleń.

OPŁATY ZA ZEZWOLENIE NA WYPRZEDAŻ ZAPASÓW 

Opłata za wydanie zezwolenia na wyprzedaż posiadanych zapasów napojów alkoholowych o zawartości do 18% alkoholu wynosi 1000 zł.  Opłata za wydanie zezwolenia na wyprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu jest już jednak pobierana proporcjonalnie, w zależności od ilości litrów 100% alkoholu, zgłoszonej we wniosku o zezwolenia na wyprzedaż zapasów, stosownie do należnej dla danej kategorii produktów, wysokości opłaty za zezwolenie hurtowe.

The post Opłaty za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych first appeared on Paragraf w kieliszku.

Nalewkowy ambaras

DZIAŁALNOŚĆ REGULOWANA

Działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.2) ) i wymaga uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych. Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych jest obowiązany spełnić szereg kłopotliwych obowiązków formalnych, w tym między innymi, wdrożyć system wewnętrznej kontroli wyrobu. Obiekty budowlane i urządzenia techniczne przeznaczone do wykonywania tej działalności powinny natomiast spełniać wymagania określone w odrębnych przepisach, w szczególności o ochronie przeciwpożarowej i sanitarnych oraz wynikające z przepisów dotyczących ochrony środowiska.

Przepisy stosunkowo proste i bezproblemowe dla komercyjnych producentów, w przypadku produkcji domowej, okazują się kompletnie nieprzystające do rzeczywistości. Naturalny kierunek zmian powinien być jak się zdaje oparty na doświadczeniach polskich winiarzy i cydrowników, którzy okres prawnej rewolucji mają już za sobą. Podstawowe postulaty w tym zakresie powinny oczekiwać zdefiniowania “małego producenta” i obdarzenia go pewnymi przywilejami. Zmiany takie są nie tylko oczekiwane ale i całkiem realne, biorąc pod uwagę znaną mi przychylność Ministerstwa Rolnictwa dla polskich nalewek. Zasadniczym przywilejem powinno być zwolnienie rzemieślników z obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej a jeśli nie będzie to w praktyce możliwe, przynajmniej z obowiązku uzyskania wpisu jako działalności regulowanej.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. Nr 208, poz. 1539 z późn. zm.).

NIELUBIANE PODATKI 

Produkcja, jak każda inna forma aktywności zarobkowej, wiąże się oczywiście z koniecznością zapłaty podatków. Szczególnym podatkiem właściwym napojom alkoholowym jest przede wszystkim akcyza. Liberalizacja prawa w tym zakresie jest skomplikowana ale realna przy odrobinie dobrej woli ustawodawcy. Nie istnieje możliwość całkowitego zniesienia akcyzy na wyroby spirytusowe ani też nie ma możliwości likwidacji systemu kontroli. Te dwie kwestie pozostają w obszarze harmonizowanym przepisami wspólnotowymi i lokalne działania na niewiele się zdadzą. Realne jest jednak kształtowanie wysokości stawek akcyzy oraz proceduralne upraszczanie systemu kontroli.

Produkcja napojów alkoholowych wiąże się oczywiście także z obowiązkiem opodatkowania naszych produktów podatkiem VAT. Z uwagi na strukturę tego podatku należy traktować go jako niekłopotliwy dla przedsiębiorcy (wszak jesteśmy jedynie pośrednikiem w jego tranzycie od konsumenta do skarbu państwa) lecz zwiększający co oczywiste, ostateczną cenę produktu dla naszych odbiorców. Zniesienie podatku VAT, podobnie jak akcyzy, nie jest możliwe. Realne, choć niełatwe, jest jednak negocjowanie wysokości tego fiskalnego obciążenia.

Najbardziej przykre, bo zaglądające do naszej kieszeni, podatki dochodowe zdają się pozostawać poza obszarem dyskusji. Nie ma bowiem w mojej ocenie, najmniejszych przesłanek do tego, by kłopotliwy społecznie a jednocześnie dość marżowy produkt alkoholowy, był zwolniony z opodatkowania podatkiem PIT lub CIT. Próbować jednak warto

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11).
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350)
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535)

GRANICE UŻYTKU WŁASNEGO

Najczęściej popełnianym w praktyce błędem amatorów produkcji nalewek,  jest przekraczanie granic użytku własnego przy częstowaniu, radujących się możnością degustacji, konsumentów. Nalewki są wyrobem akcyzowym i jako takie, podlegają obowiązkowo reżimowi produkcyjnemu pozwalającemu na wyliczenie wysokości akcyzy oraz samemu podatkowi. Zwolnieniu z tych obowiązków podlegają jedynie nalewki wytworzone domowym sposobem, na własny użytek i nieprzeznaczonych do obrotu. Nawet jeśli skala produkcji rzemieślniczej nalewek i zastosowane metody pozwalają wciąż nazywać naszą technologię mianem sposobu domowego, należy jednak pamiętać o pozostałych znamionach określonych w przytoczonym przepisie. Celem oczekiwanych zmian prawnych jest ułatwienie możliwości wprowadzenia nalewek do obrotu. Nie ma zatem najmniejszej wątpliwości, że nalewki wyprowadzone z domowych kredensów w szeroki świat, ze zwolnienia takiego korzystać nie będą. Nawet pasjonaci, nie planujący sprzedawać swoich wyrobów muszą się mieć na baczności, gdyż użytek własny jest wbrew pozorom dość wąskim pojęciem.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. Nr 208, poz. 1539 z późn. zm.).

Na potrzeby własne…

OBOWIĄZEK BANDEROLOWANIA

Głośnym w ostatnich tygodniach jest temat zniesienia obowiązku naklejania banderol (czyli znaków akcyzy). Przywilej, którym od lat cieszą się producenci i importerzy piwa, może niedługo radować także rosnący rynek wina. Biorąc pod uwagę wątpliwości i emocje jakie wywołuje pomysł zniesienia banderol dla wyrobów winiarskich, trudno łudzić się, że z produktami spirytusowymi będzie łatwiej. Wniosek zniesienia obowiązku oznaczania nalewek znakami akcyzy nie powinien jednak być pomijany. Należy zastanowić się jednak nad tym, czy sama banderola jest faktycznie tak wielkim kłopotem przy małoskalowym wyrobie nalewek i pamiętać, że poza formalną uciążliwością, pełni ona w pewnym zakresie funkcję ochronną dla rodzimych produktów, zwiększając bariery wejścia dla zagranicznych producentów.

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1466)

Wino bez banderoli – fakty i mity

NIEOBOWIĄZKOWY SKŁAD PODATKOWY 

Jak już wiemy, nalewki owocowe produkowane na bazie alkoholu etylowego o mocy objętościowej alkoholu poniżej 80% są klasyfikowane jako wyroby spirytusowe i jako takie objęte są ustawowym wykazem wyrobów akcyzowych, do których stosuje się procedurę zawieszenia poboru akcyzy i których produkcja musi odbywać się w składzie podatkowym. Co do zasady, produkując nalewki powinniśmy zatem przejść relatywnie złożoną i kosztowną procedurę utworzenia składu podatkowego a następnie skład taki utrzymywać i rozliczać. W praktyce jednak istnieją od tej procedury odstępstwa. Produkcja nalewek z wykorzystaniem alkoholu etylowego z zapłaconą akcyzą, jest czynnością opodatkowaną podatkiem akcyzowym, która nie musi być jednak dokonywana w składzie podatkowym (art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym). Sytuację tę należy zatem ocenić za pozytywną.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11).

DECYZJA ŚRODOWISKOWA

Poważnym, choć pomijanym często problemem małych wytwórców napojów alkoholowych, jest fakt, iż budowa przetwórni lub zmiana sposobu użytkowania istniejącego już lokalu (choćby był nim garaż) wymaga uzyskania tzw. decyzji środowiskowej (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach). Obowiązek ten wynika z zaliczenia gorzelni, zakładów przetwarzających alkohol etylowy oraz wytwarzających napoje alkoholowe, do grona przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku, w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ta niepozorna procedura może okazać się w praktyce dość kłopotliwa i niezwykle długotrwała. Zasadne jest dążenie wszystkich środowisk producenckich do zmiany stanu prawnego w tym zakresie.

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010 nr 213 poz. 1397).

PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA 

Nie ma wątpliwości, ż nalewki pozostają produktem spożywczym. Należy zatem zwrócić szczególną uwagę, na reżim produkcji spożywczej, któremu podporządkować muszą się na dzień dzisiejszy wszyscy producenci. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zakłady produkcyjne, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu zakładu przez inspekcję sanitarną. Ten z pozoru niegroźny przepis powoduje jednak często wyjątkowe komplikacje. Procedura odbioru wymaga powiem wcześniejszego dostosowania pomieszczeń do warunków określonych w stosownych przepisach wykonawczych. Kwestie oczywiste dla fabryk produktów spożywczych wydają się wręcz śmieszne przy próbie wykorzystania podobnych standardów do domowej produkcji nalewek. Toalety dla pracowników, pomieszczenia socjalne, drogi czyste, magazyny, strefy mycia – to wszystko przy naszej garażowej produkcji brzmi wręcz kuriozalnie lecz w praktyce może być wymagane. Pożytecznym i oczekiwanym postępem w przepisach prawa byłoby zatem zwolnienie producentów nalewek z powyższego obowiązku zatwierdzenia zakładu, podobnie jak mam to miejsce choćby w przypadku producentów wina. Problem wpisu na listę podmiotów kontrolowanych przez sanepid dotyczy zarówno samej produkcji jak i późniejszej sprzedaży w miejscu wytworzenia. Uzyskanie zezwolenia detalicznego na sprzedaż alkoholu na zasadach ogólnych (tj. w sklepie specjalistycznym) znów wymaga bowiem zatwierdzenia lokalu w tym zakresie (o czym poniżej).

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2006 nr 171 poz. 1225)

(przepis derogujący ten obowiązek powinien być wprowadzony jednak w akcie prawnym definiującym producenta nalewek lub regulującym zasady produkcji – tak jak ma to miejsce w przypadku producentów wina z winogron pochodzących z upraw własnych)

SPRZEDAŻ HURTOWA I DETALICZNA 

Oczywistą ambicją każdego wytwórcy nalewek, którego hobby nie tylko zaspokaja potrzeby własne, rodziny oraz gromadzących się zapewne ochoczo przyjaciół, jest sprzedaż swoich produktów.

Analizując kwestię zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, musimy wyróżnić dwie zasadnicze kategorie odbiorców którym producent oferować może swoje produkty: konsumenta (czyli klienta detalicznego) oraz pośredników. Takimi pośrednikami w drodze do ostatecznego klienta będą oczywiście podmioty trudniące się handlem detalicznym, takie jak restauracje, hotele czy sklepy alkoholowe. Szczególnym typem pośrednika jest jednak hurtownia, czyli podmiot oferujący napoje alkoholowe powyższym podmiotom handlowym.

Sprzedaż naszych nalewek konsumentom wymaga oczywiście uzyskania stosownego zezwolenia detalicznego (o czym dalej). Zaopatrywanie bezpośrednio sklepów oraz rynku HoReCa, wymaga zaś posiadania (droższego lecz w praktyce łatwiejszego w uzyskaniu) zezwolenia hurtowego. Istnieje jednak opcja trzecia o której należy pamiętać.  Zgodnie bowiem z art. 9(1) ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości: Producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 (tj. posiadającym zezwolenie detaliczne). Wnioskując zatem z przeciwieństwa, jeśli nie sprzedaje na rzecz podmiotów posiadających zezwolenia detaliczne (tj. hoteli, restauracji, sklepów alkoholowych) ani też bezpośrednio konsumentowi – nie musi posiadać ani zezwolenia hurtowego ani też zezwolenia detalicznego. Jedynymi podmiotami, którym produkt alkoholowy może zostać wówczas sprzedany przez producenta bez jakiegokolwiek zezwolenia, są oczywiście hurtownie, czyli podmioty posiadające już zezwolenie hurtowe. Nie zaspokaja to z pewnością potrzeb większości małych producentów nalewek, dla których biznes opierać powinien się o bezpośredni kontakt i taką też sprzedaż. Jest to jednak z pewnością możliwe do zastosowanie rozwiązanie konkretnej sytuacji biznesowej.

Szczególnie interesującą producentów nalewek sytuacją handlową, jest jak się zdaje, kwestia zezwoleń na sprzedaż podczas różnego rodzaju targów i festynów (sprzedaż alkoholu bez zezwolenia jest przestępstwem). Działania powinny być niewątpliwie skierowane na uproszczenie zasad uzyskiwania takich zezwoleń. Najbardziej użytecznym rozwiązaniem, mogłoby okazać się całkowite zniesienie obowiązku uzyskiwania czasowych zezwoleń dla producentów, posiadających już zezwolenie detaliczne. 

Oczekiwaną przez wszystkich producentów napojów alkoholowych zmianą, może być także (opracowywane już przez środowisko producentów wina) wprowadzenie jednolitego zezwolenia na sprzedaż alkoholu, pozwalającego zarówno na sprzedaż detaliczną jak i hurtową. Chęć zaopatrywania w nasze produkty zarówno konsumenta jak i podmioty handlowe bez pośredników, wiąże się nie tylko z koniecznością przechodzenia dwukrotnie procedury administracyjnej o wydanie stosownych zezwoleń ale także z istotnymi kosztami. Inkorporowanie praw do zaopatrywania zarówno odbiorców hurtowych jak i detalicznych w jednym zezwoleniu dla producentów alkoholu jest zatem rozwiązaniem oczekiwanym.

Niewątpliwie dużym ułatwieniem dla producentów nalewek, byłoby także poszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych także o producentów nalewek bez konieczności posiadania statusu przedsiębiorcy, a przynajmniej wprowadzenie omawianego wcześniej, zwolnienia producenta starającego się o uzyskanie zezwolenia na sprzedaż, z kłopotliwych obowiązków względem sanepidu.

Kłopotliwe w praktyce mogą okazać się też skutki limitowania punktów sprzedaży alkoholu w danej gminie. W chwili obecnej limity te dotyczą wszystkich punktów sprzedaży, niezależnie od tego czy stanowią one punkt handlowy czy mowa tu o sprzedaży bezpośrednio przez producenta. Zasadne jest zatem dążenie do wyłączenia z przedmiotowych limitów punktów sprzedaży oferujących napoje alkoholowe w miejscu ich wytworzenia. 

Wracając do kwestii lobbowania pożytecznych zmian w prawie i usuwania utrudnień w zakresie uzyskania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, trzeba zwrócić uwagę, że wkraczamy w świat regulacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. To jest fenomenalnego dzieła polskiej sztuki legislacji, uchwalonego w czasie stanu wojennego (26 października 1982 roku) i odtąd głównie zaostrzanego (ostatnia, poważna nowela jest z zeszłego tygodnia), a bronionego przez równie archaiczną i muzealną instytucję jaką jest Państwowa Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Tematyka liberalizacji tych przepisów jest zatem szczególnie trudna.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230).

CZY POTRZEBNA NAM REKLAMA NALEWEK?

Tematem budzącym kontrowersje jest niewątpliwie sytuacja prawna napojów alkoholowych, uniemożliwiająca niemalże ich reklamę i promocję. Co do zasady, publiczna reklama i promocja napojów alkoholowych jest całkowicie zakazana. Reklamą w rozumieniu przepisów będzie każde działanie związane z publicznym rozpowszechnianiem znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych a także pu­bliczne roz­po­wszech­nianie nazw i sym­boli gra­ficz­nych przed­się­biorców pro­du­ku­ją­cych na­poje al­ko­ho­lowe, nie­róż­nią­cych się od nazw i sym­boli gra­ficz­nych na­pojów al­ko­ho­lo­wych, słu­żące po­pu­la­ry­zo­waniu znaków to­wa­ro­wych na­pojów alkoholowych. Formą zakazanej promocji alkoholu może być zaś między innymi, publiczna degustacja napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych.

Jedyne odstępstwo od ogólnego zakazu dotyczy reklamy i promocji piwa (Art. 131 . 1. ustawy o wychowaniu w trzeźwości – zabrania się na obszarze kraju reklamy i promocji napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa), dopuszczalnych lecz obwarowanych dodatkowymi wymogami.

Środowiska producentów cydrów i polskiego wina, konsekwentnie dążą do wprowadzenia podobnych zapisów, pozwalających przynajmniej w minimalnym zakresie na przedstawienie swojej oferty potencjalnym konsumentom. Także producenci nalewek i destylatów w rzemieślniczym wydaniu, powinni iść za tym przykładem i słusznie oczekiwać konsekwencji w obdarzaniu przywilejami.  Skutki nielegalnej reklamy mogą być bowiem poważne. Poza pozbawieniem nas zezwolenia na sprzeda, czekać nas mogą także poważne retorsje finansowe. Art. 45(2) ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – Kto wbrew postanowieniom zawartym w art. 13(1) prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych lub informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, z zastrzeżeniem art. 13(1) ust. 5 i 6, podlega grzywnie od 10 000 do 500 000 złotych. 

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230).

Zakaz reklamy alkoholu

KONKLUZJA WSTĘPNA

Wciąż małe, lecz cechujące się niezwykłym potencjałem i silnie umocowane w polskiej tradycji i kulturze rzemiosło praktykowane przez producentów domowych nalewek, ma przed sobą niełatwą drogę. Droga ta nie jest już jednak ścieżką zupełnie dziewiczą. Konsekwentnie przecierana przez małych producentów innych kategorii napojów alkoholowych, których interesy są w niemalże każdym aspekcie spójne, nie wydaje się już dziś nierealnym wyzwaniem. Przez kilkanaście ostatnich lat, udało się odejść od postsowieckiego spojrzenia na rolę alkoholu i znacząco ułatwić produkcję wielu trunków, wpływających jedynie pozytywnie na kulturowy model spożycia. Na samodzielność wybiło się polskie winiarstwo, które od blisko dekady przeżywa okres swojego renesansu i wciąż walczy o regulacje prawne, znoszące resztki niepotrzebnych obciążeń i niesprawiedliwości. Po pewne przywileje sięgnął bez większego problemu rodzimy i historyczny cydr a także cieszące się uznaniem, polskie piwa rzemieślnicze. Oczywistą koleją rzeczy, jest bazowanie na tych doświadczeniach przy zmianie przepisów w zakresie alkoholi mocnych. W tym odtwarzanych z domowych przepisów nalewek oraz destylatów.

Kluczowym jest zdefiniowanie realnych problemów jakie stoją przed osobami planującymi rynkową prezentację własnych produktów. Wiele wyzwań specyficznych dla wyrobów spirytusowych musi zostać zidentyfikowanych, przemyślanych i uleczonych za pomocą trafnych nowelizacji przepisów. Wiele jednak ograniczeń, wspólnych dla małych producentów innych napojów, jest już jednak przedmiotem podobnych i znacznie bardziej zaawansowanych dyskusji z ministerstwami i grupami parlamentarnymi, które są przychylne zmianom. Istotnym jest zatem przyłączenie się grup lobbujących w zakresie alkoholi mocnych do tych istniejących gremiów, mających już realny wpływ na potencjalną zmianę uniwersalnych dla wszystkich rzemieślników, zasad.

Warto brać także naukę z błędów popełnianych przez poprzedników. By rozwiązać podstawowe problemy konieczne jest nie wszczynanie niekończącej się dyskusji i pozostawianie sprawy politykom oraz losowi ale proponowanie konstruktywnych rozwiązań.  Przede wszystkim profesjonalne kreowanie skonkretyzowanych wniosków legislacyjnych oraz merytoryczne przygotowanie i wyposażenie się w rzetelną widzę osób uczestniczących w dyskusjach.

Wierzę, że praca u podstaw przyniesie znaczącą poprawę i wszyscy będziemy mogli cieszyć się efektem pracy najzdolniejszych twórców, tak lubianych przez nas napojów. Z niecierpliwością czekam na wyniki dyskusji dzisiejszego zgromadzenia ale zachęcam też wszystkich czytelników, których ambicją jest sprzedaż własnych nalewek do dzielenia się swoimi spostrzeżeniami, przedstawiania problemów i pomysłów ich naprawy.

The post Przyszłość rynku polskich nalewek first appeared on Paragraf w kieliszku.

Archiwum Trójki, audycja “Za a nawet przeciw”, 9 listopada 2017 r.

AD VOCEM

Projekt Ministerstwa Zdrowia…

Zakazana będzie reklama alkoholu w Internecie…

Już we wstępie należy się odnieść także do wstępu samej audycji. Szanowany Panie Redaktorze, głośna w ostatnich dniach sprawa zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości spowodowana jest inicjatywą poselską w tym przedmiocie (co prostuje natychmiast także przepytywany poseł wnioskodawca), nie zaś projektem Ministerstwa Zdrowia. Także mieszanie wniosków z dwóch różnych ustaw nie zmniejsza raczej panującego już chaosu informacyjnego w tej sprawie. Faktem jest, że ten resort przygotowuje już od blisko roku projekt zmian (część postulatów znajduje odzwierciedlenie także w projekcie poselskim) ale sam dokument utknął gdzieś najwyraźniej, bo do dnia dzisiejszego projekt nie ujrzał światła dziennego. Także przytaczanie za poselskim uzasadnieniem wyrwanych z kontekstu danych budzi moje wątpliwości. Wspominanie o “koncesji” na sprzedaż alkoholu nawet nie skomentuję. Bądźmy rzetelni w naszej pracy

Muszę się natomiast zgodzić się z argumentem, że przepisy dość restrykcyjnej już ustawy nie są należycie egzekwowane. Wszyscy wiemy doskonale, że wybiórcze egzekwowanie prawa pozostaje jedynie narzędziem zemsty dla sąsiadów punktów sprzedaży alkoholu. Zamiast tworzyć nowe zakazy, choćby i z najlepszą intencją może lepiej jednak rozważyć wdrożenie zmian, które pozwolą na pilnowanie dotychczasowych? Szkoda, że Pan Poseł się z tym nie zgadza.

Zagęszczenie punktów jest problemem…

Posługując się jedynie logicznym rozumowaniem uważam, że większym problemem będzie jednak równomierne rozmieszczenie punktów sprzedaży Argumentowałem szerzej we wpisie poniżej.

Prohibicja narodowa w kolejnej odsłonie

Wprowadzamy definicję miejsca publicznego… 

Co się tyczy budzącej największe chyba emocje kwestii zdefiniowania przestrzeni publicznej, to muszę odesłać Pana Posła do wnikliwej lektury projektu, który sam nazywa swoim. Gdzie w omawianym projekcie jest definicja “miejsca publicznego” o której mowa? Poza uzasadnieniem projektu? Otóż nigdzie! Przywoływanie pojedynczych orzeczeń sądów może być narzędziem doktrynalnej rozprawy, argumentacji sądowej czy elementem debaty sejmowej ale nie jest absolutnie sformułowaniem definicji legalnej. Orzeczenia sądów polskich, w tym nawet Trybunału Konstytucyjnego nie są samodzielnym źródłem prawa. Polecam się tego douczyć i zapamiętać. Ustawodawcy wypada znać przynajmniej tak podstawowe zasady.

Przywołanie definicji miejsca publicznego z orzeczenia TK miałoby może i pewną celowość, w związku z potrzebą harmonizacji prawa, ale wyłącznie wówczas gdy dotyczyłoby przedmiotu sprawy. Przywołany w uzasadnieniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego  z dnia 21 września 2015 r, o sygnaturze K 28/13 (dostępny TUTAJ) oraz wskazane w przypisie komentarze, odnoszą się bowiem do przepisu w którym mowa o demonstracyjnym okazywaniu lekceważenia Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej lub jej konstytucyjnym organom. Cieszy mnie, że posłowie znają ten przepis karny. Szczególnie w zakresie demonstracyjnego okazywania lekceważenia konstytucyjnym organom jakimi są niewątpliwie także Sąd Najwyższy i sądy powszechne, zalecałbym jego wnikliwą analizę. W zakresie dziś omawianym jego przywoływanie jest jednak nieporozumieniem. Zwłaszcza próba uznawania jako miejsca publicznego także Internetu wydaje się być w tym kontekście nieuzasadniona. Należy tu przywołać pogląd wyrażony przez skład orzekający TK w tym samym wyroku, który zauważył, że należy odnotować pewne wątpliwości wiążące się z tym, czy za „miejsce publiczne” można uznać środki masowego przekazu oraz Internet.

Doprecyzowujemy przepisy….

Nie, projekt zmian nie jest doprecyzowaniem niejasnych przepisów. Jest mało eleganckim rozwiązaniem prawnym, gdzie zagmatwane w istocie przepisy, zostają brutalnie zastąpione ogólnym zakazem. Faktycznie po wprowadzeniu tych zmian w życie nie będzie już problemem ustalenie gdzie spożywać z pewnością nam nie wolno. W razie wątpliwości uzasadnionym będzie przyjęcie, iż zakaz obowiązywał będzie wszędzie. Jeśli taka jest poselska wizja dobrego prawa to polecam projektodawcom możliwie prędko przekroczyć granicę na Bugu i zająć się prawotwórstwem w systemie politycznym bliższym ich wrażliwości. To z zaplecza politycznego projektodawców omawianego dziś dokumentu, słyszymy nieustannie o konieczności obrony naszej europejskiej kultury, najlepiej w jej łacińskim wydaniu. Warto więc przypomnieć, że ta ostatnia zbudowana została na chrześcijańskiej etyce i greckiej filozofii ale także (a może przede wszystkim) na rzymskim prawie. Formułowanie przepisu w sposób wyżej wskazany jest natomiast czystą kpiną z rzymskiej myśli prawodawczej!

Ani raz nie pada słowo zakaz…

Słowo “zakaz” faktycznie w ustawie nie pada Panie Pośle  Mamy natomiast sformułowanie “zabrania się”. Gratuluję zręcznej manipulacji!

Kończąc, muszę odnieść się także do telefonów od słuchaczy.

Poza swoistymi osobnikami występującymi w programie, w mojej pamięci zapadnie niewątpliwie błyskotliwy argument o legalności spożywania denaturatu oraz słuszności zakazania ławeczek na których alkohol może być spożywany

Najbardziej podoba mi się oczywiście popularna w programie odpowiedź, na postawione przez redakcję pytanie: Czy należy zmienić ustawę o wychowaniu w trzeźwości? Tak, należy ją zliberalizować!

I pamiętajcie by nie moczyć dzioba w piwie Pijmy ze smakiem, świadomie a przede wszystkim odpowiedzialnie.

A co wy myślicie o całej sprawie?

The post “Nie moczmy dzioba” – czyli o zmianach w ustawie o wychowaniu w trzeźwości raz jeszcze first appeared on Paragraf w kieliszku.

UPRZEJMIE INFORMUJĘ, ŻE…

Bezpośrednim motywem dzisiejszego wpisu, jest list rozsyłany przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, w którym to miasto informuje przedsiębiorców, trudniących się handlem napojami alkoholowymi, iż zapadł istotny wyrok NSA w sprawie reklamy alkoholu. Oficjalne publikatory najwyraźniej nie są już wystarczające, skoro Warszawa zdecydowała się informować swoich obywateli o najnowszych ciekawostkach orzecznictwie drogą listowną. Niestety jak się zdaje, list ten nie ma wyłącznie funkcji biuletynu informacyjnego. Po poinformowaniu nieświadomego w ocenie urzędników obywatela o przepisach obowiązujących w sposób niezmienny od kilkunastu już lat, miasto oświadcza z entuzjazmem, iż nareszcie wyrok NSA zmienił ich prawną wykładnię na taką, która jest urzędowi po myśli. Wzywa jednocześnie aby treścią wyroku poważnie się przejąć i bezzwłocznie wdrożyć w życie jego postanowienia. Wobec powyższego proszą (informując jednocześnie, iż ta uprzejma prośba musi zostać spełniona pod groźbą kary) o takie zaaranżowanie witryny sklepowej w której eksponowane są napoje alkoholowe, by nie dochodziło do naruszenia ustawowego zakazu reklamy poprzez popularyzację znaków towarowych napojów alkoholowych.

ROLA ORZECZNICTWA W PRAWIE POLSKIM

Zanim przejdę do przypomnienia stanu prawnego i omówię krótko samo orzeczenie, muszę odnieść się do wyjątkowo nieeleganckiej w mojej ocenie, praktyki z którą mamy do czynienia. Sam casus można bowiem streścić następująco – Miasto Stołeczne Warszawa, zachwycone orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanawia uznać jego wykładnię przepisów za powszechnie obowiązującą a jednocześnie za doskonały powód do grożenia przedsiębiorcom odebraniem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Nie mogę się oprzeć wrażeniu, że solidne z pewnością wykształcenie warszawskich urzędników, przyćmione zostało nazbyt relaksującymi umysł, amerykańskimi serialami prawniczymi.

Należy przypomnieć, iż w przeciwieństwie do krajów anglosaskiej kultury prawnej, nasz rodzimy, kontynentalny system prawa, którego korzenie sięgają starożytnego Rzymu, nie uznaje instytucji precedensu de iure! Istotnie, w krajach gdzie obowiązuje tzw. common law, sąd orzekający w sprawach późniejszych ma prawny obowiązek przestrzegania wyroków sądowych wydanych w sprawach poprzednich, co w praktyce narzuca wykładnię a zatem kształtuje prawo. W Polsce jednak, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270) – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.  Orzeczenia NSA mają zatem charakter wyłącznie indywidualny i nie są, w żadnym przypadku źródłem prawa ani też nie posiadają mocy formalnej wiążącej zarówno w stosunku do ogółu obywateli jak też ogółu organów administracji.

Organ administracji publicznej jest oczywiście związane treścią omawianego wyroku NSA, ale tylko i wyłącznie w tej sprawie, która stanowiła przedmiot tego konkretnego orzeczenia (nawet gdyby miała wiązać organ to warto zwrócić uwagę, że sprawa, która trafiła do NSA dotyczy podmiotu w Krakowie nie zaś w powołującej się nań Warszawie :P). Naturalnie możemy się spodziewać, że w podobnych sprawach, sądy administracyjne orzekać będą podobnie. Musimy jednak pamiętać, że sądy nie są związane wykładnią NSA na podstawie wyroku i mogą orzekać swobodnie, kierując się własnym zdaniem (w praktyce często zdarzają się odmienne wyroki w niemalże identycznych sprawach). Pod uprzejmą przykrywką złożonej przez miasto propozycji nie do odrzucenia, odkrywamy zatem niezbyt już miłe i uzasadnione rzekomo prawotwórczymi skutkami wyroku NSA, ultimatum – będziemy odbierać Wam zezwolenia, możecie się odwoływać do sądów administracyjnych ale my i tak doprowadzimy sprawę do NSA, gdyż jego opinia nas w tej sprawie zadowala. Miasto Stołeczne Warszawa wybaczy mi jak wierzę, to brutalne tłumaczenie swojej uprzejmej prośby.

Zakazany alkohol w sklepowej witrynie

PRZYPOMNIENIE KŁOPOTLIWYCH PRZEPISÓW

Przechodząc już do problematycznych przepisów zakazujących reklamy i promocji napojów alkoholowych, o których miałem wątpliwą przyjemność pisać i mówić już wielokrotnie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – reklama napojów alkoholowych to publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych. Za reklamę nie uważa się natomiast informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi.

W związku z toczącymi się w internetach dyskusjami, zwracam uwagę, że co do zasady wyżej wskazany przepis nie zabrania reklamy alkoholu jako takiej lecz jedynie zakazuje reklamy alkoholu o charakterze publicznym jeśli jej celem (zamierzonym) jest popularyzowanie napojów alkoholowych. Do czynienia z zakazaną przez prawo reklamą alkoholu, będziemy mieć zatem do czynienia jedynie wówczas, gdy w formie publicznej będziemy promować znak towarowy (wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna a nawet forma opakowania jeśli wino ma własną, niepowtarzalną i rozpoznawalną butelkę!), nazwę napoju alkoholowego (np. nazwę własną wina), lub znak towarowy albo nazwę samego producenta – w celu popularyzacji napojów alkoholowych. Warunkiem koniecznym dla złamania prawa jest zatem, nade wszystko publiczny charakter takiej działalności reklamowej lub promocyjnej oraz popularyzatorski cel. Nade wszystko, reklama musi być jednak skierowana do nieokreślonego, abstrakcyjnego adresata, tzn. narażać każdego niewinnego obywatela na zgorszenie logo lub nazwą producenta trucizny, którą społeczeństwo powszechnie gardzi.

Zakaz reklamy alkoholu nie obowiązuje w związku z powyższym w sytuacjach gdy jest prowadzona teoretycznie poza sferą publicznie dostępną. Dopuszczalne będą wszelkiego rodzaju formy reklamy i promocji używane w obrocie pomiędzy przedsiębiorcami z branży. Zakaz nie obejmuje także pomieszczeń hurtowni, wydzielonych stoisk lub punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych oraz terenu punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. Problematyczna jest jednak kwestia dość niepewnych granic, po przekroczeniu których nasza reklama ma już rzekomo publiczny charakter. Problematyka ta stanowi już od lat punkt zapalny pomiędzy przedsiębiorcami a PARPA oraz napędzanych silą jej prohibicyjnego jadu, organach gmin w całym kraju. Jednym z ognisk zapalnych, podsycanym od zeszłego roku jest spór dotyczący kwestii dzisiaj omawianej – tj. czy witryna sklepowa jest jeszcze częścią sklepu (można reklamować) czy już częścią ulicy (reklamować, jak wiemy, nie pozwolono).

Zakaz reklamy alkoholu

WYROK NA WINIARSKIE SKLEPY?

Jak podniesiono na wstępie, całą akcję informacyjno-zastraszającą, warszawski magistrat inspirowałem wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi tu dokładnie o Wyrok z dnia 13 lipca 2017 roku, sygnatura akt II GSK 982/17., wydanego na podstawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 798/16 w sprawie ze skargi  na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wyrok skargę kasacyjną oddala i kończy w ten sposób drogę odwoławczą, utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, o pozbawieniu podsądnego tu przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż alkoholu za reklamę napojów alkoholowych  (w postaci ekspozycji na witrynie).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę powołał się na przytoczoną powyżej podstawę prawną oraz nękającą orzecznictwo wykładnię celowościową i stwierdził, że wobec możliwości zapoznania się z ekspozycją sklepu z zewnątrz, w sprawie nie miał znaczenia fakt, że ustawiona była ona wewnątrz lokalu. Wobec czego reklama była zakazaną i jako taka łamała przepisy ustawy, stanowiąc zasadną podstawę do odebrania zezwolenia.

Także NSA podnosi w uzasadnieniu swojego wyroku , iż wolą ustawodawcy reklamą napojów alkoholowych jest publiczne rozpowszechnianie m. in. znaków towarowych napojów alkoholowych, służące ich popularyzowaniu. Odnosi się także wprost do omówionego powyżej problemu witryny. Zdaniem NSA nie powinno budzić wątpliwości, że skoro ustawodawca jednoznacznie dopuszcza możliwość reklamy napojów alkoholowych pod warunkiem prowadzenia jej wewnątrz wskazanych w tym przepisie miejsc (pomieszczeń hurtowni, wydzielonych stoisk lub punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych oraz na terenie punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży) – to znaczy, że z punktu widzenia reklamy napojów alkoholowych znaki towarowe napojów alkoholowych, nie mogą być widoczne z zewnątrz tych miejsc. Ograniczenie dopuszczalności reklamy napojów alkoholowych wyłącznie do wnętrza wydzielonych do tego miejsc, w sytuacji dopuszczalnego epatowania tą reklamą na zewnątrz wskazanych lokalizacji, czyniłoby bowiem ograniczenia dopuszczalności reklamy mało efektywne. NSA wchodzi też w swoją ulubioną ostatnim czasie mantrę wykładni celowościowej przypominając, iż wprowadzenie w art. 131 ust. 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości ograniczeń przestrzennych miejsc, co do których reklama napojów alkoholowych nie jest zabroniona, nie jest przypadkowa i współgra z celami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przez ograniczanie popularyzowania znaków towarowych napojów alkoholowych pośrednio ogranicza bowiem spożycie napojów alkoholowych, wpływa na zmianę struktury i obyczajów ich spożywania.

Z przykrością muszę stwierdzić, że NSA nie wysila się ostatnim czasem w swoich ocenach a co gorsze inspiruje orzecznictwo sądów wojewódzkich oraz praktykę nadgorliwych urzędów. Irytujące w sprawie jest przede wszystkim nieustanne powoływanie się na cel ustawy, która ma przede wszystkim ograniczać dostępność alkoholu – a dokładnie hipokryzja związana z niedostrzeganiem niekonsekwencji legislatora, który choć wprost dopuszcza choćby reklamę piwa. W osobnym artykule postaram się wykazać wszystkie grzechy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, które wprost są sprzeczne z jej zasadniczym celem.

The post Awantury z witrynami ciąg dalszy first appeared on Paragraf w kieliszku.

Dnia 3 lutego 2017 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok o sygnaturze III SA/Kr 1280/16 (pełny tekst wyroku znajdziecie tutaj). Problematyka tego orzeczenia jest interesująca z uwagi na fakt, że nie dotyczy wprost sklepu internetowego zajmującego się handlem alkoholem ale dostarczania alkoholu wraz z zamówioną przez internet pizzą Niestety pizzerii odebrano zezwolenie na handel alkoholem z powodu złamania warunków zezwolenia na sprzedaż alkoholu wyłącznie we wskazanym lokalu. Spółka prowadząca pizzerię odwołała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który podtrzymał wcześniejszą decyzję organu i uznał jego interpretację za słuszną.

Zdaniem sądu alkohol może być sprzedawany wyłącznie w lokalu wskazanym w zezwoleniu i nie ma możliwości odstępstw od tej zasady:

“…skutek polegał na wydawaniu alkoholu nabywcy poza lokalem posiadającym zezwolenie na sprzedaż i ten właśnie fakt miał znaczenie dla oceny, czy doszło do naruszenia warunków zezwolenia…”

“…wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem może odbywać się wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu…”

Należy zauważyć też pewien niekorzystny dla wszystkich prowadzących handel pogląd, który zaczyna dominować w polskim orzecznictwie a opiera się na wykładni celowościowej ustawy o wychowaniu w trzeźwości:

“…art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nakłada na organy administracji rządowej i samorządowej obowiązki podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Ograniczenie spożycia alkoholu jest więc głównym celem ustawy określonym w samej ustawie. Z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że przeciwdziałanie alkoholizmowi realizuje się m.in. przez ograniczenie dostępności alkoholu…”

“…niedozwolone jest wszelkie łagodzenie przyjętych w niej (ustawie) ograniczeń dostępności alkoholu i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w jego nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wyznaczonego przez klienta. Uznanie dopuszczalności takich działań, przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, jak i pozbawia sensu płynące z niej ograniczenia, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Tymczasem celem ustawy było utrudnienie dostępności alkoholu, nie zaś uproszczenie jego dostarczenia klientowi…”

O sprawie pisał też: browarparagraf.pl

The post Alkohol dostarczany z pizzą first appeared on Paragraf w kieliszku.

W związku z zeszłorocznym, krakowskim zamieszaniem dotyczącym uchwały Rady Miasta Krakowa w w sprawie ustalenia dla terenu Gminy Miejskiej Kraków, liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży, słowo “koncesja” świętowało w najlepsze, będąc odmieniane przez wszystkie przypadki. Przedmiotowa koncesja nie schodziła z ust protestujących właścicieli alkoholowych przybytków, którzy słusznie bronili swojego interesu lecz niezbyt szczęśliwie wzywali do zwiększenia limitu nieistniejących “koncesji”. Koncesja zdobiła tytuły wszystkich artykułów poświęconych wspomnianemu zamieszaniu. Koncesja w końcu pojawiła się nie tylko w debacie przeprowadzonej podczas sesji Rady Miasta Krakowa, ale też w oficjalnych dokumentach przygotowanych na tę okazję!

Spodziewam się linczu za zbyt ochocze okazywanie językowego puryzmu ale zaznaczam, że w przypadku gdy mówimy o instytucji prawnej, precyzyjność definicji jest niezwykle istotna. A fakt powszechności błędu nie umniejsza jego

CZYM JEST KONCESJA?

Mogę zrozumieć potoczne nazywanie dokumentu uprawniającego do sprzedaży alkoholu koncesją. Akt koncesji z definicji (ogólnej dla tej instytucji nie zaś legalnej w prawie polskim) upoważnia podmiot gospodarczy do prowadzenia ściśle określonej działalności w zakresie objętej najczęściej monopolem państwowym lub szczególnie wrażliwej ze względu na bezpieczeństwo państwa lub jego obywateli.

JAKA DZIAŁALNOŚĆ JEST KONCESJONOWANA W POLSCE?

Działalność koncesjonowana określona jest w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807). Art. 46 tejże ustawy, wymaga wcześniejszego uzyskania koncesji od działalność gospodarczej w zakresie:

1. poszukiwania, rozpoznawania złóż węglowodorów oraz kopalin stałych objętych własnością górniczą, poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, wydobywania kopalin ze złóż, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla;
2. wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjn
3. wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią;
4. przesyłania dwutlenku węgla w celu jego podziemnego składowania;
5. ochrony osób i mienia;
6. rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych, z wyłączeniem programów rozpowszechnianych wyłącznie w systemie teleinformatycznym, które nie są rozprowadzane naziemnie, satelitarnie lub w sieciach kablowych;
7. przewozów lotniczych;
8. prowadzenia kasyna gry.

Jak widać, alkoholu w przedmiotowym zestawieniu nie ma

JAKI DOKUMENT OTRZYMUJĄ ZATEM SPRZEDAWCY ALKOHOLU?

Przedsiębiorcy, którzy zamierzają sprzedawać napoje alkoholowe, wbrew powszechnemu przekonaniu nie otrzymują zatem koncesji a zaledwie zezwolenie. Zezwolenia te wydawane są w swoim podstawowym podziale na zezwolenia hurtowe i zezwolenia detaliczne. Te ostatnie dzielą się zaś:

Ze względu na zawartość alkoholu:

• do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwo
• powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu ( z wyjątkiem piwa )
• powyżej 18 % zawartości alkoholu

Ze względu na charakter sprzedaży:

• do spożycia w miejscu sprzedaży
• do spożycia poza miejscem sprzedaży
• jednorazowe na okres 2 dni
• organizacja przyjęć

KONCESJA A ZEZWOLENIE

Pewne rodzaje aktywności gospodarczej (takiej jak nasz handel alkoholem) mogą być reglamentowane poza systemem koncesji. Ich prowadzenie może być jednak uzależnione od zezwolenia. Zasadnicze różnice pomiędzy koncesją a zezwoleniem są dość wyraźne. Najważniejsze z nich to:

• zezwolenie nie oznacza rezygnacji państwa z monopolu w danym zakresie
• zezwolenia są wydawane przedsiębiorcy, po spełnieniu określonych warunków (nie ma więc w nich elementu uznaniowości)
• zezwolenia jako decyzje administracyjne podlegają ochronie przed zmianą i modyfikacjami według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego)
• zezwolenia mają charakter decyzji związanej, wpływa organu państwa na treść czy zakres zezwolenia jest zatem bardzo ograniczony samą ustawą;

The post Koncesje w Polsce first appeared on Paragraf w kieliszku.

CO SIĘ WYDARZYŁO TYM RAZEM?

O zakazie reklamy alkoholu pisałem już wielokrotnie. Do znudzenia i szczęśliwego wymazania z polskiego porządku prawnego ustawy o wychowaniu w trzeźwości, będę obwiniał ją za istnienie wielu gospodarczych oraz społecznych patologii w zakresie związanym z obrotem napojami alkoholowymi. Także tymi, które w wyniku działania prohibicyjnych przepisów z czasu stanu wojennego, zostały nasilone miast zlikwidowane. Jedną z największych niekonsekwencji ustawodawcy jest rzekoma walka z alkoholizmem poprzez nieustanne nękanie rynków alkoholowych przy jednoczesnym i niczym nie skrępowanym napełnianiem państwowej kasy dochodami z akcyzy za niszczące tkankę społeczną produkty (podobny mechanizm zdaje się zresztą obowiązywać także w skali lokalnego samorządu). Szaloną niekonsekwencją jest też nagła zmiana interpretacji niemłodych już przepisów. Spontaniczne doczytywanie ustaw i dopasowywanie na siłę interpretacji do partykularnych potrzeb, stało się najwyraźniej nowym hobby rządzących.

Problematyczny przepis – tj. art. 2¹ ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1286) – definiuje zakazaną promocję i reklamę napojów alkoholowych w taki sposób, że:

1. Reklamą napojów alkoholowych jest publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych. 
2. Promocją napojów alkoholowych będzie zaś publiczna degustacja napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych.

Zakazane będzie zatem prezentowanie znaków towarowych lub związanych z nimi symboli graficznych albo nazw i symboli graficznych producentów, które spełnią łącznie dwie ustawowe przesłanki: będą mieć charakter publicznego rozpowszechniania a służyć będą popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych.

Co ciekawe zapisów tych nie znajdziemy w pierwotnym tekście ustawy z 1982 roku. Celowość wprowadzenia tych zapisów nie miała jednak w żadnym wypadku usunąć ze sklepowych witryn butelek wina czy wódki lecz uniemożliwić bezczelną w owym czasie reklamę alkoholu w środkach masowego przekazu. Dzięki rozszerzeniu definicji także o znaki o towarowe napojów alkoholowych, wyzbyto się procederu stosowania wszelkiego rodzaju trików typu łódka bols czy mariola o-kocim spojrzeniu, zmierzających wprost do ominięcia zakazu. Zgodna z wolą ustawodawcy sytuacja, szczęśliwie obowiązywała aż do czasu kiedy bez zmian w samej ustawie zmieniło się najwyraźniej podejście do zasad ukrytych w tajnikach jej treści.

Zakaz reklamy alkoholu

ZACIEMNIANIE OKIEN PRZED NALOTEM 

Urząd Miasta Krakowa wzorem PARPA, interpretuje przepis najgenialniejszej ustawy w historii polskiej legislacji, w sposób bezpośredni i częściowo bezmyślny zarazem. Powołując się na z zasady sprzedaży napojów alkoholowych określone w art. 13¹ ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – zakazaną reklamą alkoholu są wszystkie widoczne z zewnątrz punktu sprzedaży napojów alkoholowych butelki z etykietami, na których znajdują się znaki towarowe napojów alkoholowych lub symbole graficzne z nimi związane, a także nazwy i symbole graficzne przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniące się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych.

Należy zwrócić uwagę, że problematyczny zakazy reklamy alkoholu nie obejmuje jednak pomieszczeń hurtowni, wydzielonych stoisk lub punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych oraz terenu punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. Zapis ten pozwala na swobodną już i nieograniczoną reklamę alkoholowych produktów w wymienionych miejscach (a jak się przez lata wydawało – także na ich pokrytych szkłem kresach!)

Zdaniem urzędników krakowskiego magistratu, za nielegalną należy uznać jednak każdą sytuację, gdy znaki towarowe (przede wszystkim etykiety) napojów alkoholowych (oprócz piwa) są widoczne z zewnątrz sklepu, np. przez witrynę sklepową. Nowe zasady zdają się zatem traktować witrynę sklepu jako element odrębny od sklepu rozumianego jako punkt prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych.

Urząd zwraca się jednocześnie z prośbo-groźbą, informując, że ujawnienie przypadków prowadzenia nielegalnej reklamy alkoholu będzie podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia wydanych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych prosząc jednocześnie o podjęcie we własnym zakresie działań dostosowujących sposób eksponowania napojów alkoholowych do obowiązujących przepisów prawa.

Alkohol na facebooku

Mimo, że przepisy się nie zmieniły, to zmieniła się istotnie podejście urzędników do ich interpretacji. Witryny krakowskich sklepów są ostatnim czasem lustrowane w ramach urzędowej kontroli, sprawdzającej czy sprzedaż alkoholu jest prowadzona zgodnie z lokalną interpretacją prawa. W przypadku gdy treść witryny zdaje się być dla urzędu gorsząca, może on wszcząć postępowanie w sprawie odebrania ZEZWOLENIA na sprzedaż napojów alkoholowych, które gotów jest łaskawie umorzyć, w przypadku oczyszczenia widocznej dla nieskalanych przechodniów ekspozycji.

Ponieważ  cała akcja ma charakter urzędowej praktyki, ewentualny protest formalny może przybrać jedynie formę konformistycznego zamalowania witryny  lub czynnego oporu poprzez zaskarżanie decyzji o odebraniu zezwolenia. W tym przypadku należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że stanowisko urzędu miasta popiera także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, które uznaje, że ekspozycja napojów alkoholowych poprzez umieszczenie ich bezpośrednio za szybą sklepu nie różni się w istocie od wystawienia ich na zewnątrz placówki i jest formą niedozwolonej reklamy alkoholu. Indywidualna droga formalna może być więc długa i ryzykowna. Pozbawiona wykładni celowościowej, bezpośrednia interpretacja gramatyczna przepisów ustawy budzi bowiem istotne wątpliwości.

Ufam jedynie, że Urząd Miasta Krakowa oraz inne urzędy, które porwą się na podobną akcję zdecydują się w pierwszej kolejności zająć rażącymi swoim jaskrawym światłem połowę ulicy, całodobowymi sklepami z tanim alkoholem, otoczonymi faktycznie pijaną młodzieżą i niezbyt świeżymi okupantami lokalnych ławek. O ile łatwiej jest przecież wykazać się realizacją słusznych w istocie idei trzeźwości gnębiąc małe (a zatem fiskalne nieistotne) sklepiki z wyszukaną selekcją win czy popularnych i niezbyt szkodliwych cydrów, niż w pompujące do budżetu miasta szeroki strumień różnego rodzaju danin sieciówki. Każdy wszak wie z doświadczenia, że idący ulicą gimnazjalista nie spojrzy nawet na dwumetrową i jarzącą się na seledynowo reklamę piwa za 2,99 zł. Niechybnie zaś wpadnie w nałóg skuszony wizją wypitej pokątnie butelki Château d’Yquem 1995 (jakieś 2000 zł za butelkę). Nauczcie się wreszcie drodzy legislatorzy wszelkiego szczebla, że dzięki drakońskim i bezmyślnym zakazom nie zyskujecie lecz tracicie kontrolę nad spożyciem alkoholu.

Pozdrawiam po raz kolejny krakowskich urzędników i przypominam, że nie z powodu wina ale niesłabnącego smogu umiera rocznie 400 mieszkańców Krakowa a zmotoryzowani bywalcy urokliwego centrum miasta, miejsc parkingowych będą niebawem szukać chyba w Skawinie. Brak kompetencji i właściwie ukierunkowanej inicjatywy łatwo ukryć pod pozornie właściwą troską o cnotę i wstrzemięźliwość.

Poproszony przez mnie podczas konferencji naukowej (10 maja 2017 r.) o zajęcie stanowiska Dyrektor PARPA potwierdził, że w jego ocenie, jeśli butelki są eksponowane w sklepie w taki sposób, że na zewnątrz sklepu widać etykietę to stanowi to złamanie zakazu reklamy alkoholu. 

Reklamowanie piwa raz jeszcze

The post Zakazany alkohol w sklepowej witrynie first appeared on Paragraf w kieliszku.

Dnia 2 czerwca 2016 roku, Rada m.st. Warszawy przyjęła UCHWAŁĘ NR XXIX/727/2016 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY w sprawie ustalenia zasad usytuowania na terenie m.st. Warszawy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 5352).

Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego – która to publikacja nastąpiła 15 czerwca. Przepis wejdzie w życie już 30 czerwca 2016 r.

Szczęśliwie straci wówczas swoją moc dotychczas obowiązująca uchwała nr XIII/251/2015 Rady m.st. Warszawy z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie ustalenia zasad usytuowania na terenie m.st. Warszawy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 6153).

***

Dla objaśnienia nieco bełkotliwego, prawniczego języka spieszę z pigułką:

Miejsce w którym sprzedajemy (lub sprzedawać planujemy) alkohol w zamkniętych opakowaniach, musi dzielić co najmniej 50 m od każdej:

• szkoły podstawowej, gimnazjum, ponadgimnazjalnej  i artystycznej,
• bursy i internatu,
• młodzieżowego ośrodka wychowawczego i młodzieżowego ośrodka socjoterapii,
• specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego oraz specjalnego ośrodka wychowawczego dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania
• placówki wsparcia dziennego
• dziennego i całodobowego oddziału terapii uzależnień,
• oddziału leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych,
• Stołecznego Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych,
• świątyni, domu modlitwy, kaplicy,
• obiektu wojskowego, na terenie którego znajdują się wspólne kwatery stałe, przeznaczone do zakwaterowania zbiorowego żołnierzy;

Lokal w którym alkohol podajemy jedynie celem spożycia na miejscu (w tym ogródki) możemy spokojnie organizować pod warunkiem, że w sąsiedztwie (w odległości mniejszej niż 50m) nie mamy jedynie tak uciążliwych placówek jak:

• specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy oraz specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania,
• obiekt wojskowy, na terenie którego znajdują się wspólne kwatery stałe, przeznaczone do zakwaterowania zbiorowego żołnierzy.

Kluczowe dla sprawy 50 m to w dużym skrócie minimalna odległość dzieląca wejście do naszego przybytku od wejścia do jednego z problemowych miejsc przywołanych powyżej. 

Stowarzyszeniu Importerów i Dystrybutorów Wina składam gratulacje i wyrazy uznania a wszystkim stołecznym branżystom powodzenia

The post Sprzedaż alkoholu w Warszawie – nowe zasady first appeared on Paragraf w kieliszku.