Jak zapewne wiecie, zezwolenie detaliczne (nie koncesja!) uprawnia do sprzedaży napojów alkoholowych klientowi detalicznemu, tj. ostatecznemu konsumentowi, który nie będzie miał już prawa zakupionego alkoholu dalej odsprzedać.

Uzyskanie takiego zezwolenia jest czynnością z pozoru prostą. Dokument wydawany jest przez władze lokalnej gminy, na podstawie nieskomplikowanego wniosku.

Wniosek zawiera:

• oznaczenie rodzaju zezwolenia;
• oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres, w przypadku ustanowienia pełnomocników ich imiona, nazwiska i adres zamieszkania;
• numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP);
• przedmiot działalności gospodarczej;
• adres punktu sprzedaży;
• adres punktu składowania napojów alkoholowych (magazynu dystrybucyjnego).

Do wniosku takiego należy dołączyć:

• Decyzję Państwowej Inspekcji Sanitarnej o zatwierdzeniu zakładu
• Dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych
• Zgoda właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku
• Dowód zapłacenia opłaty skarbowej

Także opłata za wydanie zezwolenia jest relatywnie niewielką. Przedsiębiorcy rozpoczynający sprzedaż napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży, zapłacą za wydanie zezwolenia zaledwie:

• 525 zł dla napojów alkoholowych do 4,5% alkoholu oraz piwo i napoje od 4,5% do 18% alkoholu
• 2100 zł dla napojów alkoholowych powyżej 18% alkoholu

Na tym prostota procedury się niestety kończy Rodzi ona bowiem jeszcze kilka praktycznych problemów, które warto omówić nieco bliżej.

Opłaty za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych

LIMITY ZEZWOLEŃ

Jak powszechnie wiadomo, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie
zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. W wyłącznej zaś kompetencji rady każdej gminy, pozostaje uchwalenie maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta). Limity takie wydawane są odrębnie odrębnie dla:

• poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych,
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w
  miejscu sprzedaży,
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza
  miejscem sprzedaży.

Trzeba jednak pamiętać, że wraz ze zmianami w ustawie o wychowaniu w trzeźwości z 2018 roku, zmieniły się też nieco szczegółowe zasady wydawania zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Obecnie rada gminy może ustalić maksymalną liczbę zezwoleń także dla poszczególnych jednostek pomocniczych gminy odrębnie – możliwe jest zatem wydawanie odrębnych limitów zezwoleń dla poszczególnych dzielnic także poza miastem stołecznym – co nie było możliwe do tej pory. Co niezwykle istotne dla nas, rada gminy ustala też, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy dopuszczalnych miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Zgodnie z art. 18 ust. 3a ustawy, zezwolenia detaliczne, wydaje się po uzyskaniu znanej nam już, pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. W przypadku jednak, gdy liczba wniosków o wydanie zezwolenia przewyższa ich maksymalną liczbę, zezwolenie w pierwszej kolejności wydaje się uwzględniając kryterium jak największej odległości punktu, w którym ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych, liczonej najkrótszą drogą dojścia ciągiem dróg publicznych, a w następnej kolejności – kryterium prowadzenia przez wnioskodawcę jak najmniejszej liczby punktów sprzedaży.

W przypadku zatem gdy liczba wniosków o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych będzie większa niż liczba miejsc przyznanych uchwałą rady gminy, w pierwszej kolejności zezwolenia będą wydawane przedsiębiorcom, których wnioskowana lokalizacja znajduje się dalej od istniejących już punktów sprzedaży. Inaczej mówiąc, gdy dwóch przedsiębiorców złoży jednocześnie wniosek o zezwolenie na ostatnie miejsce w przyznanym limicie, zezwolenie uzyska ten który sklep zlokalizuje na większym odludziu (zasadniczo to odsklepiu :P) W razie gdyby kryterium to było trudne do oceny, pomocniczo wykorzystać można kryterium drugie – wówczas zezwolenie otrzyma ten przedsiębiorca, który prowadzi już mniej punktów sprzedaży (czytaj: jest na tyle sprytny by założyć w tym celu osobną spółkę).

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości – co się zmieniło w 2018?

JAK DALEKO OD SZKÓŁ I KOŚCIOŁÓW?

Jak już wiemy, rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Zgodnie z orzecznictwem w tym przedmiocie, pod pojęciem zasady usytuowania miejsc sprzedaży należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, w szczególności usytuowanie względem miejsc chronionych, jak szkoły, przedszkola, miejsca kultu religijnego, itp. Celem ustalenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych jest wyłącznie szczególna ochrona pewnych miejsc lub obiektów, przed zagrożeniem jakie może stwarzać alkohol (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 maja 2017  roku, sygn. akt II SA/Ke 130/17).

Dokładne zasady, wymagają jednak odniesienia do uchwał obowiązujących w konkretnej gminie, które należy bezwzględnie sprawdzić jeszcze przed wyborem lokalizacji dla naszego biznesu. Warto też pamiętać, iż uchwała taka też może być sama w sobie niepoprawną. Wyznaczanie przez gminę ograniczeń wymaga przede wszystkim podania uzasadnienia, którego brak jest wadą formalną takiej uchwały. Zdaniem sądów administracyjnych, upoważnienie ustawowe do wprowadzenia omawianych zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, nie oznacza bowiem zupełnej dowolności w ich określaniu.

Reguły określone w uchwale,  powinny być nadto możliwie precyzyjne, nie wzbudzać wątpliwości a nade wszystko określać zgodnie z celami ustawy, a więc jak najmniejszą dostępnością alkoholu. Odległości pomiędzy punktami sprzedaży a miejscami chronionymi winny być mierzone w oparciu o obiektywne mierniki pomiaru odległości, którymi są w szczególności osie dróg publicznych bądź krawędzie jezdni, łączących obiekty chronione z miejscami sprzedaży bądź miejscami podawania napojów alkoholowych – stwierdził NSA. Dopiero jeżeli między tymi miejscami nie ma dróg publicznych, można w dalszej kolejności przewidzieć inny sposób mierzenia odległości (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 roku,  sygn. akt II GSK 497/11).

PROBLEMY Z SANEPIDEM

Napoje alkoholowe, co nie podlega najmniejszej wątpliwości, są środkami spożywczymi. Ich sprzedaż ograniczona jest zatem słusznie przepisami regulującymi obrót żywnością. Złożenie wniosku o wydanie zezwolenia, poprzedzone być musi zatwierdzeniem zakładu i wpisem do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej (sanepidu).

Po formalnym sprawdzeniu samego wniosku o zatwierdzenie zakładu, Inspektorat przeprowadzi kontrolę przyszłego punktu sprzedaży.

Pozytywne przejście takiej kontroli oznacza otrzymanie wyczekiwanych i niezbędnych, zatwierdzenia oraz wpis do rejestru. W przeciwnym przypadku, gdy wykryte zostaną pewne niedociągnięcia, istnieje możliwość uzyskania na okres 3 miesięcy, warunkowego zatwierdzenia zakładu. Nasz zakład musi jednak spełniać wszystkie wymagania dotyczące warunków i wyposażenia.

Podczas kolejnej kontroli, która musi nastąpić w okresie warunkowych trzech miesięcy, mogą zostać zrealizowane następujące scenariusze:

• jeśli lokal spełnia już wszystkie wymagania a my usunęliśmy wcześniejsze niedociągnięcia – otrzymamy bezwarunkowe zatwierdzenie
• jeśli mimo usunięcia uchybień nasz lokal nadal nie spełnia wymagań, urząd przedłuży zatwierdzenie o kolejne trzy miesiące (zatwierdzenie warunkowe nie może trwać jednak dłużej niż 6 miesięcy)
• jeśli w lokalu wykryte zostaną poważne nieprawidłowości, urząd odmówi nam zatwierdzenia

ZGODA WŁAŚCICIELI BUDYNKU

Niewiele osób pamięta, iż jednym z obligatoryjnie wymaganych w procedurze uzyskiwania zezwoleń dokumentów jest zgoda właściciela budynku (stosownie użytkownika, zarządcy lub administratora budynku) – art. 18. ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu...- do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć […] zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

Sposób i forma udzielenia zgody we wspólnocie mieszkaniowej zależeć będzie od sposobu zarządu nieruchomością wspólną. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388) w art. 19 wskazuje wyraźnie, że jeżeli liczba lokali nie jest większa niż siedem to do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy prawa cywilnego w zakresie współwłasności. Odnoszący się do ego art. 199 kodeksu cywilnego przewiduje zaś, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli – nawet jeśli konkretny lokal w którym zamierzamy prowadzić działalność jest naszą własnością! Dlatego też w małych, wielorodzinnych budynkach mieszkalnych do wydania powyższej zgody potrzebna jest zgoda wszystkich właścicieli właścicieli lokali. 

W przypadku większych budynków, to jest dużych wspólnot mieszkaniowych liczących więcej niż siedem lokalu, wspomniana wyżej ustawa o własności lokali w art. 20 przewiduje powołanie obowiązkowo jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, który kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Praktyka urzędnicza i sądowa, ustaliły jednak pogląd, iż wydanie zgody w omawianej sprawie, jest w każdym przypadku decyzją przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Działalność polegająca na sprzedaży alkoholu może bowiem istotnie wpływać w dużej mierze na wartość majątkową jak i użyteczność zarówno całego budynku jak i lokali w nim się znajdujących.  Konieczna jest zatem zgoda wyrażona w formie uchwały wspólnoty mieszkaniowej. Zgoda wyrażona przez zarządcę budynku lub zarząd wspólnoty mieszkaniowej powinna w związku z tym zawierać wzmiankę o takiej uchwale, będącej wymaganą tu podstawą udzielenia zgody (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 lutego 2017 roku, II SA/Sz 1205/16).

Nieco inaczej kształtuje się jednak sytuacja budynków, które mają głównie usługowy charakter.  Jeśli zasadniczą funkcją budynku, w którym ma być zlokalizowany punkt sprzedaży alkoholu będzie funkcja usługowa to prowadzenie działalności związanej ze sprzedażą alkoholu nie musi prowadzić do zmiany sposobu użytkowania budynku i lokali w nim się znajdujących. Wyrażenie zgody na sprzedaż alkoholu będzie w takiej sytuacji czynnością zwykłego zarządu (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2015 roku, III SA/Kr 532/14).

W przypadku braku możliwości uzyskania zgody wszystkich właścicieli albo wspólnoty mieszkaniowej, przedsiębiorca może stosownie wnioskować o wydanie takiej zgody przez sąd albo zaskarżyć do sądu uchwałę wspólnoty. Rozstrzygnięcie sądu zastąpi wówczas oświadczenie współwłaścicieli lokali i będzie stanowiło niezbędny załącznik do wniosku o wydanie zezwolenia. Sąd rozstrzygając sprawę, weźmie pod uwagę zarówno interes właściciela lokalu, starającego się o zgodę na sprzedaż alkoholu jak i interesy wszystkich pozostałych współwłaścicieli. W przypadku zaskarżania uchwały wspólnoty w przedmiocie wyrażenia omawianej tu zgody, najczęstszym powodem jest brak uzasadnienia decyzji odmownej, które i tym razem, jest zdaniem sądów administracyjnych konieczne (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2013 roku, I ACa 517/13).

Mieszanie alkoholi w drinkach a rodzaj zezwolenia

The post Zezwolenie detaliczne – praktyczne problemy first appeared on Paragraf w kieliszku.

OPŁATY ZA KORZYSTANIE Z ZEZWOLENIA DETALICZNEGO

Przedmiotową dziś kwestię wysokości opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, reguluje znana nam doskonale, ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która opłaty z tego tytułu przeznacza na realizację swoich celów.

Przedsiębiorca rozpoczynający działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych wnosi na rachunek gminy, przed wydaniem zezwolenia, opłatę w wysokości:

• 525 zł na sprzedaż napojów zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa;
• 525 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa);
• 2.100 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu.

Jak większość zapisów przywołanej ustawy, także i ten został sformułowany w sposób dość nieszczęśliwy. W przepisie, który znajdziemy w art. 11(1) ust. 3, czytamy bowiem o przedsiębiorcy rozpoczynającym działalność gospodarczą, co może sugerować, iż opłatę tę wnosi się tylko raz przy okazji rozpoczynania działalności gospodarczej, jako takiej. Oczywistym jest, że przepis ten odnosi się do rozpoczynania działalności w danym miejscu. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, iż opłatę taką wnosimy odrębnie dla każdego, nowego punktu sprzedaży napojów alkoholowych.

Przedsiębiorcą rozpoczynającym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, będzie bowiem w rozumieniu ustawy, zarówno przedsiębiorca, który w roku poprzedzającym wydanie zezwolenia nie prowadził tego rodzaju działalności gospodarczej w ogóle, jak też przedsiębiorca, który występuje z wnioskiem o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w nowym miejscu. Będzie nim także przedsiębiorca, który prowadził dotąd działalność w zakresie sprzedaży innego rodzaju napojów alkoholowych (np. posiadał zezwolenie na sprzedaż napojów zawierających do 18% alkoholu a teraz występuje o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu.

Z góry ustalone koszty o których mowa powyżej, ponoszą też przedsiębiorcy, których wartość sprzedaży w roku poprzednim, nie przekracza ustawowych limitów (o czym w dalszej części).

Przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, opłatę za korzystanie z zezwolenia oblicza bowiem zależnie od wielkości sprzedaży. Jest w związku z tym obowiązany złożyć do dnia 31 stycznia, pisemne oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Jeżeli przedsiębiorca nie złoży powyższego oświadczenia wraz z jednoczesnym dokonaniem należnej opłaty dodatkowej, zezwolenie wygasa z upływem 30 dni od dnia upływu terminu.

UWAGA! Przedsiębiorca, który utracił zezwolenie może wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego zezwolenia nie wcześniej niż po 6 miesiącach od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwolenia.

Opłaty za korzystanie z zezwolenia naliczane są w sposób następujący:

• 1,4% ogólnej wartości sprzedaży w roku poprzednim, napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa, w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów
  alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła 37 500 zł
• 1,4% ogólnej wartości sprzedaży w roku poprzednim, napojów alkoholowych o zawartości od 4,5% do 18% alkoholu, w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła 37 500 zł 
• 2,7% ogólnej wartości sprzedaży w roku poprzednim, napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła 77 000 zł

Wartość sprzedaży, o której tu mowa stanowi kwota należna sprzedawcy za sprzedane napoje alkoholowe, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (brutto) – art. 2(1) ust. 8.

W przypadku gdy opłaty musimy naliczać dla niepełnego roku, tj. roku w trakcie którego wydano zezwolenie lub w którym ustała jego ważność, wysokość wymaganych opłat należy przekalkulować proporcjonalnie do okresu ważności zezwolenia (zarówno dla opłat za wydanie jak też za korzystanie z zezwolenia).

UWAGA! Przedsiębiorca jest zobowiązany samodzielnie wyliczyć wysokość opłaty. Wartość sprzedaży należy zaś obliczać oddzielnie dla każdego rodzaju napojów alkoholowych.

Wiele gmin stara się dziś wychodzić naprzeciw przedsiębiorcy i ułatwić mu proces obliczania należnych opłat, proponując dostępne on-line kalkulatory. Przykładem jest choćby skrypt dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Krakowa.

Warto pamiętać, iż opłata za wydanie i korzystanie z zezwolenia wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, a wnoszona być może jednorazowo bądź też w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.

DO KTÓREJ KATEGORII NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH ZALICZAMY DRINKI?

Kłopot sprawia często podejście do drinków w których mieszamy napoje o różnej zawartości alkoholu z napojami bezalkoholowymi. Zgodnie z art. 18 ust. 14 ustawy, przedsiębiorcy podający lub sprzedający różne mieszaniny napojów alkoholowych na podstawie posiadanych receptur, z wykorzystaniem napojów zawierających powyżej 18% alkoholu, są obowiązani do posiadania zezwoleń na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu. Należy zatem przyjąć, iż drinki, czyli owe mieszaniny napojów alkoholowych, należy także wliczać do wielkości wartości sprzedaży dla napojów w tej właśnie kategorii.

Mieszanie alkoholi w drinkach a rodzaj zezwolenia

OPŁATY ZA WYDANIE ZEZWOLENIA HURTOWEGO

Opłaty za wydanie z zezwoleń hurtowych na sprzedaż napojów alkoholowych, są oczywiście zależne od rodzaju napojów alkoholowych, i tak opłata za wydanie zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych wynosi:

• 4000 zł dla napojów dla napojów o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo
• 4000 zł dla napojów o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa

w przypadku przedsiębiorców, których wartość sprzedaży hurtowej napojów alkoholowych w roku poprzedzającym wygaśnięcie zezwolenia przekroczyła 1 000 000 zł. Jeśli w roku poprzednim przekroczyliśmy ten limit, wartość opłaty wynosi 0,4% wartości sprzedaży w roku poprzednim, z zaokrągleniem do 100 zł.

• 22 500 zł za 250 tys. litrów 100% alkoholu dla napojów o zawartości powyżej 18% alkoholu

Co ciekawe, dla przedsiębiorców zaopatrujących statki, pociągi i samoloty a także dla przedsiębiorców uprawnionych do wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych w ilości do 10 tys. litrów 100% alkoholu rocznie, opłatę za wydanie zezwolenia  ustala się stosownie do deklarowanego obrotu.

Opłata za wydanie decyzji wprowadzającej nowe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, zwiększającej ilość tych miejsc w stosunku do wymienionych w wydanych zezwoleniach, wynosi
50% stawki określonej dla zezwolenia w dniu jego wydania.

CO Z PRODUCENTAMI NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH?

Obrót hurtowy napojami alkoholowymi, stanowi zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia. Sprzedaż detaliczna nie doczekała się jednak podobnej definicji legalnej (kto to pisał?!), należy jednak przyjąć a contrario, że dotyczy ona sprzedaży napojów alkoholowych nieprzedsiębiorcom, którzy ostatecznie napoje te spożytkują – czyli sprzedaży konsumentom.

Producent napojów alkoholowych może zatem sprzedawać swoje produkty:

• konsumentom
• przedsiębiorcom detalicznym (HoReCa)
• hurtownikom

Nie budzi oczywiście wątpliwości, iż producent napojów alkoholowych, który chce je sprzedawać bezpośrednio konsumentom, powinien posiadać zezwolenie detaliczne. Jeśli producent chce zaś oferować swoje produkty innym przedsiębiorcom, którzy będą je odsprzedawali konsumentom (restauracje, sklepy, hotele, itp.) powinien posiadać zezwolenie hurtowe. Opłaty za wydanie i korzystanie z tych zezwoleń będą, jak już wiemy, wynikały z wielkości sprzedaży w odpowiadających im kanałach sprzedaży w roku poprzednim. Musimy jednak pamiętać, iż ustawodawca pozostawił producentom specjalną furtkę – mogą oni bowiem sprzedawać swoje wyroby bezpośrednio odbiorcy hurtowemu. Sprzedaż taka nie będzie co oczywiste, sprzedażą detaliczną, nie będzie jednocześnie wypełniać znamion sprzedaży hurtowej (zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia) jako, że alkohol ten nie jest nabywany. Nadto należy zauważyć, że skoro producentowi alkoholu sprzedającemu swoje produkty hurtownikowi nie jest potrzebne własne zezwolenie hurtowe to i problem naliczania opłaty za jego wydanie pozostaje poza obszarem jego zainteresowań. Nie ma zatem podstaw aby wielkości sprzedaży pomiędzy producentem a hurtownikiem, uwzględniać przy obliczaniu kosztów zezwoleń.

OPŁATY ZA ZEZWOLENIE NA WYPRZEDAŻ ZAPASÓW 

Opłata za wydanie zezwolenia na wyprzedaż posiadanych zapasów napojów alkoholowych o zawartości do 18% alkoholu wynosi 1000 zł.  Opłata za wydanie zezwolenia na wyprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu jest już jednak pobierana proporcjonalnie, w zależności od ilości litrów 100% alkoholu, zgłoszonej we wniosku o zezwolenia na wyprzedaż zapasów, stosownie do należnej dla danej kategorii produktów, wysokości opłaty za zezwolenie hurtowe.

The post Opłaty za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych first appeared on Paragraf w kieliszku.

HANDEL WINEM W POLSCE

Jak dobrze już wiemy (mam przynajmniej taką nadzieję), sprzedaż napojów alkoholowych, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia (nie koncesji!). wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie takie niejedno ma jednak imię. Chcąc sprzedawać napoje alkoholowe bezpośrednio konsumentowi, musimy posiadać tzw. zezwolenie detaliczne (występujące nadto w różnych odmianach). Chcąc zaś oferować produkt podmiotom komercyjnym (restauracjom, hotelom czy sklepom) musimy postarać się o zezwolenie hurtowe. Każde z tych zezwoleń wydawane jest odrębnie w zależności o zawartości alkoholu (lub rodzaju tegoż alkoholu – mamy bowiem specjalny wyjątek dla piwa). Więcej na ten temat znajdziecie oczywiście w źródłowej dla sprawy ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230) a także w niezliczonej ilości publikacji w niniejszym blogu.

Kluczowymi, z perspektywy przedmiotu naszych dzisiejszych zainteresowań, będą zezwolenia detaliczne na sprzedaż wina – czyli posługując się kategorią ustawową – na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa). Co do zasady wniosek taki kierować mogą jedynie przedsiębiorcy, spełniając uprzednio szereg wymagań formalnych – w tym uzyskując decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu. O ile nie budzi to wątpliwości w znakomitej większości przypadków, gdy o zezwolenie proszą sklepy lub restauracje, o tyle koszmar zaczyna się w momencie gdy przyjdzie nam do głowy pomysł stosowania wyjątków od zastałych już zasad – chcemy sprzedawać wino, które sami wyprodukowaliśmy

SPRZEDAŻ WINA Z WŁASNEJ WINNICY

Moim stałym czytelnikom nie muszę przypominać, iż producent wina, który produkuje je z winogron pochodzących z własnych upraw, korzysta z szeregu przywilejów prawnych. Winiarz taki, którego nazywamy też niekiedy “małym winiarzem”, nie musi między innymi prowadzić składu podatkowego (jeśli produkuje do 1000 hl rocznie), a nawet rejestrować działalności gospodarczej (jeśli produkuje mniej niż 100 hl wina rocznie). Pewne przywileje dotyczą też odstępstw od standardowych procedur sanitarnych i zasad uzyskiwania przedmiotowych zezwoleń.

Sama ustawa o wychowaniu w trzeźwości, wprowadza dla zdefiniowanego wyżej winiarza (za ustawą winiarską, czyli w rozumieniu art. 17 ust. 3 tejże), dwa istotne odstępstwa:

Przede wszystkim, ustawa określa, iż do w zakresie sprzedaży wyprodukowanego przez siebie wina przeznaczonego do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, stosuje się odpowiednio przepisy o działalności przedsiębiorcy – art. 18(6). Oznacza to, iż ustawa pozwala producentowi, starać się o uzyskanie zezwolenia na sprzedaż wyprodukowanego przez siebie wina (mowa jedynie o zezwoleniu detalicznym), na zasadach określonych dla przedsiębiorców, nawet jeśli nie przedsiębiorcą producent nie jest (jak ustaliliśmy wyżej, być nie musi jeśli produkuje do 100hl).

Jednocześnie, iż producenci (oczywiście jedynie definiowani w art. 17 ust. 3 ustawy winiarskiej) mogą prowadzić sprzedaż detaliczną win gronowych pochodzących z upraw własnych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży w punkcie sprzedaży, którym jest lokalizacja w miejscu wytworzenia wina uzyskanego z winogron pochodzących z upraw własnych – przepis ten wprost pozwala na wydawanie dla producentów wina, produkujących wino z własnych upraw, w limicie do 1000 hl rocznie, zezwoleń na sprzedaż detaliczną tychże win, przeznaczonych zarówno do spożycia w miejscu jak i poza miejscem sprzedaży (w kieliszkach na miejscu lub w butelkach na wynos).

Ustawodawca mógł w swojej dobrotliwości dopieścić poziom wyłączeń by stały się jasne i oczywiste… ale jak zwykle bywa (zwłaszcza w ustawie o wychowaniu w trzeźwości!) nie uczynił tego. Problematyczna kwestia szczegółowych zasad uzyskiwania zezwoleń, zmusza nas do ucieczki do przepisów szczególnych.

REJESTRACJA WINNICY #9 – ZEZWOLENIE NA SPRZEDAŻ WINA

ODWIECZNY PROBLEM Z SANEPIDEM 

Wszystkie zakłady produkujące żywność, lub żywnością handlujące, podlegają kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej, czego zasadność nie budzi najmniejszych wątpliwości. Co do zasady zakłady spożywcze, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu – art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2006 nr 171 poz. 1225). Reżim nadzoru sanitarnego może się jednak nieco różnić, jeśli odstępstwa od ogólnych reguł wprowadzają przepisy prawa. Jeden z takich przypadków dotyczy podmiotów prowadzących działalność w zakresie produkcji win gronowych uzyskanych z winogron pochodzących z upraw własnych w ilości mniejszej niż 1000 hl w ciągu roku kalendarzowego. 

Przepisu powyższego nie stosuje się w stosunku do podmiotów prowadzących działalność w zakresie produkcji win gronowych uzyskanych z winogron pochodzących z upraw własnych w ilości mniejszej niż 1000 hl w ciągu roku  kalendarzowego zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina – art. 63 ust. 2 pkt 5 tamże, które mogą rozpocząć działalność po uzyskaniu samego wpisu do rejestru zakładów, bez wcześniejszego zatwierdzenia. 

Ustawodawca w powyższym przepisie zwolnił z obowiązku zatwierdzenia winiarnię, czyli miejsce wytworzenia wina. Jednocześnie wprowadził dla miejsca wytworzenia wina, czyli tejże winiarni, możliwość uzyskania zezwolenia detalicznego na sprzedaż wyprodukowanego tam wina – jako wyjątek od ogólnych zasad określających punkty sprzedaży. Wnioski są proste:

1) winiarz może uzyskać zezwolenie na sprzedaż swojego wina w miejscu jego wytworzenia

2) miejsce wytworzenia wina nie musi być zatwierdzane przez sanepid

5 grzechów polskich urzędników

DECYZJA CZY ZAŚWIADCZENIE?

Nawet jeśli powyższa wykładnia zostanie przyjęta ze zrozumieniem, możemy natrafić na pewien problem natury proceduralnej. Zdarzyło się bowiem, iż urząd gminy, zażądał przedstawienia decyzji o zatwierdzeniu zakładu od winiarza produkującego wino z upraw własnych. Faktem jest bowiem, iż przepis ogólny nakazuje dołączenia takiej decyzji do wniosku o wydanie zezwolenia. Jak jednak ustaliliśmy powyżej, z obowiązku uzyskania takiej decyzji zwolniony jest winiarz, któremu ustawa pozwala jednak zezwolenie uzyskać Nonsensem jest zatem odmowa wydania zezwolenia na sprzedaż wina winiarzowi, który (na podstawie przepisu szczególnego) ma prawo uzyskać zezwolenie a jednocześnie (na podstawie innego przepisu szczególnego) nie musi posiadać decyzji o zatwierdzeniu zakładu.  Jak przytomnie mawiali starożytni Rzymianie, lex specialis derogat legi generali a gdyby tego było mało to warto jeszcze za pionierskimi prawodawcami powtórzyć – lex priori derogat legi posteriori –  i o tych zasadach, warto wciąż pamiętać. Taka też zapewne była celowość ustawodawcy, który owe szczególne przepisy wprowadził, choć jak zwykle w mało przemyślanej formie. Winiarzowi wystarczy wpis winiarni na listę zakładów podgalających kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Co zatem z załącznikiem, którego braku urzędnik gminny nie zniesie? Ustaliliśmy, że winiarz nie ma  obowiązku decyzji o zatwierdzeniu zakładu otrzymać i wystarczy mu zaledwie wpis na listę zakładów podlegających kontroli. Pewną pokusą staje się przez to zażądanie przedstawienia “decyzji” o takim wpisie, które stanowi obrazę przepisów prawa administracyjnego. Organ administracji nie może bowiem tworzyć swoich kompetencji ani nawet ich domniemywać jeśli nie zostały mu one literalnie przyznane. I tak, Inspektor Sanitarny otrzymał w tym zakresie prawo jedynie do:

• prowadzenia rzeczonego rejestru zakładów
• wydawania decyzji w sprawie zatwierdzenia, warunkowego zatwierdzenia, przedłużenia warunkowego zatwierdzenia, zawieszenia lub cofania zatwierdzenia zakładów
• wydawania decyzji o wykreśleniu z rejestru zakładów
• wydawania zaświadczeń o wpisie do rejestru zakładów

Inspektor Sanitarny nie ma zatem możliwości wydania wymaganej jak się okazało, decyzji o wpisie do rejestru zakładów. Jedynym dokumentem, który winiarz może otrzymać z sanepidu jest jedynie zaświadczenie o takim wpisie. Żądanie dokumentu określonego w ustawie, którego jednak winiarz posiadać nie musi lub dokumentu wyimaginowanego, którego organ nie ma prawa wydać, jest zwyczajnie bezprawne.

CZY WINIARZ MUSI POSIADAĆ ZEZWOLENIE HURTOWE?

Nieco odmiennym problemem, wartym jednak krótkiego omówienia przy tej okazji, jest kwestia zezwolenia hurtowego. Zezwolenie takie potrzebne jest bowiem bezspornie producentowi, który chce sprzedawać swoje produkty podmiotom handlowym, takim jak restauracje, sklepy specjalistyczne, puby czy hotele. Sprzedaż na podstawie zezwolenia detalicznego może być kierowana bowiem wyłącznie do bezpośredniego konsumenta wina. Warto tu też przypomnieć, że ustawodawca nie przewidział specjalnego trybu uzyskiwania zezwolenia hurtowego dla “małego winiarza”. Konieczne będzie zatem zatwierdzenie magazynu przez inspekcję sanitarną i co może okazać się dla wielu dolegliwe, posiadanie statusu przedsiębiorcy – tj. prowadzenie działalności gospodarczej.

Czy jednak winiarz musi posiadać zezwolenie hurtowe? Literalnie przepis ustawy nakazuje producentowi jego posiadanie tylko wówczas gdy chce sprzedawać podmiotom posiadającym zezwolenia detaliczne (HoReCa), stwierdzając jasno, iż producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia detaliczne – art. 9(1) ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. W przypadku gdy winiarz będzie odsprzedawał wino wyłącznie pośrednikowi hurtowemu, nie tylko nie musi posiadać zezwolenia hurtowego ale nie musi posiadać żadnego zezwolenia. Bezzasadne jest w związku z tym choćby żądanie przedstawienia zezwolenia przy pozyskiwaniu banderol na wino. Wielu urzędnikom taka “wolność” wciąż w głowach się nie mieści ale to już temat na odrębny wpis

Zezwolenie na sprzedaż wina z własnej winnicy

The post Decyzja a zaświadczenie… czyli sprzedaż własnego wina raz jeszcze first appeared on Paragraf w kieliszku.

Prohibicja narodowa w kolejnej odsłonie

ZAKAZ SPOŻYWANIA W MIEJSCU PUBLICZNYM

Miejski mit stał się prawem! Sfrustrowane najwyraźniej przegranymi procesami sądowymi państwo, postanowiło autorytarnym zwyczajem, całkowicie zakazać zachowań nad którymi nie potrafi sprawować realnej kontroli. Przypomnę tylko, że dotychczas zakaz spożywania alkoholu pod chmurką dotyczył wyłącznie sytuacji gdy napoje procentowe spożywane były na ulicach, placach i w parkach, oraz w innych, niewymienionych w ustawie miejscach na podstawie regulacji gminnych. Obecnie przepis brzmi następująco:

(art. 14 ust. 2a)

Zabrania się spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów.

(art. 14 ust. 2b)

Rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, w określonym miejscu publicznym na terenie gminy odstępstwo od zakazu spożywania napojów alkoholowych, jeżeli uzna, że nie będzie to miało negatywnego wpływu na odpowiednie kształtowanie polityki społecznej w zakresie przeciwdziałania
alkoholizmowi, o której mowa w art. 2 ust. 1, i nie będzie zakłócało bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Poza opresyjną, właściwą dla państw autorytarnych logiką działania prawa gdzie przepis zostaje zaostrzony do poziomu ogólnego zakazu, przepis jest też zwyczajnie wadliwy. Główną jego wadą, jest przede wszystkim brak precyzji w kształtowaniu zakazu. Ta ostatnia wynika bowiem z braku w polskim prawie definicji legalnej miejsca publicznego. W obliczu braku takiej definicji, nie możemy mieć pewności co autor ustawy miał na myśli. Szczególnie, że nie można posłużyć się tu wykładnią celowościową. Uzasadnienie projektu w tym zakresie jest bowiem zupełnie niekompetentne i oparte na błędnym rozumowaniu autorów. Praktyka urzędnicza i orzecznictwo sądów w najbliższym czasie, pokaże nam ostatecznie w jaki sposób mamy rozumieć ten kuriozalny i nieprecyzyjny przepis. A wystarczyło już przynajmniej dodać tę definicję do słownika, który znajduje się we wstępie do ustawy.

Prawo do wyłączenia zakazu przez gminy nieco łagodzi wydźwięk regulacji, nie służy jednak całkiem porządkowi prawnemu. Otwiera raczej drogę do niezliczonych pułapek zastawianych na obywatela. Należy się spodziewać, że przepis będzie traktowany bądź to nazbyt swobodnie co podważa powagę jego stanowienia lub zbyt restrykcyjnie, co zapewne nasili tylko problemy społeczne, które ustawa z definicji miała rozwiązywać.

Temat definicji miejsca publicznego, zgłębił w interesującym nas kontekście Dawid Siedlecki:

https://browarparagraf.com/2017/12/w-poszukiwaniu-definicji-miejsca-publicznego/

WYDAWANIE ZEZWOLEŃ NA SPRZEDAŻ ALKOHOLU

Pewne zmiany spotkają nas także w zakresie zasad wydawania zezwoleń na sprzedaż alkoholu.

(art. 18 ust. 3a)

Zezwolenia, o których mowa w ust. 3, organ zezwalający wydaje po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1–3.

(art. 18 ust. 3b)

W przypadku gdy liczba wniosków o wydanie zezwolenia przewyższa ich maksymalną liczbę, o której mowa w art. 12 ust. 1, zezwolenie w pierwszej kolejności wydaje się uwzględniając kryterium jak największej odległości punktu, w którym ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych, liczonej
najkrótszą drogą dojścia ciągiem dróg publicznych, a w następnej kolejności – kryterium prowadzenia przez wnioskodawcę jak najmniejszej liczby punktów sprzedaży.

Jest to przepis, który wprowadza w życie pewną niezrozumiałą dla mnie zasadę inicjatorów zmiany przepisów (jestem otwarty na propozycję wyjaśnienia mi tego pomysłu), że dla realizacji celów ustawy należy eliminować skupiska punktów sprzedaży alkoholu. W mojej ocenie przepis ten zadziała zupełnie odwrotnie. Jeśli głównym celem ustawy jest zmniejszenie dostępności alkoholu, to przebazowanie punktów sprzedaży z centrów miast i równomierne ich rozmieszczenie raczej przeczy tej idei Nasilenie dużej liczby sklepów w określonej przestrzeni zwiększa jedynie konkurencyjność ale nie samą dostępność. Ci, którzy musieli się dotąd wysilić by zdobyć alkohol, teraz prawdopodobnie będą mieli sklep pod nosem. Brawo!

„Nie moczmy dzioba” – czyli o zmianach w ustawie o wychowaniu w trzeźwości raz jeszcze

ZEZWOLENIE “KATERINGOWE”

Pewnej zmianie uległ przepis dotyczący wydawania zezwoleń dla firm prowadzących obsługę kateringową imprez.

(art. 18(1) ust. 4)

Dotychczasowe – Przedsiębiorcom, których działalność polega na organizacji przyjęć – zastąpiono następująco – Przedsiębiorcom, których działalność polega na dostarczaniu żywności na imprezy zamknięte organizowane w czasie i miejscu wyznaczonym przez klienta, w oparciu o zawartą z nim umowę. 

OGRANICZENIA W SPRZEDAŻY ALKOHOLU

Zmienione zostały także dość istotnie zasady dotyczące limitów wydawanych zezwoleń oraz ograniczeń w nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem
sprzedaży.

(art. 12 ust. 1)

Rada gminy ustala, w drodze uchwały, maksymalną liczbę zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta), odrębnie dla:
1) poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, o których mowa
w art. 18 ust. 3;
2) zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia
w miejscu sprzedaży;
3) zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia
poza miejscem sprzedaży.
2. Rada gminy może ustalić, w drodze uchwały, maksymalną liczbę
zezwoleń, o której mowa w ust. 1, odrębnie dla poszczególnych jednostek
pomocniczych gminy.
3. Rada gminy ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie
gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
4. Rada gminy może ustalić, w drodze uchwały, dla terenu gminy lub
wskazanych jednostek pomocniczych gminy, ograniczenia w godzinach nocnej
sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem
sprzedaży. Ograniczenia mogą dotyczyć sprzedaży prowadzonej między godziną
22:00 a 6:00..
5. Rada gminy przed podjęciem uchwał, o których mowa w ust. 1–4, zasięga
opinii jednostki pomocniczej gminy.
6. W miejscowościach, w których rozmieszczone są jednostki wojskowe,
maksymalna liczba zezwoleń, o której mowa w ust. 1, usytuowanie miejsc
sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych oraz godziny
sprzedaży napojów alkoholowych są ustalane po zasięgnięciu opinii właściwych
dowódców garnizonów.
7. Maksymalna liczba zezwoleń, o której mowa w ust. 1, usytuowanie miejsc
sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych oraz godziny
sprzedaży napojów alkoholowych uwzględniają postanowienia gminnych
programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

Tę zmianę oceniam wyjątkowo całkiem pozytywnie. Przede wszystkim uderzono wyjątkowo nie we wszystkich sprzedawców alkoholu jako nosicieli zła wszelkiego, lecz całkiem precyzyjnie w te placówki handlowe, które w istocie stoją za pewnymi sytuacjami zakłócającymi porządek publiczny. Z pewnością większość racjonalnych konsumentów napojów alkoholowych, którzy powinni pozostawać poza obszarem zainteresowania PARPA, nie musi kupować alkoholu w środku nocy a jeśli jest to już konieczne ze względu na wymagania celebry, to może zrobić wcześniej stosowne zapasy (spokojnie imprezowicze, dotyczy to wyłącznie sklepów, bary będą otwarte :P).

Istotne jest to, że przepis zwiększa znacząco uprawnienia samorządów i ich swobodę w decydowaniu o zakresie prohibicyjnych reguł. Samorządy z natury rzeczy są na pierwszej linii walki z alkoholowymi patologiami ale też to one odpowiadają swobodę i komfort gospodarczej aktywności swoich mieszkańców. Zdaje się, że nikt inny poza samorządem nie będzie miał zatem lepszej orientacji w potrzebach lokalnej społeczności.  Warto też zwrócić uwagę, że przyzwolono gminom regulować odrębnie limity dla swoich jednostek pomocniczych. Możemy się zatem spodziewać nowego podziału limitu w dzielnicach miast, poza stołeczną Warszawą.

Tekst jednolity ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

The post Ustawa o wychowaniu w trzeźwości – co się zmieniło w 2018? first appeared on Paragraf w kieliszku.

Archiwum Trójki, audycja “Za a nawet przeciw”, 9 listopada 2017 r.

AD VOCEM

Projekt Ministerstwa Zdrowia…

Zakazana będzie reklama alkoholu w Internecie…

Już we wstępie należy się odnieść także do wstępu samej audycji. Szanowany Panie Redaktorze, głośna w ostatnich dniach sprawa zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości spowodowana jest inicjatywą poselską w tym przedmiocie (co prostuje natychmiast także przepytywany poseł wnioskodawca), nie zaś projektem Ministerstwa Zdrowia. Także mieszanie wniosków z dwóch różnych ustaw nie zmniejsza raczej panującego już chaosu informacyjnego w tej sprawie. Faktem jest, że ten resort przygotowuje już od blisko roku projekt zmian (część postulatów znajduje odzwierciedlenie także w projekcie poselskim) ale sam dokument utknął gdzieś najwyraźniej, bo do dnia dzisiejszego projekt nie ujrzał światła dziennego. Także przytaczanie za poselskim uzasadnieniem wyrwanych z kontekstu danych budzi moje wątpliwości. Wspominanie o “koncesji” na sprzedaż alkoholu nawet nie skomentuję. Bądźmy rzetelni w naszej pracy

Muszę się natomiast zgodzić się z argumentem, że przepisy dość restrykcyjnej już ustawy nie są należycie egzekwowane. Wszyscy wiemy doskonale, że wybiórcze egzekwowanie prawa pozostaje jedynie narzędziem zemsty dla sąsiadów punktów sprzedaży alkoholu. Zamiast tworzyć nowe zakazy, choćby i z najlepszą intencją może lepiej jednak rozważyć wdrożenie zmian, które pozwolą na pilnowanie dotychczasowych? Szkoda, że Pan Poseł się z tym nie zgadza.

Zagęszczenie punktów jest problemem…

Posługując się jedynie logicznym rozumowaniem uważam, że większym problemem będzie jednak równomierne rozmieszczenie punktów sprzedaży Argumentowałem szerzej we wpisie poniżej.

Prohibicja narodowa w kolejnej odsłonie

Wprowadzamy definicję miejsca publicznego… 

Co się tyczy budzącej największe chyba emocje kwestii zdefiniowania przestrzeni publicznej, to muszę odesłać Pana Posła do wnikliwej lektury projektu, który sam nazywa swoim. Gdzie w omawianym projekcie jest definicja “miejsca publicznego” o której mowa? Poza uzasadnieniem projektu? Otóż nigdzie! Przywoływanie pojedynczych orzeczeń sądów może być narzędziem doktrynalnej rozprawy, argumentacji sądowej czy elementem debaty sejmowej ale nie jest absolutnie sformułowaniem definicji legalnej. Orzeczenia sądów polskich, w tym nawet Trybunału Konstytucyjnego nie są samodzielnym źródłem prawa. Polecam się tego douczyć i zapamiętać. Ustawodawcy wypada znać przynajmniej tak podstawowe zasady.

Przywołanie definicji miejsca publicznego z orzeczenia TK miałoby może i pewną celowość, w związku z potrzebą harmonizacji prawa, ale wyłącznie wówczas gdy dotyczyłoby przedmiotu sprawy. Przywołany w uzasadnieniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego  z dnia 21 września 2015 r, o sygnaturze K 28/13 (dostępny TUTAJ) oraz wskazane w przypisie komentarze, odnoszą się bowiem do przepisu w którym mowa o demonstracyjnym okazywaniu lekceważenia Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej lub jej konstytucyjnym organom. Cieszy mnie, że posłowie znają ten przepis karny. Szczególnie w zakresie demonstracyjnego okazywania lekceważenia konstytucyjnym organom jakimi są niewątpliwie także Sąd Najwyższy i sądy powszechne, zalecałbym jego wnikliwą analizę. W zakresie dziś omawianym jego przywoływanie jest jednak nieporozumieniem. Zwłaszcza próba uznawania jako miejsca publicznego także Internetu wydaje się być w tym kontekście nieuzasadniona. Należy tu przywołać pogląd wyrażony przez skład orzekający TK w tym samym wyroku, który zauważył, że należy odnotować pewne wątpliwości wiążące się z tym, czy za „miejsce publiczne” można uznać środki masowego przekazu oraz Internet.

Doprecyzowujemy przepisy….

Nie, projekt zmian nie jest doprecyzowaniem niejasnych przepisów. Jest mało eleganckim rozwiązaniem prawnym, gdzie zagmatwane w istocie przepisy, zostają brutalnie zastąpione ogólnym zakazem. Faktycznie po wprowadzeniu tych zmian w życie nie będzie już problemem ustalenie gdzie spożywać z pewnością nam nie wolno. W razie wątpliwości uzasadnionym będzie przyjęcie, iż zakaz obowiązywał będzie wszędzie. Jeśli taka jest poselska wizja dobrego prawa to polecam projektodawcom możliwie prędko przekroczyć granicę na Bugu i zająć się prawotwórstwem w systemie politycznym bliższym ich wrażliwości. To z zaplecza politycznego projektodawców omawianego dziś dokumentu, słyszymy nieustannie o konieczności obrony naszej europejskiej kultury, najlepiej w jej łacińskim wydaniu. Warto więc przypomnieć, że ta ostatnia zbudowana została na chrześcijańskiej etyce i greckiej filozofii ale także (a może przede wszystkim) na rzymskim prawie. Formułowanie przepisu w sposób wyżej wskazany jest natomiast czystą kpiną z rzymskiej myśli prawodawczej!

Ani raz nie pada słowo zakaz…

Słowo “zakaz” faktycznie w ustawie nie pada Panie Pośle  Mamy natomiast sformułowanie “zabrania się”. Gratuluję zręcznej manipulacji!

Kończąc, muszę odnieść się także do telefonów od słuchaczy.

Poza swoistymi osobnikami występującymi w programie, w mojej pamięci zapadnie niewątpliwie błyskotliwy argument o legalności spożywania denaturatu oraz słuszności zakazania ławeczek na których alkohol może być spożywany

Najbardziej podoba mi się oczywiście popularna w programie odpowiedź, na postawione przez redakcję pytanie: Czy należy zmienić ustawę o wychowaniu w trzeźwości? Tak, należy ją zliberalizować!

I pamiętajcie by nie moczyć dzioba w piwie Pijmy ze smakiem, świadomie a przede wszystkim odpowiedzialnie.

A co wy myślicie o całej sprawie?

The post “Nie moczmy dzioba” – czyli o zmianach w ustawie o wychowaniu w trzeźwości raz jeszcze first appeared on Paragraf w kieliszku.

Tę piękną tradycję kultywujemy dziś w naszych domach, podtrzymując często drogą ustnego przekazu, tajemnice rodzinnych receptur. Zachowanie tego dorobku naszej kultury wymaga jednak by zwyczaj nalewkarski praktykować także w bardziej otwartej, pozwalającej na popularyzację formie. Niemało zasług w tym zakresie mają liczne i rozwijające się wciąż szczęśliwie koła gospodyń wiejskich, podtrzymujące ogień bogactwa polskiego folkloru. Sympatyczne gospodynie stały się jednak ostatnim czasem celem widowiskowych z perspektywy mediów, działań służb celnych. Powodem tego zamieszania było oferowanie domowych nalewek, produkowanych przez członkinie koła, podczas lokalnych jarmarków i festynów. Pora zatem wyjaśnić narosłe tej sytuacji prawne mity i wspomnieć o formalnej stronie produkcji nalewek w naszym kraju.

PODATEK AKCYZOWY I NADPRODUKCJA USTAWOWYCH DEFINICJI

Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11), opodatkowaniu akcyzą podlega produkcja wyrobów akcyzowych, w tym napojów alkoholowych do których zalicza się przede wszystkim alkohol etylowy, piwo, wino oraz inne napoje fermentowane i wyroby pośrednie (ar.t 92). Alkoholem etylowym w rozumieniu ustawy, będą zaś wszelkie wyroby o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 1,2% objętości (ust. 93). Nie ma zatem wątpliwości, że zawierające zwyczajowo kilkadziesiąt procent objętości alkoholu nalewki, są napojem alkoholowym podlegającym akcyzie.

Analizując dalej przepisy regulujące przedmiot naszych dzisiejszych zainteresowań, trzeba zauważyć, że nalewki owocowe produkowane na bazie alkoholu etylowego o mocy objętościowej alkoholu poniżej 80% są klasyfikowane jako wyroby spirytusowe i jako takie objęte są ustawowym wykazem wyrobów akcyzowych, do których stosuje się procedurę zawieszenia poboru akcyzy i których produkcja musi odbywać się w składzie podatkowym. Tych, których wizja w składzie podatkowym niesłusznie przeraża, mam tym razem dobre wieści. Biorąc pod uwagę, że nalewki wytwarza się co do zasady z zakupionego alkoholu, od którego odprowadzono już akcyzę, możemy skorzystać ze zwolnienia z powyższego obowiązku produkcji w składzie. Zgodnie bowiem z przepisem określonym w art. 41 ust. 1 pkt 1, produkcja nalewek z wykorzystaniem alkoholu etylowego z zapłaconą akcyzą, jest czynnością opodatkowaną podatkiem akcyzowym, która nie musi być jednak dokonywana w składzie podatkowym.

Nielegalne degustacje?

PROCEDURY, PROCEDURY I JESZCZE RAZ PROCEDURY

Mimo, że ustawa przewidziała dla produkcji nalewek zwolnienie od obowiązku produkcji w składzie podatkowym (tym samym przepisem, którym obowiązek ten zdjęto z producentów wina, produkujących 1000 hl wina z winogron pochodzących z upraw własnych), to droga do własnej, komercyjnej produkcji tego tradycyjnego trunku, nie jest usłana różami.  Oczywistym jest, że producent nalewek musi zarejestrować się jako płatnik podatku akcyzowego, podlega urzędowemu sprawdzeniu w tym zakresie a co za tym idzie, wymaga opisania procesu produkcyjnego i przygotowania przetwórni do potrzeb czynności kontrolnych. Konsekwencją produkcji wyrobów akcyzowych jest oczywiście obowiązek oznaczania wyrobów znakami akcyzy, w związku z czym na producencie ciążą także obowiązki związane z prowadzeniem stosownej dokumentacji także w tym zakresie.

Poza właściwym dla alkoholu reżimem akcyzowym, nalewki jako produkt spożywczy, podlegają także przepisom sanitarnym. Konieczne jest zatem dostosowanie naszej przetwórni do warunków określonych dla zakładów produkujących żywność, oraz odbiór przetwórni przez Państwową Inspekcję Sanitarną (sanepid) a w jego następstwie wpisanie na listę podmiotów podlegających kontroli.

Dostosowując lokal przetwórni do wymogów sanitarnych i potrzeb organów kontrolnych, musimy też pamiętać, że budowa lub zmiana sposobu użytkowania istniejącego już lokalu wymaga uzyskania tzw. decyzji środowiskowej (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach). Obowiązek ten wynika z zaliczenia gorzelni, zakładów przetwarzających alkohol etylowy oraz wytwarzających napoje alkoholowe, do grona przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku, w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ta niepozorna procedura może okazać się w praktyce dość kłopotliwa i niezwykle długotrwała.

Oczywiście, przymierzając się do produkcji nalewek należy także uwzględnić formę prawną naszej działalności oraz związane z tym kwestie podatkowe. Konieczne będzie prowadzenie działalności gospodarczej (indywidualnie lub w formie spółki prawa handlowego) oraz wybór dogodnej formy opodatkowania. Działalność taka będzie działalnością regulowaną i poza wpisem do ewidencji przedsiębiorców lub KRS, obowiązkowy jest także wpis do rejestru, który prowadzi minister właściwy do spraw rynków rolnych. Szczegółowe zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych oraz obrotu tymi napojami, określone zostały w ustawie z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz.U. 2006 Nr 208 poz. 1539).

Nie należy też zapominać, że sprzedaż alkoholu bez zezwolenia jest w Polsce niedopuszczalna. Dla sprzedaży nalewek konsumentom, koniecznym staje się zatem posiadanie zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów o zawartości alkoholu przekraczającej 18% objętości. Chcąc sprzedawać nalewki podmiotom profesjonalnym (restauracjom, hotelom, itp.) konieczne będzie też posiadanie tzw. zezwolenia hurtowego. Nie obejdzie się zatem bez stosownego zezwolenia chyba, że sprzedaż prowadzona będzie wyłącznie na rzecz podmiotów hurtowych.

UŻYTEK WŁASNY

Choć logika słusznie podpowiada nam, że domowe wytwarzanie nalewek nie może podlegać pod omawiane tu regulacje (przy rozpatrywaniu zagadnień prawnych przenigdy nie ufajcie logice :P), to jest tak wyłącznie za sprawą specjalnego wyłączenia. Przepisów ustawy o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, z dyspozycji zawartej w niej samej (art. 2) nie stosuje się do napojów spirytusowych wytworzonych domowym sposobem, na własny użytek i nieprzeznaczonych do obrotu. Rozczaruję też wszystkich, którzy w tym przepisie doszukują się przyzwolenia destylacji na własny użytek. Kolejny przepis tejże ustawy przekreśla wprost nasze czcze nadzieje – napoje spirytusowe, o których mowa w ust. 2, nie mogą być wytwarzane bezpośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej (destylować możemy jednak napoje, raz już legalnie przedestylowane).

Na potrzeby własne…

PRZEWINIENIA GOSPODYŃ WIEJSKICH

Przypadki, których tego roku nie brakowało, opierały się na niemal identycznym wzorcu zachowań. Członkinie koła gospodyń wiejskich, sprzedawały wyprodukowane przez siebie domowym sposobem nalewki podczas lokalnego festynu.

Niezależnie od sympatii, którą obdarzam każdego, rzetelnego producenta rzemieślniczego alkoholu a w szczególności osoby podtrzymujące swoją pracą nasze cenne dziedzictwo, muszę i tym razem wypunktować dla porządku popełnione błędy.

Przede wszystkim, należy zwrócić uwagę na fakt, iż celnicy biorący udział w nagłaśnianych przez media a przykrych w istocie sytuacjach, wykonywali swoje obowiązki. Jak ustaliliśmy w części teoretycznej powyżej, nalewki są napojami alkoholowymi i jako takie podlegają przepisom akcyzowym. Nawet jeśli przepisy szczególne zwalniają producentów z obowiązku prowadzenia produkcji w składzie podatkowym a brak konieczności ponownego opłacania akcyzy od produktu od którego raz już ten podatek oprowadzono, zdaje się upraszczać procedury celno-skarbowe to nie wyklucza ich zupełnie. Nalewki muszą być zatem produkowane z zachowaniem warunków wynikających z przepisów o podatku akcyzowym, przez zgłoszonych płatników akcyzy i oznaczone banderolami.  Nieprzestrzeganie tych przepisów sprowadza na nas słuszny gniew właściwych organów i może realizować znamiona wielu wykroczeń objętych kodeksem karnym skarbowym.

Drugą, niemniej ważną, a w swoich konsekwencjach znacznie poważniejszą sprawą, jest jednak sprzedaż napojów alkoholowych bez posiadanego zezwolenia. Mowa tu bowiem nie o wykroczeniu skarbowym lecz o przestępstwie! Regulująca obrót alkoholem ustawa o wychowaniu w trzeźwości…, wprowadza bowiem przepisy karny. Zgodnie z art. 63. § 1. tego legislacyjnego arcydzieła, kto sprzedaje lub podaje napoje alkoholowe w wypadkach, kiedy jest to zabronione, albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, podlega grzywnie. Tej samej karze podlega kierownik zakładu handlowego lub gastronomicznego, który nie dopełnia obowiązku nadzoru. W razie popełnienia któregoś z powyższych przestępstw, sąd może orzec przepadek napojów alkoholowych, chociażby nie były własnością sprawcy.

Do tych podstawowych grzechów, można doliczyć także mniej oczywiste lecz równie ważne naruszenia innych przepisów prawa. Biorąc pod uwagę, ze imprezy plenerowe mają charakter publiczny a koła gospodyń wiejskich, nie posiadają zezwolenia na sprzedaż alkoholu, to sprzedaż i istotną dla tej ostatniej degustację można rozpatrywać w kategorii złamania zakazu promocji alkoholu.  Trzeba tu przypomnieć, że kto wbrew postanowieniom ustawy prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych lub informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, podlega grzywnie od 10 000 do 500 000 złotych. Przez promocję rozumieć należy między innymi publiczną degustację napojów alkoholowych oraz inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych.

Biorąc pod uwagę fakt, że nalewki nie są produktem rolniczym można też rozpatrywać tę sprzedaż przez pryzmat ewentualnego obowiązku opłacania podatku dochodowego (PIT jeśli uwzględnić tu “producentkę” lub CIT jeśli obciążyć tym obowiązkiem samo stowarzyszenie) oraz podatku VAT.

Sprawa nie jest także jednoznaczna dla uczestników takich wydarzeń, którzy prawdopodobnie spożywają alkohol w miejscu posiadającym status ulicy czy też placu, a zatem z naruszeniem kolejnego zakazu.

By raczyć swoich gości domowymi specjałami, nikogo prosić o zgodę, szczęśliwie nie musimy. Jeśli nie w komercyjnej formie to przynajmniej w tej domowej pozostańcie wierni swoim pasjom. Zwyczajem przedwojennych receptur, spożywajmy wyłącznie po jednym kieliszku, oczywiście wedle nasilenia potrzeb, których polskie prawo z pewnością nam dostarcza

The post Nalewkowy ambaras first appeared on Paragraf w kieliszku.

UPRZEJMIE INFORMUJĘ, ŻE…

Bezpośrednim motywem dzisiejszego wpisu, jest list rozsyłany przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, w którym to miasto informuje przedsiębiorców, trudniących się handlem napojami alkoholowymi, iż zapadł istotny wyrok NSA w sprawie reklamy alkoholu. Oficjalne publikatory najwyraźniej nie są już wystarczające, skoro Warszawa zdecydowała się informować swoich obywateli o najnowszych ciekawostkach orzecznictwie drogą listowną. Niestety jak się zdaje, list ten nie ma wyłącznie funkcji biuletynu informacyjnego. Po poinformowaniu nieświadomego w ocenie urzędników obywatela o przepisach obowiązujących w sposób niezmienny od kilkunastu już lat, miasto oświadcza z entuzjazmem, iż nareszcie wyrok NSA zmienił ich prawną wykładnię na taką, która jest urzędowi po myśli. Wzywa jednocześnie aby treścią wyroku poważnie się przejąć i bezzwłocznie wdrożyć w życie jego postanowienia. Wobec powyższego proszą (informując jednocześnie, iż ta uprzejma prośba musi zostać spełniona pod groźbą kary) o takie zaaranżowanie witryny sklepowej w której eksponowane są napoje alkoholowe, by nie dochodziło do naruszenia ustawowego zakazu reklamy poprzez popularyzację znaków towarowych napojów alkoholowych.

ROLA ORZECZNICTWA W PRAWIE POLSKIM

Zanim przejdę do przypomnienia stanu prawnego i omówię krótko samo orzeczenie, muszę odnieść się do wyjątkowo nieeleganckiej w mojej ocenie, praktyki z którą mamy do czynienia. Sam casus można bowiem streścić następująco – Miasto Stołeczne Warszawa, zachwycone orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanawia uznać jego wykładnię przepisów za powszechnie obowiązującą a jednocześnie za doskonały powód do grożenia przedsiębiorcom odebraniem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Nie mogę się oprzeć wrażeniu, że solidne z pewnością wykształcenie warszawskich urzędników, przyćmione zostało nazbyt relaksującymi umysł, amerykańskimi serialami prawniczymi.

Należy przypomnieć, iż w przeciwieństwie do krajów anglosaskiej kultury prawnej, nasz rodzimy, kontynentalny system prawa, którego korzenie sięgają starożytnego Rzymu, nie uznaje instytucji precedensu de iure! Istotnie, w krajach gdzie obowiązuje tzw. common law, sąd orzekający w sprawach późniejszych ma prawny obowiązek przestrzegania wyroków sądowych wydanych w sprawach poprzednich, co w praktyce narzuca wykładnię a zatem kształtuje prawo. W Polsce jednak, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270) – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.  Orzeczenia NSA mają zatem charakter wyłącznie indywidualny i nie są, w żadnym przypadku źródłem prawa ani też nie posiadają mocy formalnej wiążącej zarówno w stosunku do ogółu obywateli jak też ogółu organów administracji.

Organ administracji publicznej jest oczywiście związane treścią omawianego wyroku NSA, ale tylko i wyłącznie w tej sprawie, która stanowiła przedmiot tego konkretnego orzeczenia (nawet gdyby miała wiązać organ to warto zwrócić uwagę, że sprawa, która trafiła do NSA dotyczy podmiotu w Krakowie nie zaś w powołującej się nań Warszawie :P). Naturalnie możemy się spodziewać, że w podobnych sprawach, sądy administracyjne orzekać będą podobnie. Musimy jednak pamiętać, że sądy nie są związane wykładnią NSA na podstawie wyroku i mogą orzekać swobodnie, kierując się własnym zdaniem (w praktyce często zdarzają się odmienne wyroki w niemalże identycznych sprawach). Pod uprzejmą przykrywką złożonej przez miasto propozycji nie do odrzucenia, odkrywamy zatem niezbyt już miłe i uzasadnione rzekomo prawotwórczymi skutkami wyroku NSA, ultimatum – będziemy odbierać Wam zezwolenia, możecie się odwoływać do sądów administracyjnych ale my i tak doprowadzimy sprawę do NSA, gdyż jego opinia nas w tej sprawie zadowala. Miasto Stołeczne Warszawa wybaczy mi jak wierzę, to brutalne tłumaczenie swojej uprzejmej prośby.

Zakazany alkohol w sklepowej witrynie

PRZYPOMNIENIE KŁOPOTLIWYCH PRZEPISÓW

Przechodząc już do problematycznych przepisów zakazujących reklamy i promocji napojów alkoholowych, o których miałem wątpliwą przyjemność pisać i mówić już wielokrotnie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – reklama napojów alkoholowych to publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych. Za reklamę nie uważa się natomiast informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi.

W związku z toczącymi się w internetach dyskusjami, zwracam uwagę, że co do zasady wyżej wskazany przepis nie zabrania reklamy alkoholu jako takiej lecz jedynie zakazuje reklamy alkoholu o charakterze publicznym jeśli jej celem (zamierzonym) jest popularyzowanie napojów alkoholowych. Do czynienia z zakazaną przez prawo reklamą alkoholu, będziemy mieć zatem do czynienia jedynie wówczas, gdy w formie publicznej będziemy promować znak towarowy (wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna a nawet forma opakowania jeśli wino ma własną, niepowtarzalną i rozpoznawalną butelkę!), nazwę napoju alkoholowego (np. nazwę własną wina), lub znak towarowy albo nazwę samego producenta – w celu popularyzacji napojów alkoholowych. Warunkiem koniecznym dla złamania prawa jest zatem, nade wszystko publiczny charakter takiej działalności reklamowej lub promocyjnej oraz popularyzatorski cel. Nade wszystko, reklama musi być jednak skierowana do nieokreślonego, abstrakcyjnego adresata, tzn. narażać każdego niewinnego obywatela na zgorszenie logo lub nazwą producenta trucizny, którą społeczeństwo powszechnie gardzi.

Zakaz reklamy alkoholu nie obowiązuje w związku z powyższym w sytuacjach gdy jest prowadzona teoretycznie poza sferą publicznie dostępną. Dopuszczalne będą wszelkiego rodzaju formy reklamy i promocji używane w obrocie pomiędzy przedsiębiorcami z branży. Zakaz nie obejmuje także pomieszczeń hurtowni, wydzielonych stoisk lub punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych oraz terenu punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. Problematyczna jest jednak kwestia dość niepewnych granic, po przekroczeniu których nasza reklama ma już rzekomo publiczny charakter. Problematyka ta stanowi już od lat punkt zapalny pomiędzy przedsiębiorcami a PARPA oraz napędzanych silą jej prohibicyjnego jadu, organach gmin w całym kraju. Jednym z ognisk zapalnych, podsycanym od zeszłego roku jest spór dotyczący kwestii dzisiaj omawianej – tj. czy witryna sklepowa jest jeszcze częścią sklepu (można reklamować) czy już częścią ulicy (reklamować, jak wiemy, nie pozwolono).

Zakaz reklamy alkoholu

WYROK NA WINIARSKIE SKLEPY?

Jak podniesiono na wstępie, całą akcję informacyjno-zastraszającą, warszawski magistrat inspirowałem wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi tu dokładnie o Wyrok z dnia 13 lipca 2017 roku, sygnatura akt II GSK 982/17., wydanego na podstawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 798/16 w sprawie ze skargi  na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wyrok skargę kasacyjną oddala i kończy w ten sposób drogę odwoławczą, utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, o pozbawieniu podsądnego tu przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż alkoholu za reklamę napojów alkoholowych  (w postaci ekspozycji na witrynie).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę powołał się na przytoczoną powyżej podstawę prawną oraz nękającą orzecznictwo wykładnię celowościową i stwierdził, że wobec możliwości zapoznania się z ekspozycją sklepu z zewnątrz, w sprawie nie miał znaczenia fakt, że ustawiona była ona wewnątrz lokalu. Wobec czego reklama była zakazaną i jako taka łamała przepisy ustawy, stanowiąc zasadną podstawę do odebrania zezwolenia.

Także NSA podnosi w uzasadnieniu swojego wyroku , iż wolą ustawodawcy reklamą napojów alkoholowych jest publiczne rozpowszechnianie m. in. znaków towarowych napojów alkoholowych, służące ich popularyzowaniu. Odnosi się także wprost do omówionego powyżej problemu witryny. Zdaniem NSA nie powinno budzić wątpliwości, że skoro ustawodawca jednoznacznie dopuszcza możliwość reklamy napojów alkoholowych pod warunkiem prowadzenia jej wewnątrz wskazanych w tym przepisie miejsc (pomieszczeń hurtowni, wydzielonych stoisk lub punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych oraz na terenie punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży) – to znaczy, że z punktu widzenia reklamy napojów alkoholowych znaki towarowe napojów alkoholowych, nie mogą być widoczne z zewnątrz tych miejsc. Ograniczenie dopuszczalności reklamy napojów alkoholowych wyłącznie do wnętrza wydzielonych do tego miejsc, w sytuacji dopuszczalnego epatowania tą reklamą na zewnątrz wskazanych lokalizacji, czyniłoby bowiem ograniczenia dopuszczalności reklamy mało efektywne. NSA wchodzi też w swoją ulubioną ostatnim czasie mantrę wykładni celowościowej przypominając, iż wprowadzenie w art. 131 ust. 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości ograniczeń przestrzennych miejsc, co do których reklama napojów alkoholowych nie jest zabroniona, nie jest przypadkowa i współgra z celami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przez ograniczanie popularyzowania znaków towarowych napojów alkoholowych pośrednio ogranicza bowiem spożycie napojów alkoholowych, wpływa na zmianę struktury i obyczajów ich spożywania.

Z przykrością muszę stwierdzić, że NSA nie wysila się ostatnim czasem w swoich ocenach a co gorsze inspiruje orzecznictwo sądów wojewódzkich oraz praktykę nadgorliwych urzędów. Irytujące w sprawie jest przede wszystkim nieustanne powoływanie się na cel ustawy, która ma przede wszystkim ograniczać dostępność alkoholu – a dokładnie hipokryzja związana z niedostrzeganiem niekonsekwencji legislatora, który choć wprost dopuszcza choćby reklamę piwa. W osobnym artykule postaram się wykazać wszystkie grzechy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, które wprost są sprzeczne z jej zasadniczym celem.

The post Awantury z witrynami ciąg dalszy first appeared on Paragraf w kieliszku.

Dnia 3 lutego 2017 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok o sygnaturze III SA/Kr 1280/16 (pełny tekst wyroku znajdziecie tutaj). Problematyka tego orzeczenia jest interesująca z uwagi na fakt, że nie dotyczy wprost sklepu internetowego zajmującego się handlem alkoholem ale dostarczania alkoholu wraz z zamówioną przez internet pizzą Niestety pizzerii odebrano zezwolenie na handel alkoholem z powodu złamania warunków zezwolenia na sprzedaż alkoholu wyłącznie we wskazanym lokalu. Spółka prowadząca pizzerię odwołała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który podtrzymał wcześniejszą decyzję organu i uznał jego interpretację za słuszną.

Zdaniem sądu alkohol może być sprzedawany wyłącznie w lokalu wskazanym w zezwoleniu i nie ma możliwości odstępstw od tej zasady:

“…skutek polegał na wydawaniu alkoholu nabywcy poza lokalem posiadającym zezwolenie na sprzedaż i ten właśnie fakt miał znaczenie dla oceny, czy doszło do naruszenia warunków zezwolenia…”

“…wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem może odbywać się wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu…”

Należy zauważyć też pewien niekorzystny dla wszystkich prowadzących handel pogląd, który zaczyna dominować w polskim orzecznictwie a opiera się na wykładni celowościowej ustawy o wychowaniu w trzeźwości:

“…art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nakłada na organy administracji rządowej i samorządowej obowiązki podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Ograniczenie spożycia alkoholu jest więc głównym celem ustawy określonym w samej ustawie. Z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że przeciwdziałanie alkoholizmowi realizuje się m.in. przez ograniczenie dostępności alkoholu…”

“…niedozwolone jest wszelkie łagodzenie przyjętych w niej (ustawie) ograniczeń dostępności alkoholu i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w jego nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wyznaczonego przez klienta. Uznanie dopuszczalności takich działań, przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, jak i pozbawia sensu płynące z niej ograniczenia, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Tymczasem celem ustawy było utrudnienie dostępności alkoholu, nie zaś uproszczenie jego dostarczenia klientowi…”

O sprawie pisał też: browarparagraf.pl

The post Alkohol dostarczany z pizzą first appeared on Paragraf w kieliszku.

Czy rolnik produkujący wino z upraw własnych, chcąc sprzedawać wino w winnicy musi posiadać zezwolenie na sprzedaż?

TAK. Sprzedaż wina w miejscu jego wytworzenia (tj. w naszej winnicy czy też winiarni) klientom detalicznym, czyli turystom odwiedzającym nasze gospodarstwo wymaga uzyskania zezwolenia  kategorii B – na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5 do 18 proc. z wyjątkiem piwa poza miejscem sprzedaży. Zezwolenia takie wydawane są przez gminę a ich koszt to zaledwie 525 zł. Motywem przewodnim dla tego wątku stała się sprawa pewnego winiarza opisana TUTAJ. Pomijając wątek tytułowy, winiarz będący sprawcą zamieszania, opierając się na błędnie przyjętej interpretacji prawa pozostawał w przekonaniu, iż nie potrzebuje zezwolenia na sprzedaż wina w swoim gospodarstwie. Ustawa winiarska nie zwalnia jednak producentów wina z obowiązku uzyskiwania takich zezwoleń wbrew licznym pogłoskom. Przepisy liberalizujące obrót winem z polskich winnic pozwalają jedynie uprościć tę procedurę w zakresie przepisów sanitarnych. Nie ma zatem konieczności przechodzenia przez wszystkie procedury w sposób odpowiedni choćby dla sklepów winiarskich. Samo przestrzeganie limitów produkcyjnych (przywoływane przez winiarza w omawianej sprawie) zwalnia nas z obowiązku rejestracji działalności gospodarczej (w praktyce opłacania wysokich składek ZUS), nie zwalnia nas jednak z pozostałych obowiązków właściwych dla produkcji wina, jak sprawozdawczość, podatki czy właśnie zezwolenia.

Wielkim ustępstwem jest w tym zakresie prawo do uzyskania takiego zezwolenia bez konieczności prowadzenia działalności gospodarczej. Co do zasady bowiem, zezwolenia na sprzedaż alkoholu wydawane są wyłącznie przedsiębiorcom.

Producenci którzy wyłącznie wyrabiają i rozlewają wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych (mogą prowadzić sprzedaż detaliczną win gronowych pochodzących z upraw własnych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży w punkcie sprzedaży, którym jest lokalizacja w miejscu wytworzenia wina uzyskanego z winogron pochodzących z upraw własnych (art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina Dz. U. z 2014 r. poz. 1104 oraz z 2015 r. poz. 1419 i 1893).

Tak na marginesie całej sytuacji warto też zaznaczyć, że sam status producenta nie ma tu większego znaczenia. Zezwolenia na sprzedaż wina potrzebujemy zarówno gdy wytwarzamy wino jako rolnik jak i też wtedy gdy jesteśmy przedsiębiorcą prowadzącym typową działalność gospodarczą (w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Po więcej na temat dylematów dotyczących tego czy rolnik produkujący wino jest przedsiębiorcą popełniłem już wpis do którego link znajdziecie poniżej.

Czy dla sprzedaży własnego wina do restauracji lub sklepu wystarczy zezwolenie detaliczne?

NIE. Zezwolenie o którym mowa w poprzednim pytaniu dotyczy wyłącznie sprzedaży detalicznej, a zatem takiej, która dokonywana jest dla klienta końcowego nie zaś pośrednika jakim będzie restauracja czy sklep winiarski. Nie ma żadnego związku ze sprzedażą hurtową (tj. do podmiotów profesjonalnych). Podmiotom takim nasze wino zaoferować możemy bezpośrednio jedynie wówczas gdy będziemy posiadali tzw. zezwolenie hurtowe, tj. zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi od 4,5% do 18% zawartości alkoholu oprócz piwa. Zezwolenie takie wydawane jest przez właściwy miejscowo Urząd Marszałkowski i wiąże się z nieco bardziej skomplikowaną procedurą oraz większymi kosztami:

• 4.000 zł – dla przedsiębiorców występujących o zezwolenie po raz pierwszy oraz dla tych, których wartość sprzedaży w roku poprzedzającym wygaśnięcie zezwolenia nie przekroczyła 1.000.000 zł.
• 0,4% wartości sprzedaży w roku poprzednim, z zaokrągleniem do 100 zł – dotyczy przedsiębiorców, których wartość sprzedaży w roku poprzedzającym wygaśnięcie zezwolenia przekroczyła 1.000.000 zł.

Należy jednak zaznaczyć, że zezwolenie na hurtową sprzedaż wina otrzymać możemy jedynie jako przedsiębiorcy prowadzący działalność w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W praktyce producenci, których wolumen produkcji jest na tyle duży by myśleć o własnej hurtowni, już dawno są przedsiębiorcami z uwagi na przekroczenie limitu produkcyjnego lub opłacalność ekonomiczną.

Oczywiście nie posiadając stosunkowo kosztownego zezwolenia na sprzedaż hurtową nie pozostajemy skazani jedynie na sprzedaż we własnej winiarni. Bardzo często w praktyce pojawia się problem postawiony w pytaniu poniżej.

Czy dla sprzedaży własnego wina do restauracji lub sklepu konieczne jest posiadanie zezwolenia hurtowego?

NIE. Choć bezpośrednia sprzedaż wina od producenta wina do podmiotu posiadającego jedynie zezwolenie detaliczne nie jest możliwa, to należy pamiętać, że producenci, którzy nie posiadają zezwolenia hurtowego mogą sprzedać swoje wino do podmiotów, które takie uprawnienia mają, tj. do hurtowni. Bardzo często sami potencjalni odbiorcy wina posiadają takie zezwolenia albo przynajmniej partnera z którym współpracują i za jego pośrednictwem mogą nabyć nasze wino.

Zgodnie z art. 9(1) ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości:

Producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 (tj. posiadających zezwolenie detaliczne).

Oznacza to, że na rzecz hurtownika można zbyć wyprodukowane przez siebie wino bez konieczności uzyskiwania jakiegokolwiek zezwolenia.

Dla potwierdzenia warto też przytoczyć argument z przeciwieństwa, art. 9(4) ust. 1 pkt 4 tejże ustawy stanowi bowiem, że warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń hurtowych jest między innymi: zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Wyraźnie nakreślono zatem podział pomiędzy producentami a przedsiębiorcami posiadającymi zezwolenie hurtowe w tej konkretnej konfiguracji.

Jeśli moje odpowiedzi nie wyczerpują Waszej ciekawości lub macie pytania dodatkowe napiszcie o tym proszę w komentarzach

Czy winiarz jest przedsiębiorcą?

The post Zezwolenie na sprzedaż wina z własnej winnicy first appeared on Paragraf w kieliszku.

W związku z zeszłorocznym, krakowskim zamieszaniem dotyczącym uchwały Rady Miasta Krakowa w w sprawie ustalenia dla terenu Gminy Miejskiej Kraków, liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży, słowo “koncesja” świętowało w najlepsze, będąc odmieniane przez wszystkie przypadki. Przedmiotowa koncesja nie schodziła z ust protestujących właścicieli alkoholowych przybytków, którzy słusznie bronili swojego interesu lecz niezbyt szczęśliwie wzywali do zwiększenia limitu nieistniejących “koncesji”. Koncesja zdobiła tytuły wszystkich artykułów poświęconych wspomnianemu zamieszaniu. Koncesja w końcu pojawiła się nie tylko w debacie przeprowadzonej podczas sesji Rady Miasta Krakowa, ale też w oficjalnych dokumentach przygotowanych na tę okazję!

Spodziewam się linczu za zbyt ochocze okazywanie językowego puryzmu ale zaznaczam, że w przypadku gdy mówimy o instytucji prawnej, precyzyjność definicji jest niezwykle istotna. A fakt powszechności błędu nie umniejsza jego

CZYM JEST KONCESJA?

Mogę zrozumieć potoczne nazywanie dokumentu uprawniającego do sprzedaży alkoholu koncesją. Akt koncesji z definicji (ogólnej dla tej instytucji nie zaś legalnej w prawie polskim) upoważnia podmiot gospodarczy do prowadzenia ściśle określonej działalności w zakresie objętej najczęściej monopolem państwowym lub szczególnie wrażliwej ze względu na bezpieczeństwo państwa lub jego obywateli.

JAKA DZIAŁALNOŚĆ JEST KONCESJONOWANA W POLSCE?

Działalność koncesjonowana określona jest w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807). Art. 46 tejże ustawy, wymaga wcześniejszego uzyskania koncesji od działalność gospodarczej w zakresie:

1. poszukiwania, rozpoznawania złóż węglowodorów oraz kopalin stałych objętych własnością górniczą, poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, wydobywania kopalin ze złóż, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla;
2. wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjn
3. wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią;
4. przesyłania dwutlenku węgla w celu jego podziemnego składowania;
5. ochrony osób i mienia;
6. rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych, z wyłączeniem programów rozpowszechnianych wyłącznie w systemie teleinformatycznym, które nie są rozprowadzane naziemnie, satelitarnie lub w sieciach kablowych;
7. przewozów lotniczych;
8. prowadzenia kasyna gry.

Jak widać, alkoholu w przedmiotowym zestawieniu nie ma

JAKI DOKUMENT OTRZYMUJĄ ZATEM SPRZEDAWCY ALKOHOLU?

Przedsiębiorcy, którzy zamierzają sprzedawać napoje alkoholowe, wbrew powszechnemu przekonaniu nie otrzymują zatem koncesji a zaledwie zezwolenie. Zezwolenia te wydawane są w swoim podstawowym podziale na zezwolenia hurtowe i zezwolenia detaliczne. Te ostatnie dzielą się zaś:

Ze względu na zawartość alkoholu:

• do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwo
• powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu ( z wyjątkiem piwa )
• powyżej 18 % zawartości alkoholu

Ze względu na charakter sprzedaży:

• do spożycia w miejscu sprzedaży
• do spożycia poza miejscem sprzedaży
• jednorazowe na okres 2 dni
• organizacja przyjęć

KONCESJA A ZEZWOLENIE

Pewne rodzaje aktywności gospodarczej (takiej jak nasz handel alkoholem) mogą być reglamentowane poza systemem koncesji. Ich prowadzenie może być jednak uzależnione od zezwolenia. Zasadnicze różnice pomiędzy koncesją a zezwoleniem są dość wyraźne. Najważniejsze z nich to:

• zezwolenie nie oznacza rezygnacji państwa z monopolu w danym zakresie
• zezwolenia są wydawane przedsiębiorcy, po spełnieniu określonych warunków (nie ma więc w nich elementu uznaniowości)
• zezwolenia jako decyzje administracyjne podlegają ochronie przed zmianą i modyfikacjami według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego)
• zezwolenia mają charakter decyzji związanej, wpływa organu państwa na treść czy zakres zezwolenia jest zatem bardzo ograniczony samą ustawą;

The post Koncesje w Polsce first appeared on Paragraf w kieliszku.