Warszawa, 9 kwietnia 2020 r.

Szanowna Pani Premier,

Kryzys spowodowany epidemią wywołuje wiele negatywnych skutków w różnych obszarach polskiej gospodarki. Jego efekty okazały się szczególnie dotkliwe dla branży gastronomicznej, w tym rynku napojów alkoholowych. Branża alkoholi rzemieślniczych, która zmieniła profil spożycia alkoholu w Polsce i preferencje polskiego konsumenta, stanęła dziś w obliczu nieuchronnego bankructwa. Ustawowe zamknięcie restauracji i barów odcięło zupełnie producentów i dystrybutorów napojów alkoholowych od możliwych kanałów sprzedaży a zatem także szans na kontynuowanie prowadzonej działalności.  Zagrożonych upadkiem jest kilka tysięcy podmiotów trudniących się tą dziedziną produkcji i handlu a wraz z nimi źródła utrzymania dla przedsiębiorców, pracowników oraz ich rodzin. Dotychczas zadeklarowana pomoc nie przyniosła żadnych odczuwalnych skutków i w najmniejszym stopniu nie odpowiada na potrzeby branży. Nie potrzebujemy finansowego wsparcia od rządu, lecz prawa do działania i zarabiania w tym trudnym czasie.

Przedsiębiorcy handlujący alkoholem posiadają współcześnie możliwość otwarcia nowych kanałów sprzedaży – w związku z obowiązującymi jednak regulacjami – wykorzystanie ich naraża ich na poważne sankcje. Jedynym ratunkiem dla branży jest niezwłoczne przyzwolenie rządu na dostarczanie napojów alkoholowych do izolującego się w domu konsumenta, w drodze wysyłkowej. Co szczególnie istotne, obowiązujące przepisy uchwalone zostały blisko 40 lat temu, w zupełnie odmiennej sytuacji ustrojowej, gospodarczej i technologicznej – w najmniejszym nawet stopniu nieoddającej ducha praw bliższego współczesności. Ich utarta w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretacja, odcina nam drogę od tego kanału sprzedaży, wobec czego prosimy o pomoc, poprzez objęcie naszej branży pomocą w ramach pakietu antykryzysowego. Zgoda na sprzedaż z dostawą jest rozwiązaniem koniecznym i oczekiwanym od wielu lat, absolutnie kluczowym jednak dziś, w chwili gdy epidemia odcięła nas od innych możliwości zarobku. Zwracamy szczególną uwagę, iż rozwiązanie które proponujemy nie wiąże się z najmniejszym obciążeniem dla budżetu Państwa a może drastycznie poprawić naszą sytuację.

PROBLEM DOSTAWY

W potocznym rozumieniu, istota problemu wiąże się ze „sprzedażą alkoholu przez Internet”. Musimy jednak pamiętać, że Internet jako taki, nie jest jednak miejscem samym w sobie a jedynie elektronicznym środkiem komunikacji pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. Główny problem dotyczy wobec tego dopuszczalności dostawy alkoholu do konsumenta. Dostawa do klienta oznacza w świetle obowiązującego orzecznictwa – sprzedaż poza określonym w zezwoleniu punktem sprzedaży – a zatem wbrew warunkom określonym w ustawie. Konsekwencje takiej sprzedaży mają zarówno wymiar karny jak i administracyjny. Poza zasadniczą karą nakładaną na przedsiębiorcę, traci on także posiadane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych na okres minimum trzech lat – co oznacza w praktyce pozbawienie go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie wydanego zezwolenia, w punktach. Jednym z wymogów nakładanych przez ustawę na przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych (art. 18. ust. 7) jest prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gmin. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, iż określony w zezwoleniu punkt sprzedaży, musi być fizycznym miejscem spełniającym określone przepisami wymagania i niedopuszczalne jest otrzymanie zezwolenia wyłącznie na sklep internetowy. Niniejszy wniosek nie oczekuje jednak zmiany w tym zakresie.

Zasadniczym problemem jest jednak brak możliwości zrealizowania zgodnej z powyższymi warunkami – sprzedaży napojów alkoholowych przez przedsiębiorcę posiadającego ważne zezwolenie, wydane na określony punkt sprzedaży – obejmującego dostawę do klienta.

Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (II GSK 2566/14 – Wyrok NSA 2016-04-21), umowa sprzedaży jest umową wzajemną, zobowiązującą, mocą której sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy na kupującego i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić cenę i odebrać rzecz. Przeniesienie własności rzeczy, które stanowi rozporządzający skutek zobowiązującej umowy sprzedaży, następuje w chwili przeniesienia posiadania rzeczy, czyli jej wydania nabywcy. W sytuacji, gdy na skutek złożenia zamówienia przez Internet, sprzedający dostarcza alkohol do miejsca wskazanego przez kupującego i tam następuje wydanie nabywcy rzeczy oznaczonej co do gatunku, to w tym właśnie miejscu dochodzi do przeniesienia własności rzeczy, co stanowi realizację zawartej umowy sprzedaży. Ponieważ miejsce wydania napoju alkoholowego nie jest miejscem, w którym prowadzony jest wymieniony w zezwoleniu punkt sprzedaży, dochodzi do zrealizowania skutku rozporządzającego umowy sprzedaży poza tym lokalem. Wydanie napoju alkoholowego w miejscu wskazanym przez nabywcę, innym niż wymieniony w zezwoleniu – wprost łamie warunki sprzedaży określone ustawą i naraża przedsiębiorcę na ryzyko utraty zezwolenia oraz konsekwencje karne.

REKOMENDACJA

Oczekiwania zagrożonych przedsiębiorców nie wiążą się z legalizacją wirtualnych sklepów internetowych a jedynie z przyzwoleniem na dostawę towaru zakupionego przez konsumentów na podstawie umowy zawieranej na odległość, w sklepach posiadających zezwolenie na sprzedaż w stacjonarnym punkcie sprzedaży lub dostarczających żywność na imprezy zamknięte organizowane w czasie i miejscu wyznaczonym przez klienta. Oczekiwana zmiana w przepisach powinna zawierać zatem bezpośrednie przyzwolenie na dostawę napojów alkoholowych zakupionych u przedsiębiorców posiadających ważne zezwolenie na sprzedaż w określonym punkcie sprzedaży, np.:

„Zezwala się na sprzedaż i dostawę napojów alkoholowych przez podmioty posiadające zezwolenie o którym mowa art. 18. ust 1, w tym podmioty których działalność polega na dostarczaniu żywności na imprezy zamknięte organizowane w czasie i miejscu wyznaczonym przez klienta, na podstawie umowy zawieranej na odległość”

Wprowadzenie powyższych regulacji może też wymagać ewentualnej korekty zapisów ujętych w art. 9⁶ ust. 1 oraz art. 18. ust. 7 pkt 8 ustawy.

MOTYWY I OCENA SKUTKÓW REGULACJI

Odnosząc się całościowo do skutków przedmiotowego problemu należy zauważyć, że dotyczy on tysięcy przedsiębiorców, zaangażowanych zarówno w sprzedaż detaliczną jak i dystrybucję hurtową wszelkich napojów alkoholowych. Zamknięcie restauracji i barów znacząco ograniczyło sprzedaż pośredników hurtowych, dla których rynek HoReCa stanowił główny kanał dystrybucji. Wraz z załamaniem się pośredników zatrzymane zostały całkowicie zakupy od producentów, stawiając także te podmioty w obliczu nieuchronnego bankructwa. Poza oczywistymi skutkami przestoju, należy mieć też na uwadze potężne ryzyko strat w przypadku produktów alkoholowych posiadających wyznaczoną datę minimalnej trwałości – jak piwo, cydry, itp. napoje alkoholowe zawierające mniej niż 10% obj. alkoholu.

Konieczne już od dawna są zmiany, które pozwolą na dostawę napojów alkoholowych do konsumenta, dostosowując przepisy do współczesnej sytuacji gospodarczej, technologicznej i społecznej. Przede wszystkim, pozwolą one w trudnych czaszach epidemii, na uratowanie małych przedsiębiorców, utrzymujących się z wstrzymanej na tę chwilę, sprzedaży napojów alkoholowych.

Zwracamy też uwagę, że postulowany model sprzedaży obowiązuje w większości państw UE. Państwa, które nie wyrażały dotąd zgody na sprzedaż z dostawą, zapisy zezwalające na taki rodzaj sprzedaży wprowadziły w ostatnich dniach w swoich pakietach antykryzysowych.

Sprzedaż wprost do konsumentów pozostających zgodnie z wezwaniem rządu, w domowej izolacji, jest jedyną szansą na przetrwanie tysięcy producentów i dystrybutorów, zachowanie utrzymywanych przez nich miejsc pracy oraz ocalenie źródeł utrzymania dla przedsiębiorców, pracowników oraz ich rodzin a także przychodów skarbu państwa z tytułu podatków dochodowych, podatku VAT oraz akcyzy. Kluczowym priorytetem dla regulatora powinien być w tej chwili przede wszystkim interes społeczny, który stanowczo wymaga w omawianym przypadku, pilnego otwarcia przez państwo nowych kanałów dystrybucji w miejsce tych przymusowo przez nie zamkniętych.

Wobec powyższego, wprowadzenie przedmiotowych zmian jest absolutnie niezbędne, doniosłe w potencjalnych skutkach dla gospodarki a nade wszystko oczekiwane od ustawodawcy od dawna.

Z poważaniem,

Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych

Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich

Polski Instytut Winorośli i Wina

Stowarzyszenia Winnice Dolnośląskie

Stowarzyszenie Winiarzy Podkarpacia

Sandomierskie Stowarzyszenie Winiarzy

Stowarzyszenie Winiarzy Jury Krakowskiej

Jasielskie Stowarzyszenie Winiarzy

Stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa „Winnice Lubuskie”

Stowarzyszenie Winiarzy Małopolskiego Przełomu Wisły

Fundacja na Rzecz Rozwoju i Promocji Winiarstwa „Galicja Vitis”

Fundacja Świętokrzyskie Winnice

Fundacja Winnice Północy

Stowarzyszenie Polskie Cydry Autorskie

The post Wspólne stanowisko producentów alkoholi rzemieślniczych w sprawie sprzedaży z dostawą first appeared on Paragraf w kieliszku.

Kryzys spowodowany stanem epidemii wywołuje negatywne skutki w wielu obszarach polskiej gospodarki. Jego skutki okazały się szczególnie dotkliwe dla branży gastronomicznej, w tym rynku napojów alkoholowych. Branża alkoholi rzemieślniczych, która zmieniła profil spożycia alkoholu w Polsce i preferencje polskiego konsumenta, stanęła w obliczu nieuchronnego bankructwa. Zamknięcie restauracji i barów odcięło zupełnie producentów i dystrybutorów napojów alkoholowych od możliwych kanałów sprzedaży. Zagrożonych upadkiem jest kilka tysięcy podmiotów trudniących się tą dziedziną produkcji i handlu a wraz z nimi źródła utrzymania dla przedsiębiorców, pracowników oraz ich rodzin. Dotychczas zadeklarowana pomoc nie przyniesie żadnych odczuwalnych skutków. Zamiast finansowego wsparcia potrzebujemy jedynie prawa do działania i zarabiania w tym trudnym czasie. Jedynym ratunkiem dla branży jest niezwłoczne przyzwolenie rządu na dostarczanie napojów alkoholowych do izolującego się w domu konsumenta, w drodze wysyłkowej. Współczesne regulacje uchwalone zostały w czasach stanu wojennego, w zupełnie odmiennej sytuacji ustrojowej, gospodarczej i technologicznej –  w najmniejszym nawet stopniu nie oddającej ducha praw bliższego współczesności.  Ich utarta w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretacja, odcina nam drogę od tego kanału sprzedaży, wobec czego wzywamy Was i prosimy o pomoc, poprzez objęcie naszej branży pomocą w ramach pakietu antykryzysowego. Zgoda na sprzedaż z dostawą jest rozwiązaniem koniecznym i oczekiwanym od wielu lat, kluczowym jednak dziś, w chwili gdy epidemia odcięła nas od innych możliwości zarobku. Rozwiązanie które proponujemy nie wiąże się z najmniejszym obciążeniem dla budżetu Państwa a może drastycznie poprawić naszą sytuację.

Działając imieniem polskich organizacji winiarskich, przesyłamy krótkie opracowanie problemu, ocenę jego skutków oraz możliwe rozwiązania.  Z góry dziękujemy za przychylenie się do naszej prośby i ratunek dla polskich winnic, importerów i sprzedawców wina oraz innych napojów alkoholowych, których zaplecze kapitałowe nie pozwoli na przetrwanie tej epidemii.

Podpisano:

Polski Instytut Winorośli i Wina

Stowarzyszenia Winnice Dolnośląskie

Stowarzyszenie Winiarzy Podkarpacia

Małopolskie Stowarzyszenie Winiarzy

Stowarzyszenie Winiarzy Jury Krakowskiej

Jasielskie Stowarzyszenie Winiarzy „Vinum Pro Cultura”

Fundacja na Rzecz Rozwoju i Promocji Winiarstwa “Galicja Vitis”

Fundacja Świętokrzyskie Winnice

Fundacja Winnice Północy

Prawoalkoholowe.pl

PODSTAWA PRAWNA

Ustawa z 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230 (zwanej dalej: ustawą o wychowaniu w trzeźwości), uchwalona została w czasach stanu wojennego w odpowiedzi na potrzeby oraz realia tamtych czasów.  W potocznym rozumieniu, istota problemu wiąże się ze „sprzedażą alkoholu przez Internet”. Rozsądny wydaje się jednak pogląd, iż Internet jako taki, nie jest miejscem samym w sobie a jedynie elektronicznym środkiem komunikacji pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. Głównym problem dotyczy wobec tego dopuszczalności dostawy alkoholu do konsumenta. Napoje alkoholowe można bowiem sprzedawać wyłącznie na podstawie zezwolenia wydanego na konkretny punkt sprzedaży. Dostawa do klienta oznacza w świetle obowiązującego orzecznictwa sprzedaż pola określonym w zezwoleniu punktem sprzedaży a zatem wbrew ustawie. Konsekwencje takiej sprzedaży mają zarówno wymiar karny jak i administracyjny. Poza zasadniczą karą nakładaną na przedsiębiorcę, traci on także posiadane zezwolenie (lub zezwolenia) na sprzedaż napojów alkoholowych na okres minimum trzech lat – co oznacza pozbawienie go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych, zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, prowadzi się w punktach sprzedaży – czyli znajdujących się w konkretnym miejscu sklepach branżowych oraz wydzielonych stoiskach. Jednym  zwymogów nakładanych przez ustawę na przedsiębiorców posiadających zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych (art. 18. ust. 7) jest prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gmin. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, iż określony w zezwoleniu punkt sprzedaży, musi być fizycznym miejscem spełniającym określone przepisami wymagania i niedopuszczalne jest otrzymanie zezwolenia wyłącznie na sklep internetowy. Niniejszy wniosek nie oczekuje jednak zmiany w tym zakresie.

Zasadniczym problemem jest brak możliwości zrealizowania zgodnej z powyższymi warunkami –  sprzedaży napojów alkoholowych przez przedsiębiorcę posiadającego ważne zezwolenie, wydane na określony punkt sprzedaży – wraz z dostawą do klienta.

Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (II GSK 2566/14 – Wyrok NSA 2016-04-21), umowa sprzedaży jest umową wzajemną, zobowiązującą, mocą której sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy na kupującego i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić cenę i odebrać rzecz. Przeniesienie własności rzeczy, które stanowi rozporządzający skutek zobowiązującej umowy sprzedaży, następuje w chwili przeniesienia posiadania rzeczy, czyli jej wydania nabywcy. W sytuacji, gdy na skutek złożenia zamówienia przez Internet, sprzedający dostarcza alkohol do miejsca wskazanego przez kupującego i tam następuje wydanie nabywcy rzeczy oznaczonej co do gatunku, to w tym właśnie miejscu dochodzi do przeniesienia własności rzeczy, co stanowi realizację zawartej umowy sprzedaży. Ponieważ miejsce wydania napoju alkoholowego nie jest miejscem, w którym prowadzony jest wymieniony w zezwoleniu punkt sprzedaży, dochodzi do zrealizowania skutku rozporządzającego umowy sprzedaży poza tym lokalem. Wydanie napoju alkoholowego w miejscu wskazanym przez nabywcę, innym niż wymieniony w zezwoleniu –wprost łamie warunki sprzedaży określone ustawą i naraża przedsiębiorcę na ryzyko utraty zezwolenia oraz konsekwencje karne.

 REKOMENDACJA

Oczekiwania zagrożonych przedsiębiorców nie wiążą się z legalizacją wirtualnych sklepów internetowych a jedynie z przyzwoleniem na dostawę towaru zakupionego przez konsumentów w sklepach posiadających zezwolenie na sprzedaż w stacjonarnym punkcie sprzedaży. Oczekiwana zmiana w przepisach mogłaby zawierać zatem bezpośrednie przyzwolenie na dostawę napojów alkoholowych zakupionych u przedsiębiorców posiadających ważne zezwolenie na sprzedaż w określonym punkcie sprzedaży, w art. 96 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i stosowną korektę zapisu w art. 18. ust. 7 pkt 8 tejże ustawy.

NIEKONSEKWENCJA USTAWODAWCY

Warto zauważyć, że choć przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości są w omawianym zakresie archaiczne i nie uwzględniają żadnych form dokonywania zakupu napojów alkoholowych poprzez środki komunikacji elektronicznej z dostawą do klienta, to są też niespójne. Relatywie nowe przepisy chroniące konsumentów, regulują już między innymi warunki zwrotu i reklamacji napojów alkoholowych zakupionych poza lokalem przedsiębiorstwa (ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, art. 38 ust. 7). Przewidują możliwość sprzedaży napojów alkoholowych, ustalając warunki zwrotu konsumenckiego tego typu produktów, zakupionych poza lokalem przedsiębiorstwa. Jest to zatem niewątpliwie kuriozalna sytuacja gdy ten sam, spójny system prawa, tworzony przez racjonalnego ustawodawcę, nie przewiduje możliwości sprzedaży, chroniąc jednocześnie konsumenta w przypadku uczestnictwa w tej niedopuszczalnej transakcji.

MOTYWY I OCENA SKUTKÓW REGULACJI

Odnosząc się do przedmiotowego problemu należy zwrócić szczególną uwagę, że nie dotyczy on wyłącznie producentów polskiego wina ale tysięcy przedsiębiorców, zaangażowanych zarówno w sprzedaż detaliczną jak i dystrybucję hurtową napojów wszelkich alkoholowych. Zamknięcie restauracji i barów znacząco ograniczyło sprzedaż pośredników hurtowych, dla których rynek HoReCa stanowił główny kanał dystrybucji. Wraz z załamaniem pośredników zatrzymane zostały całkowicie zakupy od producentów, stawiając także te podmioty w obliczu nieuchronnego bankructwa. Poza oczywistymi skutkami przestoju, należy mieć też na uwadze potężne ryzyko strat w przypadku produktów alkoholowych posiadających wyznaczoną datę minimalnej trwałości – jak piwo, cydry, itp. napoje alkoholowe zawierające mniej niż 10% obj. alkoholu.

Konieczne już od dawna zmiany, które pozwolą na dostawę napojów alkoholowych do konsumenta, pozwolą zaktualizować przepisy czasów stanu wojennego, dostosowując je do współczesnej sytuacji gospodarczej, technologicznej i społecznej. Przede wszystkim, pozwolą one w trudnych czaszach epidemii, na uratowanie małych przedsiębiorców, utrzymujących się z wstrzymanej na tę chwilę, sprzedaży napojów alkoholowych. Sprzedaż wprost do konsumentów pozostających zgodnie z wezwaniem rządu, w domowej izolacji, jest jedyną szansą na przetrwanie tysięcy producentów i dystrybutorów, zachowanie utrzymywanych przez nich miejsc pracy oraz ocalenie źródeł utrzymania dla przedsiębiorców, pracowników oraz ich rodzin. Kluczowym priorytetem dla regulatora powinien być w tej chwili przede wszystkim interes społeczny, który stanowczo wymaga w omawianym przypadku, otwarcia przez państwo nowych kanałów dystrybucji w miejsce tych przymusowo przez nie zamkniętych.

Wobec powyższego, wprowadzenie przedmiotowych zmian jest absolutnie niezbędne, doniosłe w potencjalnych skutkach dla gospodarki i nade wszystko oczekiwane od ustawodawcy od dawna.

The post Apel do rządzących! first appeared on Paragraf w kieliszku.

CZY WOLNO SPRZEDAWAĆ ALKOHOL PRZEZ INTERNET?

To najczęściej przewijające się pytanie, samo w sobie zawiera poważny błąd. Podchodząc bowiem do niego literalnie powinniśmy sobie uświadomić czym jest internet, sprzedaż za pomocą tego medium i jak ma się to do sprzedaży napojów alkoholowych. Internet nie jest miejscem. Jest bytem wirtualnym, elektronicznym a zatem “sprzedaż przez” internet, w swoim ścisłym a nie potocznym rozumieniu, może dotyczyć wyłącznie sprzedaży produktów elektronicznych – czyli takich, które wysłać możemy przez internet także dostarczyć, jak muzyka, telewizja, ebooki, itp. Do czasu (nie wiem czy chcę ich doczekać) gdy inżynierowie opracują sposób przesyłania wina pomiędzy urządzeniami elektronicznymi – sprzedaż napojów alkoholowych przez internet nie będzie tematem naszych rozważań.

Sklep internetowy, zawierający ofertę napojów alkoholowych, umożliwiający na zapoznanie się z naszym asortymentem, złożenie zamówienia a nawet zapłacenie ceny – nie stanowi kłopotu! Sklepy internetowe z napojami alkoholowymi same w sobie są legalne, mogą istnieć, przyjmować zamówienia, zawierać umowy.  Głównym problemem nie jest zatem sam internet. Prawdziwym problem z którym musimy się zmierzyć, dotyczy wszystkich, którzy chcą sprzedawać detalicznie napoje alkoholowe z dostawą poza swój punkt sprzedaży. W tej samej sytuacji są zatem sklepy internetowe, różnego rodzaju subskrypcje alkoholu z dostawą do domu, kluby degustacyjne pakietujące zestaw miesiąca, czy sprzedawcy przyjmujący zamówienia na dostawę mailem lub nawet telefonicznie. Niedopuszczalną częścią sprzedaży przez internet nie jest zatem sam sklep ale wieńcząca proces sprzedaży, dostawa do konsumenta.

Sprzedaż alkoholu przez internet zakazana?

KRÓTKO NA TEMAT

Zgodnie z lubianą przez wszystkich, ustawą z dnia 26 października 1982 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, określa jasno – sprzedaż napojów alkoholowych może być dokonywana wyłącznie na podstawie wydanego zezwolenia i zgodnie z jego warunkami.

art. 18 ust. 1

Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie
zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży […].

Punktami takimi być mogą:

Art. 9(6). ust. 1

• sklepy branżowe ze sprzedażą napojów alkoholowych
• wydzielone stoiska – w samoobsługowych placówkach handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 200 m2
• pozostałe placówki samoobsługowe oraz inne placówki handlowe, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż napojów alkoholowych.

oraz:

Art. 9(6). ust. 2

Producenci określeni w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. z 2019 r. poz. 1534), którzy mogą prowadzić sprzedaż detaliczną win gronowych pochodzących z upraw własnych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży w punkcie sprzedaży, którym jest lokalizacja w miejscu wytworzenia wina uzyskanego z winogron pochodzących z upraw własnych.

Ogólnymi warunkami prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych są natomiast:

art. 18 ust. 7.

• posiadanie zezwolenia
• wniesienie opłaty
• zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów
  alkoholowych
• w terminach do dnia 1 lutego, 1 czerwca, 1 października każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem, okazanie przedsiębiorcy  zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów alkoholowych odpowiedniego
  dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty
• posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży
• wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu
• zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany
• prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy
• przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa

Ustaliliśmy więc, że sprzedaż napojów alkoholowych może się odbywać wyłącznie na podstawie ważnego zezwolenia i tylko w warunkach określonych zezwoleniem oraz przepisami. Inaczej mówiąc sprzedaż alkoholu musi nastąpić w miejscu (punkcie sprzedaży) określonym w zezwoleniu.

Orzecznictwo w tej sprawie od lat jest stabilne i niestety niekorzystne. Sądy podążają konsekwentnie za linią orzeczniczą NSA, którego zdaniem nie ulega wątpliwości, że jeśli rozporządzający skutek umowy sprzedaży następuje poza sklepem dysponującym zezwoleniem na sprzedaż, powoduje, że alkohol niezgodnie z zezwoleniem staje się dostępny w nieograniczonej liczbie miejsc.

Inaczej mówiąc, możemy przyjmować zamówienia przez Internet, warunkiem legalności takiego rozwiązania (w rozumieniu zgodności z warunkami prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych) jest jednak fizyczny odbiór rzeczy w punkcie sprzedaży określonym w zezwoleniu – co wyklucza zgodne z warunkami zezwolenia dostarczenie wina do konsumenta. Budzi to oczywisty sprzeciw. Istnieją też poważne kontrargumenty przeciwko stanowisku przyjętemu przez sądy administracyjne. Nie jest to jednak dobra pora by je wnikliwie omawiać – zwłaszcza gdy głównym argumentem sądów pozostaje celowość ustawy, przypomnę… z 1982 roku.

SPRZEDAŻ NIELETNIM

Języczkiem u wagi wszystkich mediów jest kwestia weryfikacji wieku. Nie zważając na zasadnicze podstawy ograniczenia, o których mowa wyżej, wiele osób uważa, że sprzedaż alkoholu osobie nieletniej jest jedynym problemem sprzedaży z dostawą. Tak, jest potencjalnym obszarem ryzyka a zatem argumentem psującym nam samopoczucie. W pierwszej kolejności mamy jednak do czynienia ze sprawą znacznie większej powagi.

Wszystkim, którzy już negocjują warunki legitymowania klienta odbierającego paczkę na okoliczność weryfikacji wieku, przypomnę – w przepisie jest jasna dyspozycja, zakazująca sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim oraz nietrzeźwym. Nie zapomnijcie więc wyposażyć Waszych kurierów także w alkomat

CO NAM GROZI?

Zezwolenie organ zezwalający cofa między innymi w przypadku:

art. 18 ust. 10. pkt. 2

…nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych

Co szczególnie doniosłe:

art. 18 ust. 11. pkt. 2

Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu

Dla jasności w zakresie konsekwencji naruszenia warunków zezwolenia:

art. 43. ust. 1 pkt. 1 i 3

Kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach, kiedy jest to zabronione, albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, podlega grzywnie.

W razie popełnienia przestępstwa określonego w ust. 1 albo 2 można orzec przepadek napojów alkoholowych, chociażby nie były własnością sprawcy, można także orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży lub podawaniu napojów alkoholowych.

Pakiet Antykryzysowy – tarcza z papieru?

Odpowiedzi na wiele dodatkowych pytań, w możliwie esencjonalnej formie, znajdziecie w portalu informacyjnym prawoalkoholowe.pl – te kluczowe z perspektywy trudnych czasów zostaną oznaczone tagiem #epidemia

Jutro po 12, roześlę też specjalny ALERT PRAWNY, w którym napiszę krótko jak minimalizować ryzyko omawianej tu dziś działalności. Zachęcam do jego SUBSKRYPCJI. Jest oczywiście darmowa.

Mam przynajmniej nadzieję, że rząd, który zakpił sobie z nas wczoraj rzekomym pakietem pomocowym, będzie na tyle uprzejmy a przede wszystkim konsekwentny swoim słowom, by przynajmniej na czas kryzysu udawać, że mamy nowoczesne podejście do prawa i brzydzimy się reliktami prawa z czasów stanu wojennego. Świat po tej epidemii nie będzie taki sam. Na naszym podwórku też pora na zmiany o których nikt nie chciał słyszeć. Wyraźne zezwolenie na dostawę napojów alkoholowych powinna być częścią pakietu pomocowego i pozostać normą już na stałe. 

The post Alkohol z dostawą do domu – czyli sprzedaż przez internet raz jeszcze first appeared on Paragraf w kieliszku.

Zanim przejdę do oceny merytorycznej budzącego tyle emocji wyroku dopowiem tylko dla jasności, że przedmiotowy wyrok, który wywołał dzisiaj tj. 3 stycznia 2017 roku tak wiele emocji, wydany został już 21 kwietnia 2016 roku. Wbrew dzisiejszym nagłówkom nie jest zatem żadną nowinką uzasadniającą tę noworoczną sensację

To nieprawda, ze urzędnicy będą ścigać sklepy internetowe na podstawie tego wyroku. Urzędnicy podejmowali takie wysiłki już od dawna i wielokrotnie robili to skutecznie z niezbyt przyjemnym dla przedsiębiorcy skutkiem. Od kilku miesięcy mają ku temu niestety jeszcze jeden argument.

Nie jest też prawdą, że wyrok ten wszystko definitywnie zmienia. Choć wyrok sam w sobie może mieć doniosłe rezultaty to nie nastąpił żaden, prawotwórczy skutek, który delegalizowałby sprzedaż alkoholu przez Internet. Sprzedaż taka nie była bowiem nigdy wprost dozwolona a każdy, podejmujący tego typu działalność brał na siebie pewnego rodzaju ryzyko działania w legislacyjnym mroku. Broniliśmy się skutecznie przed niezmiennie agresywnymi urzędami za pomocą różnego rodzaju trików. Rzecz niedostatecznie uregulowana w prawie zawsze będzie prowokowała obie strony do naciągania, nieistniejącej w rzeczywistości, litery prawa. Na każdy argument z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) na korzyść branży, urzędy mogły swobodnie wyciągnąć przeciwny, posługując się innym orzecznictwem. Na bałaganie, niedopowiedzeniach i stosowaniu prawa w zależności od determinacji urzędników i kreatywności ich podsądnych opierał się niezbyt stabilny system, który do dziś funkcjonuje.

Na prawdzie nie polega także twierdzenie, jakoby NSA zaprzeczył, wszystkim dotychczasowym wyrokom sądów. Jeśli już to niestety zaprzeczył słuszności przywoływanego chętnie przez branżę orzeczenia WSA w Gliwicach, na który to skargę kasacyjną NSA rozpatrywał. Musimy pamiętać, że na system prawny trzeba spoglądać w szerokim spektrum a orzecznictwo w tej sprawie było skromne i dość niejednolite. W tym zakresie omawiany wyrok NSA nieco porządkuje tę sprawę choć to akurat nie jest powód do radości.

ISTOTA SPORU I WYROK NSA

Co zaś się w samym, tak często dziś cytowanym dokumencie mieści?

O wcześniejszych orzeczeniach w tej sprawie (przede wszystkim tym zaskarżonym) pisałem możliwie wyczerpująco we wpisie sprzed roku, przedstawiając tam też samą istotę problemu sprzedaży “przez Internet”.

Sprzedaż alkoholu przez Internet – co nowego w (s)prawie?

NSA wypowiedział się dość definitywnie w tej sprawie i zwrócił uwagę, że w sytuacji, gdy na skutek złożenia zamówienia przez Internet, sprzedający dostarcza alkohol do miejsca wskazanego przez kupującego i tam następuje wydanie nabywcy rzeczy, to w tym właśnie miejscu dochodzi do sprzedaży (do sprzedaży może dojść w dowolnym miejscu wskazanym przez nabywcę). Tak określone miejsce wydania alkoholu nie jest zatem miejscem, w którym prowadzony jest sklep dysponujący zezwoleniem na sprzedaż alkoholu.

Zdaniem sądu nie ulega też wątpliwości, że niezależnie od tego, czy złożenie zamówienia przez Internet jest tylko złożeniem oferty kupna przez nabywcę, czy też jest zawarciem umowy na skutek ofert sprzedawcy, rozporządzający skutek umowy sprzedaży następuje poza sklepem dysponującym zezwoleniem na sprzedaż, co powoduje, że alkohol niezgodnie z zezwoleniem staje się dostępny w nieograniczonej liczbie miejsc. Zatem nazwanie działań skarżącej “sklepem internetowym”, czy też tylko punktem zbierania zamówień przez Internet, w świetle niespornych dalszych działań podejmowanych przez sklep po przyjęciu zamówienia, nie ma w istocie znaczenia, ponieważ prowadzi do zrealizowania rozporządzającego skutku sprzedaży poza sklepem, a to właśnie nie jest dozwolone.

MAŁA LEKCJA PRAWOZNAWSTWA

Jak już doskonale wiemy, NSA uznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego czyli uchylił poprzedni wyrok WSA. Istotnym jest dla zrozumienia skutków omawianego wyżej wyroku aby pochylić się nieco nad podstawowymi zasadami funkcjonowania samego NSA oraz jego orzeczeń. Wybaczcie mi zatem tę małą pigułkę, którą sporządziłem dla osób, które uważają za właściwe aby się z nią zaznajomić:

• Sądy Administracyjne sprawują w Polsce wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
• Naczelny Sąd administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania, w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów (co miało miejsce w omawianej sprawie).
• Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
• Skargę kasacyjną można oprzeć opierając ją na naruszeniu przez WSA prawa materialnego (czyli orzekanie niezgodnie z przepisami) lub naruszeniu przepisów postępowania (błędy formalne).
• Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.
• Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
• Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

SKUTKI WYROKU

W omawianej sprawie toczącej się już od kilku lat, ostateczne jej zakończenie nie napawa nas optymizmem. Oto Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie, na którym opieraliśmy linię obrony i stawialiśmy za przykład nadgorliwym urzędnikom. Pod tym względem negatywny dla branży skutek da się odczuć z powodu utraty istotnego oręża i jako taki należy traktować za wyjątkowo ważny. Należy jednak zwrócić uwagę, że choć opinia Naczelnego Sądu Administracyjnego z pewnością będzie wpływać zarówno na decyzje urzędników i organów odwoławczych to nie ma mocy bezpośrednio wiążącej te organy. Sam fakt, że sytuacja rynkowa nie zmieniła się tak bardzo od kwietnia zeszłego już roku gdy przedmiotowy wyrok był publikowany, utwierdza nas w przekonaniu, że sam wyrok choć doniosły w swojej istocie nie działa tak szybko aby uzasadniać wywołaną dziś panikę (najwyraźniej prezes NSA powinien rozważyć promulgację swoich orzeczeń wyłącznie na łamach dzienników i w internecie).

Niewątpliwie w obliczu braku wsparcia ze strony sądów administracyjnych konieczne będzie ponowne rozpatrzenie poziomu ryzyka prawnego związanego z prowadzeniem omawianej tu dziś działalności. Miast jednak uciekać poza granice kraju lub zamykać biznes warto rozważyć faktyczne skonsolidowanie branży żywo zainteresowanej tematem i zabranie się do działań zmierzających do koniecznych zmian w prawie.

NSA nie wypowiada się w sposób emocjonalny czy oceniający a orzeka na podstawie i w granicach prawa. Nie jest winą NSA negatywne dla wielu rozstrzygnięcie. Podstawą takiej a nie innej sentencji jest bowiem podstawa prawna, którą jest tu uwielbiana przez wszystkich ustawa o wychowaniu w trzeźwości. Jak wypowiedział się sam sąd:

“…Przy takich uregulowaniach ustawy całkowicie niedozwolone jest wszelkie “łagodzenie” przyjętych w niej ograniczeń dostępności alkoholu i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w jego nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wyznaczonego przez klienta. Uznanie dopuszczalności takich działań, przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, jak i pozbawia sensu płynące z niej ograniczenia, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Tymczasem celem ustawy było utrudnienie dostępności alkoholu, nie zaś uproszczenie jego dostarczenia klientowi. W tym stanie rzeczy, zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię wskazanych przez organ przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości jest w pełni uzasadniony”

Jest rzeczą naturalną, że rzeczywistość wyprzedza legislację. Karygodny jest jednak fakt, że ustawodawca konsekwentnie ignoruje zmiany zachodzące w świecie i boi się podjąć się choćby próby stosownych regulacji w sposób racjonalny.

The post Sprzedaż alkoholu przez internet zakazana? first appeared on Paragraf w kieliszku.

Pytanie stawiane przez wszystkich chyba właścicieli sklepów z wartym tego zachodu alkoholem (problem dotyczy w największym wymiarze sklepów z winami), przybiera podstawową i niezmienną formę: Czy wolno sprzedawać alkohol przez internet? Jak to zwykle bywa w prawniczym świecie, odpowiedź nie jest ani oczywista ani tym bardziej jednoznaczna (sorry… taki mamy klimat). Przedmiotowe pytanie wydobywa się z tysięcy gardeł i budzi wielkie emocje nie tylko u przyszłych podsądnych szaleńczego i pełnego absurdów prawa trzeźwości ale w wśród samej prawniczej doktryny. Mimo to nie zasłużyło jednak na szczególne zainteresowanie w oczach naszego legislatora, który nadal oddaje nieposłusznych handlowców na pastwę koszmarnie niejednolitego świata urzędowych interpretacji. Pozbawiony w tym przypadku ambicji to ostatecznych rozstrzygnięć, przybliżę dziś jedynie całą tę farsę, dzieląc się własną opinią a ewentualne wnioski i potencjalne decyzje z nich wynikające, pozostawiając pod Wasz, drodzy Czytelnicy, osąd.

ISTOTA PROBLEMU

Kontrowersje związane z legalnością handlu alkoholem za pośrednictwem sklepów internetowych wynikają oczywiście z braku jasnych reguł postępowania, którymi mogliby kierować się praworządni obywatele. Przepisy prawa polskiego nie zakazują bowiem wprost handlu alkoholem przez Internet a jedynie nie przewidują takiej formy w obowiązującym stanie prawnym. Chodzi oczywiście o naszą ulubioną ustawę o wychowaniu w trzeźwości…, arcydzieło polskiej legislatury w oparciu o które (nie) funkcjonuje polski rynek alkoholu a znakomita większość społeczeństwa nie zalega w przydrożnych rowach. Problemy z niej wynikające a komplikujące nam wszystkim życie są co najmniej trzy.

Pierwszy i zasadniczy wynika z konieczności uzyskania pozwolenia na sprzedaż alkoholu, którą kierują zasady może i jasne ale w żaden sposób nie przystające do współczesnej (a przecież już nie takiej nowej!) rzeczywistości e-handlu. Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być bowiem prowadzona tylko na podstawie zezwolenia (nie koncesji!) wydanego przez wójta (stosownie: burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży (art. 18 ustawy 
z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). Warto przypomnieć, że zezwolenie na taką sprzedaż wydaje się na podstawie pisemnego wniosku zainteresowanego przedsiębiorcy, oddzielnie na napoje alkoholowe:

• 
do 4,5 %. zawartości alkoholu (oraz piwo),
• 
powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),
• 
powyżej 18 % zawartości alkoholu.

Największym problemem jest fakt, że przepis ten nakazuje składającemu wniosek, określić dokładny adres punktu sprzedaży napojów alkoholowych (do wniosku należy dołączyć obligatoryjnie dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych). Organ zaś wydaje zezwolenie dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych (podawanej na potrzeby tego bloga także w formie skróconej i specyficznie pieszczotliwej – świętą prohibicją) o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy.

Idąc dalej, przepisy wymieniają w zamkniętym katalogu miejsca, w których sprzedaż tak niebezpiecznych substancji jak alkohol może się odbywać za wspomnianą wyżej zgodą właściwych organów gminy i z błogosławieństwem świętej prohibicji. Są to jedynie:

• sklepy branżowe,
• wydzielone stoiska w samoobsługowych placówkach handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 200 metrów kwadratowych,
• pozostałe placówki samoobsługowe oraz inne placówki handlowe, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż napojów alkoholowych.

Możliwe jest także uzyskanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych poza punktami wymienionymi powyżej ale także w oparciu o kolejny zamknięty katalog takich możliwości. Nie istnieje więc praktyczna możliwość wystąpienia o szczególną zgodę na sprzedaż napojów alkoholowych przez Internet. Zgoda taka może dotyczyć jedynie następujących pozwoleń:

• na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży – wydawanego na okres nie krótszy niż dwa lata, na sprzedaż w określonym lokalu (art. 18 ust. 9 ustawy),
• na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia 
w miejscu sprzedaży – wydawanego na okres nie krótszy niż cztery lata, na sprzedaż w określonym lokalu (art. 18 ust. 9 ustawy),
• jednorazowego – wydawanego na okres do dwóch dni przedsiębiorcom posiadającym już zezwoleń lub (uwaga!) jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych (art. 18¹ust. 1 ustawy),
• na sprzedaż napojów alkoholowych dla przedsiębiorców, których działalność polega na organizacji przyjęć – wydawanego na okres do dwóch lat (art. 18¹ ust. 4 ustawy),
• 
na wyprzedaż posiadanych zewidencjonowanych zapasów napojów alkoholowych – wydawanego określonej grupie przedsiębiorców na okres do sześciu miesięcy (art. 18(4) ust. 1 ustawy).

Zgodnie z urzędową interpretacją, podpartą co gorsza orzecznictwem (przede wszystkim wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt: II GSK 431/10 oraz wynikające z niego dalsze orzeczenia, w tym najsłynniejszy chyba wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt: III SA/Wr 519/13 – w których stwierdzono jednoznacznie sprzeczność z ustawą sprzedaży alkoholu za pośrednictwem Internetu), nie jest możliwa sprzedaż napojów alkoholowych w innych miejscach niż te wyżej wskazane, punkty sprzedaży wymienione w zamkniętym katalogu ustawowwym. Sądy podnosiły także, posługując się wykładnią celowościową, że intencją ustawodawcy było ograniczenie spożycia alkoholu a zatem nie jest możliwa wykładnia rozszerzająca omawianych tu przepisów w sposób, który ułatwiłby dostęp do napojów z procentami. Wykładnię taką stanowi zaś częste w praktyce powoływanie się na brak oczywistego zakazu ustawowego oraz korzystną interpretację przepisów kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi umowę sprzedaży przez Internet uważa się za zawartą w siedzibie sprzedającego.

Problem drugi, wiąże się w wątpliwością czy zakupiony w sklepie internetowym alkohol trafi do rąk osób dorosłych. W mniemaniu rządzących, ryzyko takie godzi w sposób istotny w zakaz sprzedaży alkoholu niepełnoletnim a brak niebudzącej wątpliwości metody na weryfikację wieku kupującego w handlu elektronicznym jest absolutnie nie do zniesienia. Nawet samozobowiązanie właścicieli sklepów do wysyłania towarów za pośrednictwem własnego pracownika nie budzi entuzjazmu wśród właściwych decydentów (przede wszystkim Ministerstwa Zdrowia i urzędników inspekcji handlowej). Dodatkowym problemem jest fakt, iż ustawa zakazuje sprzedaży alkoholu nie tylko osobom nieletnim ale także nietrzeźwym (art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a ustawy). O ile można wyobrazić sobie kuriera, sprawdzającego w razie potrzeby dowód osobisty odbiorcy, to zakrawa o kuriozum sama myśl o jego badaniu alkomatem.

Trzecia kłoda pod nogami niepokornych, to zakaz reklamy alkoholu. Zdaniem wielu urzędników, strona sklepu internetowego z alkoholem będzie stanowiła bowiem nie tylko ofertę handlową ale także regulowaną w drakoński sposób reklamę tegoż alkoholu. O ile nie planujemy więc sklepu z wyłączonym spod władzy przepisu (art. 13¹ ust. 1 ustawy) piwem, to musimy zadbać aby dostęp do sklepu nie naruszał warunków określonych także i w tym przepisie.

VOTUM SEPARATUM

Podstawę zdaniom odrębnym do omówionego wyżej poglądu daje nade wszystko leciwość przepisów o narodowej trzeźwości. Cytowana dziś wielokrotnie ustawa, jest aktem prawnym pochodzącym z początku lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku (1982 r.). Intencja wyczytywana z powstałej wówczas preambuły, motywy do jej stworzenia i celowość dalszych regulacji nie mogły w najbardziej nawet śmiałych planach, uwzględniać możliwości sprzedaży napojów alkoholowych za pośrednictwem Internetu, który do Polski dotarł ponad dekadę później!

Konsekwentnie negatywną dla e-sprzedawców linię orzeczniczą przerwał Wojewódzki Sąd Apelacyjny w Gliwicach (równie głośnym wyrokiem z dnia 09.07.2014 r. sygn. akt III SA/GL 232/14). WSA uchylił tym wyrokiem decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podtrzymującą decyzję włodarza pewnego miasta, który postanowił cofnąć przedsiębiorcy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Przyczyną decyzji Prezydenta miasta, była kontrola przeprowadzona przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej (WIIH), w trakcie której stwierdzono, że na stronie pechowego przedsiębiorcy oferowano 986 asortymentów będących napojami alkoholowymi. Inspektor WIIH dokonał tzw. zakupu kontrolowanego dwóch napojów alkoholowych. Jako kupujący, złożył zamówienie i zakupił alkohol przez Internet, który dostarczono do siedziby Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej! Linia obrony przedsiębiorcy, polegała na dowodzeniu, że sklep internetowy nie jest miejscem sprzedaży, w rozumieniu art. 18 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości…, ale jedynie narzędziem, za pośrednictwem którego klient zamawia towary znajdujące się w ofercie sklepu stacjonarnego. Kłopotliwe napoje, sprzedawane za pośrednictwem sklepu internetowego, zlokalizowane i sprzedawane są w placówce posiadającej stosowne zezwolenia (co potwierdza paragon fiskalny dokumentujący transakcję). Natomiast dostawcy dowożą jedynie zakupiony towar do klienta. Na potwierdzenie tego stanowiska, załączono między innymi ekspertyzę prawną pracowników naukowych Uniwersytetu Warszawskiego, z której wynika, że przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawierają zakazu detalicznej sprzedaży wyrobów alkoholowych z zastosowaniem technologii składania zamówień przy pomocy środków komunikacji na odległość a jeśli zakazu nie ma, to nie wolno go domniemywać a wykorzystywanie platformy internetowej jedynie do zbierania zamówień na napoje alkoholowe jest całkowicie legalne.

Dalsza przepychanka pomiędzy Prezydentem miasta, Samorządowym Kolegium Odwoławczym oraz Państwową Agencją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych a przedsiębiorcą, rozbijała się o przytoczone już tu argumenty oraz powoływanie się na cytowany wyrok NSA. Prezydent miasta, oraz SKO za podszeptem PARPA, posłużyły się znaną nam wykładnią i orzekły jednoznacznie na niekorzyść przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucono mu obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że poprzez sprzedaż napojów alkoholowych z zastosowaniem technologii składania zamówień przy pomocy środków komunikacji na odległość naruszany jest obowiązek prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych w miejscu wskazanym w zezwoleniu. Co ciekawe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga ta była zasadna, przyznając rację przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu orzekającego należy zaś odróżnić sytuację, gdy sklep istotnie jest “internetowy”, tzn. działa jedynie wirtualnie i prowadzi działalność jedynie w sieci i dokonuje transakcji za jej pośrednictwem od sytuacji, gdy przedsiębiorca posiada realne, “stacjonarne” miejsce prowadzenia działalności, a w internecie jedynie prezentuje ofertę handlową lub reklamuje swe wyroby lub usługi. W przedmiotowym przypadku przedsiębiorca posiadał placówkę stacjonarną, o wskazanej lokalizacji, w której posiadał ważne zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W internecie jedynie prezentował on swoją ofertę handlową, obejmującą wszystkie dostępne u niej towary. Sąd nie podzielił tym samym twierdzeń organów inkwizycyjnej walki o trzeźwe społeczeństwo, jakoby do zawarcia umowy sprzedaży dochodziło w chwili i miejscu wydania napojów alkoholowych i wydał wyrok, na podstawie którego uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji o pozbawieniu przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

KIJ WE WŁASNYM MROWISKU

Przemyślenia na temat omawianego już wielokrotnie w Internecie tematu (w dowcipnej ale i przerażającej formie wypowiadał się w temacie między innymi Wojciech Bońkowski – polecam lekturę tego wpisu szczególnie ze względu na trafną kazuistykę – tamże znajduje się też pełny tekst wspominanego wyżej wyroku WSA we Wrocławiu), wywołane zostały wprost pewną niezręcznością, jaką w interesującym nas wątku, wykazał się ustawodawca tworząc głośną ostatnio (weszła w życie 25 grudnia 2014 roku) ustawę z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. 2014 poz. 827) . Zgodnie z art. 38 ust. 7 tejże ustawy, konsument, który zawarł umowę sprzedaży poza lokalem lub na odległość nie będzie mógł skorzystać z prawa odstąpienia, w której:

…przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe, których cena została uzgodniona przy zawarciu umowy sprzedaży, a których dostarczenie może nastąpić dopiero po upływie 30 dni i których wartość zależy od wahań na rynku, nad którymi przedsiębiorca nie ma kontroli.

Oczywiście przytoczony tu przepis z nowej ustawy konsumenckiej nie zmienia ani nawet nie stoi w oczywistej opozycji do ustawy antyalkoholowej. Istotne jest jednak podnieść, że przepisy tej ostatniej (jak już wiemy) nie zabraniają wprost handlu alkoholem przez Internet a nowe przepisy konsumenckie wskazując wyraźnie okoliczności odstąpienia od zakupu napojów alkoholowych poza lokalem przedsiębiorstwa – wskazują, że ustawodawca dopuszcza przynajmniej istnienie jakiejś, legalnej formy zawarcia takiej umowy. Podnoszony w tej sprawie argument, że przepis miał  na myśli głównie tzw. alkohole inwestycyjne (wahania cen na rynku) jest trudny do przyjęcia. Jeśli inwestowaniem w alkohol zajmował się bowiem profesjonalnie to nie był konsumentem w rozumieniu ustawy. Jeśli zaś inwestował “prywatnie”, to tejże jego prywatnej woli, nie mógł nikt powstrzymać przed przekwalifikowaniem otrzymanego już alkoholu z dobra inwestycyjnego na dobro spożywcze. Nikt też nie zabroni nam oferować taniego Chianti jako butelki typowo inwestycyjnej, choć może lepiej już traktować ją starym fortelem jako okaz kolekcjonerski?

DO ODWAŻNYCH ŚWIAT NALEŻY

W rzeczywistości targanej nieustannym sporem (o handel alkoholem w sieci walczą między sobą także same ministerstwa), nie ma jednoznacznej recepty pozwalające spokojnie i bez zbędnego ryzyka prowadzić działalność handlową “napojami rozrywkowymi” z wykorzystaniem najpopularniejszego dziś chyba kanału sprzedaży. Istnieją natomiast sposoby minimalizacji tego ryzyka i dostosowywania istniejących sklepów internetowych do formy, naruszającej najmniej z wymienionych tu dziś przepisów. Tworzone jako normy abstrakcyjne przepisy prawa, mają z oczywistych przyczyn pewne luki. Pozwalają one jeśli nie wyeliminować to przynajmniej zmniejszyć szansę na ostatecznie negatywne rozstrzygnięcie w naszej sprawie. Życzę nam wszystkim abyśmy doczekali się jak najprędzej czasów gdy będziemy mogli kupować i sprzedawać alkohol jak każdy inny produkt spożywczy, bez tej całej prawniczej akrobatyki.

The post Sprzedaż alkoholu przez Internet – co nowego w (s)prawie? first appeared on Paragraf w kieliszku.