Jakiś czas temu,  związku ze spotkaniem online, organizowanym przez Kings of Mead, postanowiłem przygotować krótkie opracowanie dotyczące rejestracji oficjalnej produkcji miodu pitnego w rzemieślniczej wersji. W ciągu lat, obserwuję znaczący wzrost zainteresowania legalizacją produkcji skarbów, skrywanych dotąd w niejednej, domowej piwnicy. Miodosytnictwo to szczególnie cenne dziedzictwo naszej rodzimej kultury spożywczej. Niewątpliwe najbardziej tradycyjne i szlachetne z polskich trunków, były jednak przez długie lata zaniedbywane i zostały sprowadzone do pół-koncernowego wzorca pośledniej jakości. Szczęśliwie dla nas wszystkich, miody pitne zdają się znów przeżywać swój renesans, wskrzeszane przez utalentowanych pasjonatów. Zmiany wprowadzone w 2022 roku przybliżają pozycję miodosytniczych rzemieślników to tej jaką od lat cieszyli się polscy winiarze. Ufam, że w znacznym stopniu ułatwią legalizację wielu pszczelarzom. Mam też nadzieję, że poniższe opracowanie pomoże Wam przejść na “komercyjną stronę mocy”

MIÓD MIODOWI NIERÓWNY

Miód pitny został zakwalifikowany przez polskiego ustawodawcę do fermentowanych napojów winiarskich i jako taki podlega regulacji tzw. ustawy winiarskiej, czyli ustawy o wyrobach winiarskich, która została przyjęta przez Sejm 2 grudnia 2021 roku. W stosunku do swojej poprzedniczki zawiera sporo zmian – uspokoję już we wstępie – całkiem pozytywnych zmian! Część definicji zmodyfikowano, część dopisano.

Warto zauważyć już we wstępie, że ustawa dzieli miody z uwagi na ich jakość na miód pitny oraz miód pitny jakościowy:

Miód pitny jest napojem otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na miód pitny, z możliwością słodzenia sacharozą lub miodem, dodania ziół lub przypraw korzennych lub barwienia oraz w którym w wyrobie gotowym jedna część objętościowa miodu przypada na:

a)     połowę części objętościowej wody albo wody z sokiem oraz o rzeczywistej zawartości alkoholu od 15%, lecz nieprzekraczającej 18% objętościowych, z możliwością dodatku alkoholu – w przypadku „półtoraka”,

b)     jedną część objętościową wody albo wody z sokiem oraz o rzeczywistej zawartości alkoholu od 15%, lecz nieprzekraczającej 18% objętościowych, z możliwością dodatku alkoholu – w przypadku „dwójniaka”,

c)     dwie części objętościowe wody albo wody z sokiem oraz rzeczywistej zawartości alkoholu od 12%, lecz nieprzekraczającej 15% objętościowych – w przypadku „trójniaka”,

d)     trzy części objętościowe wody albo wody z sokiem oraz o rzeczywistej zawartości alkoholu od 9%, lecz nieprzekraczającej 12% objętościowych – w przypadku „czwórniaka”;

Wspomniany w powyższej definicji nastaw na miód pitny stanowi zaś mieszaninę sporządzoną przy użyciu miodu i wody, z możliwością dodania owoców, moszczu owocowego, soku owocowego, zagęszczonego soku owocowego, ziół, przypraw korzennych, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, drożdży, pożywek lub kwasów organicznych.

Pozostała po poprzedniej epoce nomenklatura, może nieco wprowadzać nas w błąd. Miód pitny jako taki, stanowi bowiem produkt, który niezupełnie odpowiada oczekiwaniu świadomego konsumenta a z pewnością już nie wychodzi na przeciw oczekiwaniom zainteresowanego tematem czytelnika niniejszego opracowania. Jak widzimy, do produkcji miodu możemy bowiem użyć brzeczki, którą mamy prawo znacząco poprawić technologicznie,  choćby poprzez dodatek cukru (zarówno dla wzbogacenia brzeczki jak i słodzenia produktu), barwienie cukrem czy dodanie alkoholu rektyfikowanego. Interesującym nas dzisiaj produktem wytwarzanym bezkompromisowo będzie zatem zdecydowanie:

Miód pitny jakościowy, będący miodem pitnym otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na miód pitny jakościowy, z możliwością słodzenia miodem, dodania ziół lub przypraw korzennych lub barwienia wyłącznie karmelem powstałym z miodu, leżakowanym nie krócej niż przez 6 miesięcy oraz w którym w wyrobie gotowym jedna część objętościowa miodu przypada na:

a)     połowę części objętościowej wody albo wody z sokiem oraz o rzeczywistej zawartości alkoholu od 15%, lecz nieprzekraczającej 18% objętościowych, z możliwością dodatku destylatu miodowego – w przypadku „półtoraka”,

b)     jedną część objętościową wody albo wody z sokiem oraz o rzeczywistej zawartości alkoholu od 15%, lecz nieprzekraczającej 18% objętościowych, z możliwością dodatku destylatu miodowego – w przypadku „dwójniaka”,

c)     dwie części objętościowe wody albo wody z sokiem oraz o rzeczywistej zawartości alkoholu od 12%, lecz nieprzekraczającej 15% objętościowych – w przypadku „trójniaka”,

d)     trzy części objętościowe wody albo wody z sokiem oraz o rzeczywistej zawartości alkoholu od 9%, lecz nieprzekraczającej 12% objętościowych – w przypadku „czwórniaka”;

przy czym kluczową różnicę pomiędzy powyższymi rodzajami miodu, stanowić będzie pojemność dopuszczalnej do jego produkcji brzeczki:

Nastaw na miód pitny markowy stanowi bowiem mieszaninę sporządzoną przy użyciu miodu i wody, z możliwością dodania owoców, moszczu owocowego, soku owocowego, zagęszczonego soku owocowego, ziół, przypraw korzennych, drożdży, pożywek lub kwasów organicznych.

Ochrona tradycji jest niezwykle istotna. Niekiedy blokuje jednak kreatywność twórców i ogranicza ofertę rynkową bez szczególnego powodu. Spora część współczesnych trendów miodosytniczych, jak choćby miody pitne sesyjne czy bezwodniaki, będa musiały trafić do mniej nobliwej kategorii – napój winny miodowy – będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 4,5% do 15% objętościowych, otrzymanym z wina owocowego lub miodu pitnego i zawierającym co najmniej 50% wina owocowego lub miodu pitnego albo otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe lub miód pitny o mniejszym udziale soków lub miodu, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia […].  W zależności od naszego podejścia do tematu może to być  całkiem ciekawy sposób na produkcję lżejszego i łatwiej pijalnego napoju. Ważnym wymogiem jest aby udział miodu w nastawie na napój winny miodowy nie był niższy niż 150 kilogramów miodu na 1000 litrów.

Niniejszy wpis poświęcony jest oczywiście przede wszystkim produkcji rzemieślniczej miodu pitnego jakościowego. Dla uproszczenia formy będę się jednak posługiwał potocznym określeniem “miód pitny” pod którym to pojęciem będzie się oczywiści krył zbiorczo także ten ostatni.

USTAWOWE GRANICE RZEMIOSŁA 

Zgodnie z wolą ustawodawcy, produkcja miodu pitnego stanowi działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich i jest regulowaną działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej a zatem wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich. Organem, który prowadzi taki rejestr Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Co szczególnie doniosłe i warte zapamiętania – osoba, która bez wymaganego wpisu do rejestru wyrabia lub rozlewa wyroby winiarskie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Nie przewidziano niestety możliwości prowadzenia działalności miodosytniczej bez obowiązku rejestracji działalności gospodarczej, tak jak ma to miejsce w przypadku producentów wina wytwarzających je w ilości do 100 hl rocznie z owoców pochodzących z upraw własnych. Chcąc produkować miody pitne, musimy zatem działalność gospodarczą prowadzić – indywidualnie lub w ramach spółki prawa handlowego (spółdzielni, fundacji, stowarzyszenia, itp.) oraz uzyskać wpis, stosownie w CEiIDG lub KRS (produkcja miodu pitnego objęta jest kodem PKD 11.03.Z – Produkcja cydru i pozostałych win owocowych). Przepisy wprowadzają jednak szereg ułatwień w zakresie obowiązków koniecznych do spełnienia przy uzyskiwaniu wpisu do omawianego wyżej, rejestru działalności regulowanej dla producenta rzemieślnika.

Za rzemieślnika w rozumieniu ustawy powinniśmy uznawać w przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wyrobu fermentowanych napojów winiarskich z surowców uzyskanych we własnym gospodarstwie, jeżeli w danym roku kalendarzowym przedsiębiorca ten wyrabia łącznie nie więcej niż 1000 hektolitrów miodu pitnego jakościowego z miodu uzyskanego z własnej pasieki, przy czym ilość wyrobionego miodu pitnego jakościowego nie może być większa niż 20 litrów na każdy posiadany pień pszczeli, oraz prowadzi pasiekę powyżej 10 pni pszczelich i jest wpisany do prowadzonego przez powiatowego lekarza weterynarii rejestru, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421).

Przesłanki, które należy zatem spełnić aby skorzystać z pewnych ułatwień, są następujące:

• produkować można wyłącznie miód pitny jakościowy
• ilość uzyskanego miodu pitnego nie może być większa niż 1000 hl (100 000 litrów) rocznie oraz…
• większa niż 20 litrów na każdy posiadany pień pszczeli
• trzeba posiadać zarejestrowaną pasiekę powyżej 10 pni pszczelich 
• pochodzenie miodu z własnej pasieki lub…
• z zakupionego miodu jeżeli został wytworzony w tym samym województwie lub powiatach sąsiadujących z tym województwem, i stanowi nie więcej niż 50% wagowo miodu wykorzystywanego do wyrobu miodu pitnego

A contrario, nie będzie mógł korzystać z dalej omówionych ułatwień miodosytnik, który:

• produkuje miód pitny niespełniający wymagań przewidzianych dla produkcji miodu pitnego jakościowego, czyli miód pitny lub napój winny miodowy
• wytwarza miód pitny w ilości większej niż z 1000 hektolitrów rocznie lub większej niż 20 litrów na każdy posiadany pień pszczeli
• nie posiada własnej, zarejestrowanej pasieki albo tez posiada pasiekę mniejszą niż 10 pni pszczelich 
• nabywa do produkcji miodu pitnego miód pochodzący z innych pasiek w ilości większej niż 50% wagowo 

Spełniający powyższe wymagania pszczelarz-miodosytnik, może skorzystać z szeregu ułatwień przewidzianych w przepisach ustawy winiarskiej. Na potrzeby niniejszego wpisu, producenta takiego będziemy nazywać drobnym miodosytnikiem.

Kwestii rejestracji samej pasieki nie będę poświęcał większej uwagi. Zagadnienie to jest powszechnie znane i doczekało się się wielu wartościowych opracowań. Zauważyć należy jednak, że kluczowym z dalszej, miodosytniczej perspektywy jest wpis pasieki do rejestru Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej. Zakładam jednak, że większość przyszłych miodosytników pasiekę taką prowadzi i stosowny wpis już posiada.

WPIS DO REJESTRU 

Przedmiotem naszych dzisiejszych rozważań pozostaje produkcja miodu przez małego miodosytnika, na zasadach określonych w poprzednim akapicie. Trudno jednak dostrzec i docenić ulgi gdy nie zna się kontekstu. Co do zasady bowiem, przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich z wyłączeniem producenta rzemieślnika, musi spełnić niemały katalog wymagań. Miodosytnik, który wymyka się z jakiegoś powody warunkom uznania za rzemieślnika:

• opracowuje w formie pisemnej i wdraża system kontroli wewnętrznej wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, obejmujący w szczególności określenie:
  • częstotliwości i sposobu pobierania próbek do badań jakości tych wyrobów,
  • metod przeprowadzania badań jakości,
  • sposobu postępowania z wyrobami winiarskimi niespełniającymi wymagań w zakresie jakości
• posiada plan obiektów budowlanych przeznaczonych do wykonywania tej działalności, obejmujący w szczególności pomieszczenia produkcyjne, magazynowe, socjalne i sanitarne, z zaznaczeniem
  • linii technologicznych
  • dróg przemieszczania surowców i gotowych wyrobów
  • stanowisk pracy
• wyznacza osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich
• zapewnia spełnianie przez obiekty budowlane i urządzenia, o których powyżej, wymagań określonych w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, sanitarnych i o ochronie środowiska, co potwierdza zaświadczenie wydane przez:
  • komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej,
  • państwowego powiatowego inspektora sanitarnego
  • wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska

…właściwych ze względu na planowane miejsce wykonywania tej działalności.

Trochę tego jest, prawda? Szczęśliwie jednak, powyższe wymogi dla nakreślonej już produkcji rzemieślniczej zostały znacząco uszczuplone.

Mały producent miodu pitnego, który produkuje miód markowy z nie więcej jak 500 l miodu z własnej pasieki musi spełnić w zakresie wpisu do rejestru, wyłącznie następujące wymagania:

• opracowuje w formie pisemnej i wdraża system kontroli wewnętrznej wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, obejmujący w szczególności określenie:
  • częstotliwości i sposobu pobierania próbek do badań jakości tych wyrobów
  • metod przeprowadzania badań jakości
  • sposobu postępowania z wyrobami winiarskimi niespełniającymi wymagań w zakresie jakości
• zabezpiecza i usuwa odpady powstające podczas wyrobu wyrobów winiarskich
• wyznacza osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich.

Różnica jest spora w mojej ocenie i znacząco ułatwia życie najmniejszym producentom.

Spełnienie ogólnych wymogów dla produkcji wyrobów winiarskich oznacza przede wszystkim konieczność przygotowania szeregu dokumentów, zaświadczeń i oświadczeń, których ilość także będzie w znacznym stopniu ograniczona przy produkcji, którą umownie ale chyba dość precyzyjnie nazywamy na potrzeby dzisiejszego wpisu – rzemieślniczą.

Koszt złożenia wniosku to niezależnie od wielkości producenta, zaledwie 616 zł. Właściwy dla sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w terminie 7 dni od dnia wpływu kompletnego i opłaconego wniosku o wpis do rejestru, dokonuje wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich  albo do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

PODATKI MIODOSYTNIKA

W przypadku winiarzy produkujących wina z własnych winnic, rolniczy charakter ich działalności urywa się wraz z przetworzeniem owoców w winiarni. Podobnie w przypadku produkcji miodu pitnego, działalność rolnicza polegająca na prowadzeniu pasieki kończy się wraz z jego przeznaczeniem do sycenia i dalszej fermentacji. Ustaliliśmy już powyżej, że produkcja miodu pitnego stanowi działalność gospodarczą. Ogólny sposób opodatkowania będzie tu zatem właściwy wybranej formie prowadzenia takiej działalności (osoby fizyczne płacić będą podatek PIT, osoby prawne zaś podatek CIT).

Krótkiego omówienia wymaga natomiast kwestia opodatkowania miodu pitnego podatkiem VAT. Materia ta regulowana jest ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535). Nieszczęściem dla konsumenta jest fakt, iż podatek VAT obciąża zawsze produkcję wyrobów akcyzowych. Miód pitny markowy bez cienia wątpliwości będzie zatem opodatkowany podatkiem VAT. 

Specyficznym podatkiem, właściwym dla napojów alkoholowych, będzie oczywiście akcyza.

AKCYZA PRZY PRODUKCJI MIODU PITNEGO

Podstawą opodatkowania miodu pitnego markowego jest ilość tego wyrobu wyrażona w hektolitrach. Stawka akcyzy na wino została wskazana w art. 96 ust. 4 pkt. 2 ustawy o podatku akcyzowym i wynosi 174,00 zł od 1 hektolitra (100l) gotowego wyrobu. 

Zatrzymując się na chwilę przy akcyzie, należy wspomnieć, że istnieją dwa zasadnicze reżimy akcyzowe. Co do zasady, produkcja wyrobów akcyzowych, może odbywać się wyłącznie w składzie podatkowym korzystać z zawieszonego poboru akcyzy. Alternatywą dla tego systemu jest tzw. przedpłata akcyzy.

Przedpłata akcyzy dla producentów wina?

Podstawą dla producenta będzie tu przede wszystkim zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku akcyzowego. Urzędem w którym składamy wniosek jest urząd właściwy miejscowo dla naszej siedziby (tylko w przypadku  osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej) lub naszego miejsca zamieszkania (w przypadku osób fizycznych). Zgłoszenia tego dokonujemy na formularzu urzędowym AKC-R (służy on zarówno do zgłoszenia płatnika jak i późniejszej aktualizacji jego danych).

Polski nieład… akcyzowy

Producent, musi też przed rozpoczęciem działalności złożyć do naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego ze względu na miejsce produkcji wniosek o urzędowe sprawdzenie, poprzedzając je odpowiednim przygotowaniem i wyposażeniem naszej przetwórni oraz sporządzeniem niezbędnej dokumentacji akcyzowej.

URZĘDOWE SPRAWDZENIE

Dokumentami mającymi znaczenie dla przeprowadzania kontroli celno-skarbowej, które stanowić powinny załączniki do naszego zgłoszenia są:

• plan miejsca produkcji, magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych
• wykaz miejsc z wyszczególnieniem lokalizacji produkcji, magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych, zawierający nazwy i numerację znajdujących się w tych miejscach pomieszczeń, urządzeń i naczyń służących do wykonywania czynności podlegających kontroli celno-skarbowej
• wykaz legalizowanych przyrządów pomiarowych z podaniem zakresu ich użytkowania oraz pozostałego wyposażenia stosowanego do przeprowadzania kontroli celno-skarbowej wyrobów akcyzowych
• skrócony opis procesu technologicznego, sposobu magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych oraz instrukcje wewnętrznego obiegu dokumentacji dotyczącej tych czynności i przeprowadzania inwentaryzacji wyrobów akcyzowych, a w przypadku prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej – instrukcja obsługi programu komputerowego
• dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z miejsca, w którym ma być prowadzona działalność
• dokumenty wymagane na podstawie przepisów odrębnych, związane z działalnością gospodarczą podlegającą kontroli celno-skarbowej, w szczególności koncesje lub zezwolenia, zaświadczenia o dokonaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej
• wykaz obejmujący imiona i nazwiska upoważnionych przez podmiot osób odpowiedzialnych za wykonywanie powierzonych im obowiązków w zakresie objętym kontrolą

Kontrola ta służy weryfikacji, czy pomieszczenia gdzie będzie odbywała się produkcja, spełniają wymogi określone przepisami. Istotnym elementem pozostaje tu sposób pomiaru wysokości należnego podatku a zatem pomiaru ilości produktu, która dokonywana może być objętościowo, wagowo lub w przepływie. Istotne jest jednak aby posiadany sprzęt służący pomiarowi posiadał stosowne zatwierdzenia Głównego Urzędu Miar.  Z urzędowego sprawdzenia sporządza się protokół, który wraz ze zgłoszeniem oraz dokumentacją dotyczącą działalności podlegającej kontroli, stanowią akta weryfikacyjne. W przypadku gdy nie są zapewnione warunki i środki oo których tu mowa, naczelnik urzędu celno-skarbowego wyznacza termin do ich spełnienia, a po jego upływie przeprowadza powtórne urzędowe sprawdzenie.

Dodatkowym obowiązkiem producenta cydru jest oczywiście oznaczanie gotowych produktów znakami akcyzy czyli banderolami. W tym celu producent musi zgłosić wstępne zapotrzebowanie na takie znaki i wystąpić o wydanie banderol w potrzebnej mu ilości.

SPRZEDAŻ MIODU PITNEGO 

Dotarliśmy szczęśliwie do momentu, w którym wyprodukowana oficjalnie butelka, z naklejoną banderolą i zapłaconym podatkiem akcyzowym może trafić na rynek. Należy pamiętać, że ciążą na nas obowiązki w zakresie informowania konsumenta o produkcie spożywczym. Realizujemy je kształtując w sposób odpowiedni treść etykiety naszego produktu. To poważna sprawa, która potraktowana zbyt niechlujnie może wpędzić nas w niemałe kłopoty. Znakowaniu miodu pitnego, poświęciłem już kiedyś stosowny wpis, do którego w tej chwili odsyłam. Zajmijmy się zatem samą sprzedażą!

Etykieta cydru, miodu pitnego i win owocowych

Sprzedaż napojów alkoholowych możliwa jest po uzyskaniu stosownych zezwoleń (bardzo Was proszę, nie koncesji – te są na wydobycie ropy naftowej itp. :P).

Regulujące tę kwestię ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dzieli zezwolenia na:

• zezwolenia detaliczne – pozwalające sprzedawać alkohol ostatecznym jego odbiorcom
• zezwolenia hurtowe – na sprzedaż alkoholu podmiotom posiadającym zezwolenia detaliczne, czyli w celu dalszej odsprzedaży

Zezwolenia obu typów wydawane są odrębnie, w zależności od rodzaju napoju alkoholowego i dzielą się kolejno na następujące kategorie:

• do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo
• powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) 
• powyżej 18% zawartości alkoholu

Producentów miodu pitnego interesować będą w głównej mierze zezwolenia dla napojów zawierających od 4,5% do 18% alkoholu. Jak już wiemy, miód pitny oraz miód pitny jakościowy posiadają zgodnie z definicją ustawową od 9% do 18% rzeczywistej zawartości alkoholu mierzonej objętościowo.

Zezwolenia detaliczne wydawane są przez właściwą miejscowo (dla miejsca sprzedaży) gminę. Zezwolenia hurtowe zaś przez właściwego miejscowo marszałka województwa.

Co szczególnie ważne z naszej perspektywy, zgodnie z z art. 9(1) ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 (tj. posiadających zezwolenie detaliczne). Oznacza to, że producent może sprzedać swoje produkty bez jakiegokolwiek zezwolenia, jeśli sprzedaż ta odbywa się wprost do hurtownika. 

PROMOCJA!

Zmiany, które wprowadzone zostały do ustawy winiarskiej w 2021 roku, pozwalają drobnym miodosytnikom na sprzedaż hurtową swoich własnych produktów bez zezwolenia hurtowego. 

Podsumowując zatem ten wątek:

• Chcąc sprzedawać nasz miód pitny wprost konsumentom – potrzebujemy zezwolenia detalicznego
• Chcąc zaopatrywać sklepu specjalistyczne, restauracje, hotele, itp. – potrzebujemy zezwolenia hurtowego (chyba, że jesteśmy drobnymi miodosytnikami!)
• Chcąc sprzedać partię produktu hurtownikowi – nie potrzebujemy żadnego zezwolenia.

LIVE Z PARAGRAFEM – JAK ZAREJESTROWAĆ MIODOSYTNIĘ?

O MIODZIE PITNYM W PODCASCIE – BIZNES WYSOKO OPROCENTOWANY

AKTY PRAWNE ISTOTNE DLA SPRAWY

• Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2011 nr 120 poz. 690)
• Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2016 poz. 1947)
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350)
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535)
• Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11).
• ustawa z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2016 r. poz. 884 i poz. 1948 oraz z 2017 r. poz. 976)
• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230)
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. Nr 225, poz. 1638, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją w zakresie podatku akcyzowego (Dz.U. 2017 poz. 324).
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie ewidencji i innych dokumentacji dotyczących wyrobów akcyzowych i znaków akcyzy (Dz.U. 2016, poz. 2257)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (Dz.U. 2017, poz. 2283).
• rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2017 r. poz. 885)

The post Rzemieślnicza produkcja miodu pitnego first appeared on Paragraf w kieliszku.

Wszystkim uczestnikom spotkania bardzo dziękuję za obecność i wyjątkową aktywność 🙂

CZYM JEST WINO OWOCOWE?

Wino owocowe zakwalifikowane zostało przez polskiego ustawodawcę do fermentowanych napojów winiarskich i jako takie podlegają regulacji tzw. ustawy winiarskiej. Opracowywana od lat nowa ustawa winiarska – tj. ustawa o wyrobach winiarskich, została przyjęta przez Sejm 2 grudnia 2021 roku. W stosunku do swojej poprzedniczki zawiera sporo zmian – uspokoję już we wstępie – całkiem pozytywnych zmian! Część definicji zmodyfikowano, część dopisano.

Gdzie jesteś definicjo wina?

Obecnie porządek ten prezentuje się następująco:

Wino owocowe:

wino owocowe jest napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5%, lecz nieprzekraczającej 15% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe, z możliwością słodzenia glukozą, fruktozą, zagęszczonym sokiem owocowym, sokiem owocowym lub substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, e oraz f lub barwienia;

(art. 5 ust. 1 pkt 8)

nastaw na wino owocowe stanowi mieszaninę sporządzoną przy użyciu owoców innych niż winogrona, moszczu z owoców innych niż winogrona, soku z owoców innych niż winogrona lub zagęszczonego soku owocowego z owoców innych niż winogrona, z możliwością dodania wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, fruktozy, drożdży, pożywek lub kwasów organicznych;

(art. 2 ust. 19)

Wino owocowe jakościowe:

wino owocowe jakościowe jest winem owocowym o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5%, lecz nieprzekraczającej 15% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe jakościowe, z możliwością słodzenia sacharozą, moszczami owocowymi, zagęszczonymi sokami owocowymi lub miodem, leżakowanym nie krócej niż przez 3 miesiące;

(art. 5 ust. 1 pkt 2)

nastaw na wino owocowe jakościowe oznacza mieszaninę sporządzoną przy użyciu owoców innych niż winogrona lub moszczu z owoców innych niż winogrona, z możliwością dodania wody, sacharozy, drożdży, pożywek lub kwasów organicznych;

(art. 2 ust. 20)

Poza wymienionymi definicjami, znajdziemy też w ustawie szeregi innych, zapewne mniej interesujących nas tu dzisiaj fermentowanych napojów winiarskich. Są to:

wino owocowe niskoalkoholowe – będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2%, lecz poniżej 8,5% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe albo z wina owocowego w wyniku częściowego usunięcia alkoholu wyłącznie metodami fizycznymi, z możliwością słodzenia glukozą, fruktozą, zagęszczonym sokiem owocowym, sokiem owocowym lub substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, e, f oraz g lub barwienia;

wino owocowe likierowe – będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 15%, lecz nieprzekraczającej 22% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe, z dodatkiem alkoholu rektyfikowanego lub destylatu owocowego, z możliwością słodzenia glukozą, fruktozą, zagęszczonym sokiem owocowym, sokiem owocowym lub substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, e oraz f lub barwienia;

wino z soku winogronowego – będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5%, lecz nieprzekraczającej 18% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino z soku winogronowego, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu winogronowego, słodzenia substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a‒c, e oraz f lub barwienia;

napój winny owocowy – będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 4,5%, lecz nieprzekraczającej 15% objętościowych, zawierającym co najmniej 50% objętościowych wina owocowego albo otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe o obniżonym maksymalnie o 50% udziale soków w nastawie, z możliwością słodzenia substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, b oraz d‒g lub barwienia;

wino owocowe aromatyzowane – będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5%, lecz nieprzekraczającej 22% objętościowych, poddanym aromatyzowaniu substancjami innymi niż uzyskane z winogron, zawierającym co najmniej 75% objętościowych wina owocowego, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego, destylatu miodowego lub destylatu owocowego, z możliwością słodzenia substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, b oraz d‒f lub barwienia;

aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe – będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2%, lecz poniżej 8,5% objętościowych, zawierającym co najmniej 75% objętościowych wina owocowego lub wina owocowego niskoalkoholowego, poddanym aromatyzowaniu substancjami innymi niż uzyskane z winogron, z możliwością słodzenia substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, b oraz d‒g lub barwienia;

aromatyzowane wino z soku winogronowego – będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 6,5%, lecz nieprzekraczającej 22% objętościowych, poddanym aromatyzowaniu, zawierającym co najmniej 75% objętościowych wina z soku winogronowego, z możliwością dodania alkoholu rektyfikowanego lub destylatu winogronowego, słodzenia substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, b oraz d‒f lub barwienia;

aromatyzowany napój winny owocowy – będący napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 4,5%, lecz nieprzekraczającej 15% objętościowych, zawierającym co najmniej 50% objętościowych wina owocowego albo otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe o obniżonym maksymalnie o 50% udziale soków w nastawie, poddanym aromatyzowaniu substancjami innymi niż uzyskane z winogron, z możliwością słodzenia substancjami określonymi w art. 2 pkt 4 lit. a, b oraz d‒g lub barwienia;

USTAWOWE GRANICE RZEMIOSŁA 

Zgodnie z wolą ustawodawcy, produkcja wyrobów winiarskich, a zatem także win owocowych, stanowi działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich i jest regulowaną działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej a zatem wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich. Organem, który prowadzi taki rejestr jest obecnie Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Co szczególnie doniosłe i warte zapamiętania – osoba, która bez wymaganego wpisu do rejestru wyrabia lub rozlewa wyroby winiarskie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Nie przewidziano niestety możliwości prowadzenia wyrobu cydru bez obowiązku rejestracji działalności gospodarczej, tak jak ma to miejsce w przypadku producentów wina wytwarzających je w ilości do 100 hl rocznie z owoców pochodzących z upraw własnych. Chcąc produkować cydr lub perry, musimy zatem działalność gospodarczą prowadzić – indywidualnie lub w ramach spółki prawa handlowego (opcjonalnie spółdzielni, fundacji, stowarzyszenia, itp.) oraz uzyskać wpis, stosownie w CEiIDG lub KRS (produkcja cydru objęta jest kodem PKD 11.03.Z – Produkcja cydru i pozostałych win owocowych). Przepisy wprowadzają jednak szereg ułatwień w zakresie obowiązków koniecznych do spełnienia przy uzyskiwaniu wpisu do omawianego wyżej, rejestru działalności regulowanej dla producenta rzemieślnika.

Za rzemieślnika w rozumieniu ustawy powinniśmy uznawać w przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wyrobu fermentowanych napojów winiarskich z surowców uzyskanych we własnym gospodarstwie, jeżeli w danym roku kalendarzowym przedsiębiorca ten wyrabia łącznie nie więcej niż 1000 hektolitrów – wina owocowego jakościowego…

…z owoców uzyskanych z własnych drzew lub krzewów owocowych, przy czym ilość wyrobionych napojów wynosi nie więcej niż 100 hektolitrów przypadających proporcjonalnie na każdy posiadany hektar gruntu rolnego, oraz posiada tytuł prawny do co najmniej 0,5 hektara gruntu rolnego obsadzonego drzewami lub krzewami owocowymi, z których pozyskuje owoce.

Co szczególnie doniosłe – fermentowane napoje winiarskie mogą zostać również wyrobione z nabytych owoców jeżeli te są wytwarzane w województwie, w którym jest prowadzony wyrób tych napojów, lub powiatach sąsiadujących z tym województwem, i stanowią nie więcej niż 50% wagowo wszystkich owoców i miodu wykorzystywanych do wyrobu tych napojów.

Przesłanki, które należy zatem spełnić aby skorzystać z pewnych ułatwień, są następujące:

• produkcja wyłącznie wina owocowego jakościowego
• wolumen produkcji do 100 hl (10 000 litrów) rocznie na każdy hektar, nie więcej jednak niż 1000 hektolitrów (100 000 litrów) łącznie
• tytuł prawny do sadu o wielkości co najmniej 0,5 ha
• pochodzenie surowca wyłącznie z własnego sadu lub  do 50% wagowo z surowca zakupionego u sąsiadów (województwo i powiaty sąsiadujące)

A contrario, nie będzie mógł korzystać z dalej omówionych ułatwień producent, który:

• produkuje wyroby fermentowane, które nie spełniają wymagań przewidzianych dla wina owocowego jakościowego
• wytwarza więcej niż 100 000 litrów rocznie
• nabywa owoce w większej ilości niż 50% wagowo lub spoza określonego przepisami “sąsiedztwa”
• posiada sad mniejszy niż 0,5 ha (tak – wiem, że to bulwersujące ale poprzednia ustawa nakładała minimum 1 ha)

WPIS DO REJESTRU 

Co do zasady (o wyjątkach później) przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich musi zrealizować niemały katalog wymagań:

1. opracowuje w formie pisemnej i wdraża system kontroli wewnętrznej wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich obejmujący co najmniej określenie:
   • częstotliwości i sposobu pobierania próbek do badań jakości tych wyrobów,
   • metod przeprowadzania badań jakości tych wyrobów,
   • sposobu postępowania z tymi wyrobami niespełniającymi wymagań w zakresie jakości;
2. posiada plan obiektów budowlanych przeznaczonych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich
3. wyznacza osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich;
4. zapewnia spełnianie przez obiekty budowlane i urządzenia techniczne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich wymagań określonych w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, sanitarnych i o ochronie środowiska, co potwierdza zaświadczenie wydane na jego wniosek przez:
   • komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej,
   • państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz
   • wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska

Przedsiębiorca może wykonywać działalność gospodarczą w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, jeżeli:

1. posiada tytuł prawny do obiektów budowlanych, w których działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich ma być wykonywana
2. nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe
3. nie zalega z należnościami wobec Skarbu Państwa, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Trochę tego jest, prawda? Szczęśliwie jednak, powyższe wymogi dla nakreślonej już produkcji rzemieślniczej zostały znacząco uszczuplone.

Zdefiniowany wyżej mały producent, musi spełnić w zakresie wpisu do rejestru, wyłącznie następujące wymagania:

• opracowuje w formie pisemnej i wdraża system kontroli wewnętrznej wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, obejmujący w szczególności określenie:
  • częstotliwości i sposobu pobierania próbek do badań jakości tych wyrobów
  • metod przeprowadzania badań jakości
  • sposobu postępowania z wyrobami winiarskimi niespełniającymi wymagań w zakresie jakości
• wyznacza osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich.

Różnica jest spora i znacząco ułatwia życie najmniejszym producentom, sadownikom.

Spełnienie ogólnych wymogów dla produkcji wyrobów winiarskich oznacza przede wszystkim konieczność przygotowania szeregu dokumentów, zaświadczeń i oświadczeń, których ilość także będzie w znacznym stopniu ograniczona przy produkcji, którą umownie ale chyba dość precyzyjnie nazywamy na potrzeby dzisiejszego wpisu – rzemieślniczą.

Koszt złożenia wniosku, niezależnie od wielkości producenta, to zaledwie 616 zł.

SANEPID DLA MAŁEGO PRODUCENTA 

Jednym z przekleństw produkcji spożywczej (choć oczywiście wynikającym z dbałości o nasze, konsumentów bezpieczeństwo) jest zatwierdzenie zakładu produkcji spożywczej przez Państwową Inspekcję Sanitarną poprzedzające uzyskanie wpisu na listę podmiotów podlegających kontroli. Proces ten bywa uciążliwy, długotrwały i często opóźnia poważnie możliwość sprawnego uruchomienia produkcji. Już w tej chwili zatwierdzenie nie jest wymagane w tej chwili w stosunku do małych winiarzy ale według nowej ustawy, korzystać z niego będzie dotyczyć:

• podmiotów będących drobnymi producentami wina z upraw własnych w ilości mniejszej niż 1000 hektolitrów w roku winiarskim
• przedsiębiorców określonych w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich (małych producentów wyrobów winiarskich jak wyżej)

Oczywiście nie zwalnia to małych producentów z obowiązku spełnienia wymagań sanitarnych, właściwych dla produkcji żywności. Nie zwalnia nas także z kontroli w przyszłości. Warto o tym pamiętać. Niektórzy winiarze nazbyt entuzjastycznie interpretowali istniejące już przepisy 

(art. 47 ustawy o wyrobach winiarskich)

PODATKI PRODUCENTA WIN OWOCOWYCH

W przypadku winiarzy produkujących wina z własnych winnic, rolniczy charakter ich działalności urywa się wraz z przetworzeniem owoców w winiarni. Podobnie w przypadku win owocowych, działalność rolnicza polegająca na prowadzeniu sadu kończy się wraz z przeznaczeniem owoców do przerobu i dalszej fermentacji. Ustaliliśmy już powyżej, że produkcja wyrobów winiarskich stanowi działalność gospodarczą. Ogólny sposób opodatkowania będzie tu zatem właściwy wybranej formie prowadzenia takiej działalności (osoby fizyczne płacić będą podatek PIT, osoby prawne zaś podatek CIT).

Krótkiego omówienia wymaga natomiast kwestia opodatkowania wyrobów winiarskich podatkiem VAT. Materia ta regulowana jest ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535). Nieszczęściem dla konsumenta jest fakt, iż podatek VAT obciąża zawsze produkcję wyrobów akcyzowych. Wino owocowe, bez cienia wątpliwości będzie zatem opodatkowany podatkiem VAT. 

Specyficznym podatkiem, właściwym dla napojów alkoholowych, będzie naturalnie akcyza.

STAWKI AKCYZY

Podstawą opodatkowania wyrobów winiarskich jest ilość tego wyrobu wyrażona w hektolitrach. Stawka akcyzy na wino wynosi w 2022 roku 191,00 zł od 1 hektolitra (100l) gotowego wyrobu. Ta stawka będzie dotyczyła też oczywiście także win owocowych.

Polski nieład… akcyzowy

DODATKOWA PROMOCJA DLA MAŁYCH PRODUCENTÓW

Szczególnym przywilejem, przewidzianym w przepisach akcyzowych jest obniżona stawka akcyzy na napoje fermentowane wyprodukowane przez małego producenta napojów fermentowanych, która wynosi 50% stawki akcyzy.

Przez małego producenta napojów fermentowanych rozumie się w tym przypadku producenta tych napojów, który jest prawnie i ekonomicznie niezależny od innych producentów napojów fermentowanych, posiada miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w odrębnym miejscu niż inni przedsiębiorcy zajmujący się produkcją napojów fermentowanych, nie produkuje napojów fermentowanych na podstawie licencji uzyskanych od innych przedsiębiorców i wielkość jego produkcji tych napojów w roku kalendarzowym nie przekracza 1000 hektolitrów.

W przypadku gdy dwóch lub więcej małych producentów napojów fermentowanych współpracuje ze sobą na podstawie pisemnej umowy, a łączna wielkość ich produkcji napojów fermentowanych w roku kalendarzowym nie przekracza 1000 hektolitrów, są oni traktowani jako jeden mały producent napojów fermentowanych.

Warunkiem zastosowania stawki jest jednak:

• otrzymanie napoju fermentowanego w wyniku fermentacji owoców, jagód, warzyw, roztworu miodu w wodzie lub świeżego lub zagęszczonego soku otrzymanego z owoców, jagód lub warzyw;
• brak dodatku innego napoju alkoholowego, poza alkoholem dodawanym do rozcieńczenia lub rozpuszczenia środków aromatyzujących w ściśle niezbędnych dawkach tak, by zawartość alkoholu nie wzrosła o więcej niż 1,2% objętości, a dodanie takich środków aromatyzujących nie zmieniło znacząco charakteru
  produktu oryginalnego;
• udział soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego, w przeliczeniu na moszcz jabłkowy, lub moszczu jabłkowego, w nastawie na napój fermentowany, nie mniejszy niż 80% objętościowych, a w przypadku przygotowania nastawu z jabłek, ilość jabłek nie mniejsza niż 5 kg na litr wody;
• udział soku gruszkowego lub zagęszczonego soku gruszkowego, w przeliczeniu na moszcz gruszkowy, lub moszczu gruszkowego, w nastawie na napój fermentowany, nie mniejszy niż 80% objętościowych, a w przypadku przygotowania nastawu z gruszek, ilość gruszek nie mniejsza niż 5 kg na litr wody;
• udział świeżego lub zagęszczonego soku otrzymanego z jagód, warzyw lub owoców innych niż jabłka lub gruszki, w przeliczeniu na sok odtworzony, w nastawie na  napój fermentowany, nie mniejszy niż 40% objętościowych.

Przy obliczaniu wielkości produkcji, o której mowa powyżej – podatnik rozlewający napoje fermentowane nie uwzględnia ilości rozlanych napojów fermentowanych wytworzonych przez innych producentów, przemieszczonych od tych producentów do podmiotu rozlewającego w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli napoje fermentowane po rozlaniu zostaną przemieszczone między podmiotem dokonującym ich rozlewu i podmiotem wytwarzającym napoje fermentowane w tej procedurze.

Warunkiem zastosowania do napojów alkoholowych pomniejszonych o 50% stawek akcyzy jest bowiem posiadanie przez producenta tych napojów certyfikatu małego producenta.  Certyfikat taki wydaje właściwy naczelnik urzędu skarbowego na sporządzony na piśmie wniosek podmiotu, który w poprzednim roku
kalendarzowym spełniał warunki, o których mowa w konkretnych przepisach. Więcej na ten temat znajdziecie w dedykowanym wpisie poniżej:

Certyfikat dla niezależnych, małych producentów napojów alkoholowych

JAK PŁACIĆ AKCYZĘ?

Co do zasady (zgodnie z art. 47 ustawy o podatku akcyzowym) produkcja wyrobów akcyzowych (a do tych należą praktycznie wszystkie napoje alkoholowe) może odbywać się wyłącznie w składzie podatkowym. Jak wiemy, jest to istotnie sformalizowany i złożony organizacyjnie reżim prawny.

Skład podatkowy jest najbardziej sformalizowanym systemem, pozwala jednak na istotny przywilej – zapłatę akcyzy na koniec procesu produkcyjnego, gdy gotowy wyrób opuszcza nasz skład podatkowy. W przypadku dużych ilości produkowanych wyrobów lub konieczności ich dojrzewania przez dłuży okres, jest to rozwiązanie wygodne i optymalne mimo kosztów i poważniejszego nadzoru.

Alternatywami jakie wprowadził ustawodawca są:

• produkcja wyrobów akcyzowych, z wykorzystaniem wyłącznie wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona (częste choćby przy rzemieślniczej produkcji nalewek i likierów z zakupionego rektyfikatu)
• produkcja wyrobów akcyzowych, od których została zapłacona przedpłata akcyzy (której wada jest oczywista – konieczność przedpłaty, czyli zapłaty akcyzy z góry)
• produkcja mniej niż 1000 hektolitrów w ciągu roku kalendarzowego, win uzyskanych z winogron pochodzących z upraw własnych

Najnowsza ustawa winiarska wprowadziła jednak kolejny wyjątek! Mali producenci wybranych, zdefiniowanych już napojów winiarskich (cydry, perry, wina owocowe jakościowe, itd…) mogą skorzystać z systemu który zakłada zapłatę akcyzy od produktu gotowego bez konieczności organizacji składu podatkowego

W art. 47 w ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym wprowadzono wyjątek od ogólnej zasady prowadzenia produkcji wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym dla każdego kto wyrabia:

mniej niż 1000 hektolitrów w ciągu roku:

a)     winiarskiego, w przypadku win, biorąc pod uwagę średnią roczną produkcję z co najmniej trzech kolejnych lat winiarskich,

b)     kalendarzowego, w przypadku napojów fermentowanych, biorąc pod uwagę średnią roczną produkcję z co najmniej trzech kolejnych lat kalendarzowych, jeżeli napoje te:

• spełniają wymagania określone dla fermentowanych napojów winiarskich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c i d, pkt 2–6, 9 lub 10 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich oraz (nasi mali producenci)
• są produkowane przez podmioty posiadające wpis do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich (KOWR)

Przedpłata akcyzy dla producentów wina?

AKTA WERYFIKACYJNE I URZĘDOWE SPRAWDZENIE

Podstawowym obowiązkiem producenta jest przede wszystkim zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku akcyzowego. Zgłoszenia tego dokonujemy obecnie w systemie PUESC, uzyskując wpis w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych. 

Centralny Rejestr Podmiotów Akcyzowych – zgłoszenia do 30 czerwca 2021 roku

Przed rozpoczęciem działalności, producent musi złożyć do naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego ze względu na miejsce produkcji wniosek o urzędowe sprawdzenie, poprzedzając je odpowiednim przygotowaniem i wyposażeniem naszej przetwórni oraz sporządzeniem niezbędnej dokumentacji akcyzowej.

Dokumentami mającymi znaczenie dla przeprowadzania kontroli celno-skarbowej, które stanowić powinny załączniki do naszego zgłoszenia są:

• plan miejsca produkcji, magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych
• wykaz miejsc z wyszczególnieniem lokalizacji produkcji, magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych, zawierający nazwy i numerację znajdujących się w tych miejscach pomieszczeń, urządzeń i naczyń służących do wykonywania czynności podlegających kontroli celno-skarbowej
• wykaz legalizowanych przyrządów pomiarowych z podaniem zakresu ich użytkowania oraz pozostałego wyposażenia stosowanego do przeprowadzania kontroli celno-skarbowej wyrobów akcyzowych
• skrócony opis procesu technologicznego, sposobu magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych oraz instrukcje wewnętrznego obiegu dokumentacji dotyczącej tych czynności i przeprowadzania inwentaryzacji wyrobów akcyzowych, a w przypadku prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej – instrukcja obsługi programu komputerowego
• dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z miejsca, w którym ma być prowadzona działalność
• dokumenty wymagane na podstawie przepisów odrębnych, związane z działalnością gospodarczą podlegającą kontroli celno-skarbowej, w szczególności koncesje lub zezwolenia, zaświadczenia o dokonaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej
• wykaz obejmujący imiona i nazwiska upoważnionych przez podmiot osób odpowiedzialnych za wykonywanie powierzonych im obowiązków w zakresie objętym kontrolą

Kontrola ta służy weryfikacji, czy pomieszczenia gdzie będzie odbywała się produkcja, spełniają wymogi określone przepisami. Istotnym elementem pozostaje tu sposób pomiaru wysokości należnego podatku a zatem pomiaru ilości produktu, która dokonywana może być objętościowo, wagowo lub w przepływie. Istotne jest jednak aby posiadany sprzęt służący pomiarowi posiadał stosowną legalizację.  Z urzędowego sprawdzenia sporządza się protokół, który wraz ze zgłoszeniem oraz dokumentacją dotyczącą działalności podlegającej kontroli, stanowią akta weryfikacyjne. W przypadku gdy nie są zapewnione warunki i środki o których tu mowa, naczelnik urzędu celno-skarbowego wyznacza termin do ich spełnienia, a po jego upływie przeprowadza powtórne urzędowe sprawdzenie.

Dodatkowym obowiązkiem producenta win owocowych jest oczywiście oznaczanie gotowych produktów znakami akcyzy czyli banderolami. W tym celu producent musi zgłosić wstępne zapotrzebowanie na takie znaki i wystąpić o wydanie banderol w potrzebnej mu ilości.

Coroczne zapotrzebowanie na banderole do 30 października

SPRZEDAŻ NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH 

Dotarliśmy szczęśliwie do momentu, w którym wyprodukowana oficjalnie butelka, z naklejoną banderolą i zapłaconym podatkiem akcyzowym może trafić na rynek. Należy pamiętać, że ciążą na nas obowiązki w zakresie informowania konsumenta o produkcie spożywczym. Realizujemy je kształtując w sposób odpowiedni treść etykiety naszego produktu. To poważna sprawa, która potraktowana zbyt niechlujnie może wpędzić nas w niemałe kłopoty. Znakowaniu wyrobów winiarskich, poświęciłem już kiedyś stosowny wpis, do którego w tej chwili odsyłam. Zajmijmy się zatem samą sprzedażą!

Etykieta cydru, miodu pitnego i win owocowych

Sprzedaż napojów alkoholowych możliwa jest po uzyskaniu stosownych zezwoleń (bardzo Was proszę, nie koncesji – te są na wydobycie ropy naftowej itp. :P).

Regulujące tę kwestię ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dzieli zezwolenia na:

• Zezwolenia detaliczne – pozwalające sprzedawać alkohol ostatecznym jego odbiorcom
• Zezwolenia hurtowe – na sprzedaż alkoholu podmiotom posiadającym zezwolenia detaliczne, czyli w celu dalszej odsprzedaży

Zezwolenia obu typów wydawane są odrębnie, w zależności od rodzaju napoju alkoholowego i dzielą się kolejno na następujące kategorie:

• do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo
• powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) 
• powyżej 18% zawartości alkoholu

Producentów win owocowych  interesować będą oczywiście przede wszystkim zezwolenia dla napojów zawierających, zawierających od 4,5% do 18% alkoholu. Producenci win likierowych, mogą jednak niestety wymknąć się granicy 18% obj., przez co konieczne może okazać się zakwalifikowanie napoju do innej kategorii oraz wyposażenie się w najwyższy (i najdroższy) rodzaj zezwolenia.

Zezwolenia detaliczne wydawane są przez właściwą miejscowo (dla miejsca sprzedaży) gminę. Zezwolenia hurtowe zaś przez właściwego miejscowo marszałka województwa.

Co szczególnie ważne z naszej perspektywy, zgodnie z z art. 9(1) ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 (tj. posiadających zezwolenie detaliczne). Oznacza to, że producent może sprzedać swoje produkty bez jakiegokolwiek zezwolenia, jeśli sprzedaż ta odbywa się wprost do hurtownika. 

Podsumowując zatem ten wątek:

• Chcąc sprzedawać nasz cydry wprost konsumentom – potrzebujemy zezwolenia detalicznego
• Chcąc zaopatrywać sklepu specjalistyczne, restauracje, hotele, itp. – potrzebujemy zezwolenia hurtowego
• Chcąc sprzedać partię produktu hurtownikowi – nie potrzebujemy żadnego zezwolenia.

UWAGA! Od 7 marca 2022 roku, mali producenci dysponują kolejnym przywilejem!

Do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi nie będzie obowiązany:

• drobny producent wina z upraw własnych w rozumieniu art. 2 pkt 24 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich.
• przedsiębiorca określony w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich (czyli wyżej określony mały producent)

– który zbywa wyprodukowane przez siebie napoje alkoholowe przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie detaliczne.

(art. 44 ustawy o wyrobach winiarskich)

NAGRANIE LIVE Z PARAGRAFEM Z 26 MAJA 2022 ROKU

AKTY PRAWNE ISTOTNE DLA SPRAWY

• Ustawa z z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich (Dz.U. 2022 poz. 24)
• Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2016 poz. 1947)
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350)
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535)
• Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11).
• ustawa z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2016 r. poz. 884 i poz. 1948 oraz z 2017 r. poz. 976)
• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230)
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. Nr 225, poz. 1638, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją w zakresie podatku akcyzowego (Dz.U. 2017 poz. 324).
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie ewidencji i innych dokumentacji dotyczących wyrobów akcyzowych i znaków akcyzy (Dz.U. 2016, poz. 2257)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (Dz.U. 2017, poz. 2283).
• rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2017 r. poz. 885)

The post Rejestracja produkcji win owocowych first appeared on Paragraf w kieliszku.

O CZYM SIĘ DOWIESZ?

► Czy nowa ustawa winiarska służy polskiemu winiarstwu

► Jakie zmiany czekają polskich winiarzy w 2022 roku

► Jak zmieni się sytuacja producentów cydrów, miodów pitnych i win owocowych

► Czy ustawa wprowadza nowe przywileje

► Czego życzy Wam paragraf w nadchodzącym roku

WERSJA DO POBRANIA

Podcast możesz pobrać także bezpośrednio na swoje urządzenie (w formacie mp3) – TUTAJ

PODCAST VIDEO

Jeśli masz ochotę podejrzeć nas podczas rozmowy to jest to możliwe

Zapraszam przy tej okazji do subskrypcji kanału PARAGRAF W KIELISZKU w serwisie YouTube.

LINKI

Co nowego w nowej ustawie winiarskiej?

The post NOWA USTAWA WINIARSKA – Radosław Froń – Podcast Biznes Wysoko Oprocentowany #34 first appeared on Paragraf w kieliszku.

AKADEMIA ENOEXPO ONLINE – NOWE PRAWO WINIARSKIE W POLSCE

Szersze omówienie projektu nowej ustawy znajdziecie w nagraniu jednego z poprzednich spotkań z cyklu LIVE Z PARAGRAFEM

The post Nagranie ze spotkania Akademia ENOEXPO online – nowe prawo winiarskie first appeared on Paragraf w kieliszku.

Do szczegółów wydarzeń w ramach Akademii ENOEXPO odsyłam Was na stronę organizatora. W pierwszej kolejności polecam Waszej uwadze spotkanie poświęcone omówieniu projektu nowej ustawy winiarskiej. Jak pewnie wiecie, Ministerstwo Rolnictwa odniosło się do składanych przez nas uwag do wstępnego projektu w ramach konsultacji społecznych. W większości pozytywnie. Warto wiedzieć co nas wszystkich czeka w przyszłym roku Spotkanie jest otwarte i bezpłatne, wymaga jedynie wcześniejszego zapisu https://targikrakow.clickmeeting.com/nowe-prawo-winiarskie-w-polsce/register

Zapraszam też serdecznie do udziału spotkaniach ENOKSIĄŻKA, których sam nie mogę się już doczekać. Liczba polskich wydawnictw winiarskich uległa w ostatnich tygodniach istotnemu powiększeniu co zawsze cieszy   W ramach spotkań online, autorzy opowiedzą o winiarskich nowościach wydawniczych. Trochę trudno o autograf ale jakoś to nadrobimy

Autor książki „Zbrodnia i wina” Michał Bardel wprowadzi nas do drugiej części swojego bestselleru.

Wojciech Giebuta – podróżnik, dziennikarz kulinarny i winiarski – opowie o przygotowaniach do swojej pierwszej książki, która ma być przełomem na polskim rynku.

Na deser połączymy się zaś Maciejem Nowickim i Tomaszem Prange-Barczyńskim, z magazynu „Ferment”, którzy opowiedzą o premierze długo oczekiwanego „Przewodnika po polskim winie”.

PROGRAM SPOTKAŃ

JAK WZIĄĆ UDZIAŁ?

Spotkania w ramach Akademii ENOEXPO są otwarte i bezpłatne. Wymagają jedynie wcześniejszej rejestracji na wydarzenie.

Do zobaczenia

The post Akademia ENOEXPO online – spotkanie z paragrafem first appeared on Paragraf w kieliszku.

Projekt ustawy o wyrobach winiarskich

WNIOSKI BRANŻY I ODPOWIEDŹ Z MINISTERSTWA

W konsultacjach społecznych projektu nowej ustawy winiarskiej uczestniczyły organizacje producentów wina oraz wyrobów winiarskich, znajdujące się na stosownej liście konsultacyjnej ministra rolnictwa. Zgłaszanie uwag poprzedziły oczywiście analizy projektu oraz potrzeb producentów. Przeprowadziliśmy także żywe dyskusje w gronie rzemieślniczych producentów wina, cydru, win owocowych oraz miodów pitnych. Jedna z takich debat odbyła się w formie spotkania LIVE Z PARAGRAFEM, którego zapis jest dostępny w serwisie YouTube. Dzięki rozmowom udało się nam ustalić możliwie wspólne stanowisko, którego zapisy były poźniej zgodnie postulowane.

Tabela uwag wniesionych do projektu w ramach konsultacji społecznych jest już dostępna (LINK). Zebrane zostały w niej propozycje zmian zgłaszane przez organizacje branżowe oraz odpowiedź ministerstwa. Poniżej pozwolę sobie przywołać jedynie te, które uznałem za kluczowe z punktu widzenia producentów a które zostały przyjęte przez ministerstwo (w nawiasie wnioskodawcy, którzy składali poprawki w tym przedmiocie).

WINO

• Możliwość zakupu świeżych winogron pochodzących z upraw winorośli zlokalizowanych na obszarze powiatu, w którym jest zlokalizowane miejsce wyrobu wina lub na obszarach powiatów sąsiadujących z tym powiatem, w ilości nie większej niż 50% wagowo surowców pochodzących z upraw własnych – w reżimie “małego winiarza” (Polski Instytut Winorośli i Wina)
• Zmiana limitu produkcji dla małego winiarza na średnio mniej niż 1 000 hektolitrów wina w ciągu roku winiarskiego, biorąc pod uwagę średnią roczną produkcję z co najmniej trzech kolejnych lat winiarskich (Polski Instytut Winorośli i Wina)
• Certyfikacja rocznika i odmiany także dla moszczu gronowego (Polski Instytut Winorośli i Wina)

FERMENTOWANE WYROBY WINIARSKIE

• Umożliwienie zakup części surowców do wyrobu cydru, win owocowych i miodów pitnych w “reżimie rzemieślniczym” (Polski Instytut Winorośli i Wina, Polskie Cydry Autorskie)
• Zwolnienie producentów cydru i win owocowych z obowiązku przeprowadzenia zatwierdzania zakładu pod względem sanitarnym – jak ma to miejsce w przypadku “małych winiarzy” (Polskie Cydry Autorskie)
• Zastąpienie określenia „markowy/markowe” określeniem „jakościowy/jakościowe” – np. cydr jakościowy, miód pitny jakościowy, wino owocowe jakościowe (Polski Instytut Winorośli i Wina, Konfederacja Lewiatan, Lubelskie Stowarzyszenie Miłośników Cydru, JRBB – Cydrownia, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców)
• Wprowadzenie możliwości produkcji cydru z wymrażanego moszczu jabłkowego (Polski Instytut Winorośli i Wina, Polskie Cydry Autorskie, Lubelskie Stowarzyszenie Miłośników Cydru, Konfederacja Lewiatan)
• Usunięcie możliwości dodatku sacharozy do nastawu na cydr markowy/jakościowy (Lubelskie Stowarzyszenie Miłośników Cydru, Fundacja Winiarnie Zamojskie, Polskie Cydry
  Autorskie)

Stopień uwzględnienia poprawek zgłaszanych w konsultacjach społecznych jest bardzo duży. Ministerstwo wykazało się pod tym względem dużą otwartością. Mam nadzieję, że wszelkie te uwagi zostaną precyzyjnie wprowadzone w ostatecznym brzmieniu projektu ustawy. Z całą pewnością będziemy jednak czuwać nad procesem legislacyjnym tego niezwykle ważnego dokumentu i informować tutaj oraz w ALERCIE PRAWNYM (kto z Was jeszcze nie subskrybuje?).

The post Uwagi do projektu nowej ustawy winiarskiej – odpowiedź ministerstwa first appeared on Paragraf w kieliszku.

CHCESZ OTRZYMYWAĆ INFORMACJE O ZMIANACH W PRAWIE?

Zachęcam do subskrypcji ALERTU PRAWNEGO, dostępnej w serwisie prawoalkoholowe.pl. Jest to całkowicie bezpłatny i zupełnie nienachalny newsletter, podsyłający Wam informacje o naszej aktywności, planowanych i wprowadzanych zmianach w prawie ale też przypominający o ważnych terminach. Serdecznie zapraszam!

The post Nagranie LIVE Z PARAGRAFEM – projekt nowej ustawy winiarskiej first appeared on Paragraf w kieliszku.

Spotykamy się w przyszły czwartek, 10 września 2020 roku, za pośrednictwem sprawdzonej już w boju, platformy zoom.

Bezpośredni link do spotkania znajdziecie TUTAJ.

Strona wydarzenia na FB jest już dostępna pod tym LINKIEM.

Jeśli nie chcecie przegapić podobnych wydarzeń, pamiętajcie aby zapisać się na nasz ALERT PRAWNY.

Projekt ustawy wraz z moim komentarzem znajdziecie zaś we wpisie poniżej.

Do zobaczenia!

Projekt ustawy o wyrobach winiarskich

The post LIVE Z PARAGRAFEM – nowa ustawa winiarska first appeared on Paragraf w kieliszku.

Nie jest moją dzisiejsza ambicją napisanie komentarza do całej ustawy. Warto jednak zaznaczyć najważniejsze zmiany, jakie czekają nas po jej wejściu w życie, przynajmniej w brzmieniu dziś nam znanym. Projekt jest w dość wczesnej fazie. Można więc a wręcz należy zgłaszać do ministerstwa swoje uwagi i wnioski w obszarze regulacji.

Pełny tekst projektu znajdziecie TUTAJ

Nowe prawo winiarskie?

CELOWOŚĆ USTAWY I ZAKRES REGULACJI

Nowa ustawa ma regulować:

• zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich
• zasady znakowania fermentowanych napojów winiarskich w zakresie ich nazw
• zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów
  winiarskich
• organizację rynku wina w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu Parlamentu
  Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

Istotną różnicą jest tu wyłączenie spod regulacji ustawowych, zasad i trybu rejestracji nazw pochodzenia oraz oznaczeń geograficznych wyrobów winiarskich pozyskanych z winogron pochodzących z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestie te zostaną ujęte w dzisiejszej “ustawie winiarskiej”, której większość dotychczasowego brzmienia zostanie uchylona i która zmieni nazwę na ustawa o oznaczeniach geograficznych win oraz aromatyzowanych produktach sektora wina.

Główną myślą, która przyświecała twórcom nowej ustawy, było ostateczne dostosowanie przepisów polskiego prawa winiarskiego do przepisów wspólnotowych. Warto tu zaznaczyć, że rynek wina jest szczególnie ważny dla Unii Europejskiej a przez to bardzo szczegółowo regulowany. Większość zapisów prawa wspólnotowego przyjmuje tu formę rozporządzenia a zatem obowiązuje wprost w krajach członkowskich (przed krajowymi ustawami) i nie wymaga implementacji. Jednym z najważniejszych dokumentów UE w zakresie rynku wina jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych […]. W zakresie, którego prawo UE nie reguluje lub którego regulację pozostawia krajowemu ustawodawcy, powstaje przestrzeń dla polskich przepisów, które muszą być bezwzględnie zgodne z porządkiem unijnym.

W przestrzeni tej znajdują się:

• ustalenie właściwość organów w zakresie wykonywania zadań określonych w rozporządzeniu nr 1308/2013 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013
• obowiązki producentów wina
• zasady ewidencjonowania upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

PRODUKCJA WINA NA NOWYCH ZASADACH

Dla polskich winiarzy zmiany nie będą rewolucyjne choć zauważalne i niewątpliwie korzystne. W praktyce dostosowano przepisy do wymagań, które polskie winiarstwo spełniać, tak czy inaczej, musiało. Zmiany w definicjach wydają się pełnić przede wszystkim rolę porządkową. Otwierają jednak drogę stworzenia ram prawnych dla funkcjonowania dojrzałego winiarstwa – choćby w zakresie możliwości zakupu winogron czy ograniczenia obowiązku usuwania odpadów.

Wprowadzonym do rodzimego porządku prawnego pojęciem jest plantator winorośli – (z odesłania do Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2018/273) – oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych (co ciekawe bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego), których gospodarstwo znajduje się na terytorium Unii, które posiadają obszar upraw winorośli, jeżeli produkt pochodzący z tego obszaru jest wykorzystywany do komercyjnej produkcji produktów sektora wina […].

Zupełnie na nowo zdefiniowano też producenta wina – będzie to odtąd podmiot, który wyrabia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wino z winogron, moszczu winogronowego lub młodego wina w trakcie fermentacji z przeznaczeniem do wprowadzenia do obrotu.

W stosunku do poprzedniej definicji producenta (osoba fizyczną lub prawna, która wyrabia lub rozlewa wino z upraw własnych w celu wprowadzenia go do obrotu) jest to krok ku logice i porządkowi. Producentem wina będzie bowiem producent wina. Określenie skali produkcji oraz wynikających z niej obowiązków oddelegowano słusznie do definicji szczegółowych.

Zgodnie z tą koncepcją pojawiają się dwie nowe kategorie producentów wina:

• producent wina z upraw własnych – producent wina wyrabiający wino wyłącznie z produktów sektora wina wyrobionych z winogron zebranych z upraw własnych winorośli położonych na terytorium  Rzeczypospolitej Polskiej
• drobny producent wina z upraw własnych – producent wina z upraw własnych spełniający wymagania określone dla drobnego producenta w rozumieniu art. 2 ust. 3 rozporządzenia 2018/273, wyrabiającego mniej niż 1 000 hektolitrów wina z upraw własnych w ciągu roku winiarskiego

Poza definicjami wymienionymi już we wstępie, bocznym wejściem wkracza jeszcze jednak kategoria producentów. Analogicznie do obowiązujących dziś przepisów, mamy do czynienia ze zwolnieniem przewidzianym dla winiarzy rolników produkujących rocznie do 100 hl wina z własnych upraw.

Omawiany tu dziś projekt, dokonuje koniecznej dla porządku nowelizacji ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, która w art. 6 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

“Przepisów ustawy nie stosuje się do […] wyrobu wina przez drobnych producentów wina z upraw własnych w rozumieniu art. 2 pkt 23 ustawy z dnia ………. r. o wyrobach winiarskich (Dz. U. ……) będących rolnikami  wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku winiarskiego, którzy wyłącznie wyrabiają i rozlewają wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych”

Mamy zatem faktycznie do czynienia z następującymi rodzajami producentów wina:

• producent wina – czyli ten który wino wytwarza
• producent wina z upraw własnych – tj. producent, który wytwarza wino z własnych owoców
• drobny producent wina z upraw własnych – będący producentem wina z upraw własnych, który produkuje mniej niż 1000 hektolitrów (100 000 litrów) wina rocznie.

oraz

• drobny producent wina z upraw własnych będący rolnikiem wyrabiającym mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku winiarskiego, który wyłącznie wyrabia i rozlewa wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych

Zapewne wiele osób zapyta, czym są pojawiające się w przepisach – produkty sektora wina. Zasadniczo jest to samo wino oraz jego formy szczególne, takie jak młode wino w trakcie fermentacji, wino likierowe czy też wino musujące ale też moszcz winogronowy czy częściowo sfermentowany moszcz winogronowy. Omówiliśmy je nieco bardziej szczegółowo przy okazji poszukiwań definicji samego wina. Zainteresowanych odsyłam zatem do właściwego wpisu. Jego lekturę dla odświeżenia wiedzy polecam też z uwagi na wprowadzenie pewnego porządku definicyjnego, koniecznego dla zrozumienia istoty planowanych zmian.

Gdzie jesteś definicjo wina?

EWIDENCJA WINNIC

Jedną z poważniejszych zmian dla polskiego winiarstwa, będzie niewątpliwie rozdzielenie ewidencji dla plantatorów, czyli właścicieli winnic od ewidencji producentów wina. Jest normą w dojrzałych krajach winiarskich, że wino produkowane jest z owoców zakupionych u lokalnych winogrodników. Dotychczasowe przepisy skupiają się na winiarzach, produkujących wino wyłącznie z własnych upraw. Legislacyjna próżnia, utrudnia zatem produkcję wina z zakupionych owoców a w stosunku do takich producentów wyklucza wręcz możliwość zastosowania niektórych procedur, jak choćby certyfikacja rocznika i odmiany.

Certyfikacja wina

Nową instytucją z którą spotkają się polscy winiarze po zmianie ustawy, będzie rzeczona Ewidencja winnic. Do ewidencji, prowadzonej przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, wpisywane będą uprawy winorośli położone na terytorium Polski a wpis dokonywany będzie na wniosek plantatora winorośli.

Należy zwrócić tu uwagę, że do ewidencji będą mogły być wpisywane jedynie te uprawy winorośli, które spełniają wymagania określone w rozporządzeniu 1308/2013. Wymogi te dotyczą ograniczenia nasadzeń do odmian zaklasyfikowanych do produkcji wina w naszym kraju. Obowiązek takiej klasyfikacji powstanie zaś gdy średnia produkcja w ciągu ostatnich 5 lat winiarskich, przekroczy 50 000 hektolitrów (na tę chwilę średnia ta wynosi około 6 500 hl). W przypadku gdy limit zostanie przekroczony, minister właściwy do spraw rynków rolnych określi, w drodze rozporządzenia, wykaz nazw odmian winorośli lub ich synonimów przeznaczonych do uprawy w celu pozyskiwania winogron do wyrobu wina. Przedmiotowa ustawa wprowadza zatem jedynie ramy dla przyszłych regulacji w tym zakresie.

Z czego można robić wino?

Podsumowując krótko, możliwe będzie zarejestrowanie uprawy winorośli (czyli winnicy), bez zgłaszania produkcji wina. Dookreślone zostaną też warunki produkcji wina z zakupionych owoców, które będą mogły być nabywane jedynie u plantatorów posiadających wpis w ewidencji.

REJESTR PRZEDSIĘBIORCÓW PO ZMIANACH 

Jak dobrze wiemy, działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich. Oznacza to, że produkcja wyrobów winiarskich może być prowadzona w oparciu działalność gospodarczą, podlegającą dodatkowo wpisowi do specjalnego rejestru.

Rejestr ten prowadzony był dotąd przez Ministerstwo Rolnictwa. Zgodnie z projektem ustawy, jego prowadzenie przejmie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Producenci win owocowych, cydrów czy miodów pitnych będą zatem dokonywali wpisu w KOWR, podobnie jak czynili to dotąd rodzimi winiarze.

Podobnie jak w przepisach obowiązujących dzisiaj, od przepisu tego przewidziano jednak pewne wyjątki. Regulowaną działalnością gospodarczą nie będzie bowiem działalność gospodarcza w zakresie:

• wyrobu wina przez drobnego producenta wina z upraw własnych
• rozlewu wyrobów winiarskich, wprowadzonych do obrotu w opakowaniach zbiorczych
  takich jak beczki lub kegi, w miejscu prowadzenia sprzedaży detalicznej tych wyrobów

Przywołać do porządku należy jednak wszystkich, którzy będą chętni niewłaściwie interpretować ten przepis. Aktywności takie będą zwolnione z obowiązku uzyskiwania wpisu w Rejestrze przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich i nie będą stanowiły działalności regulowanej – nadal jednak ich prowadzenie będzie możliwe na zasadach ogólnych przewidzianych dla przedsiębiorców. Jedynym podmiotem, który nie musi prowadzić działalności gospodarczej pozostaje drobny producent wina z upraw własnych będący rolnikiem wyrabiającym mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku winiarskiego, który wyłącznie wyrabia i rozlewa wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych.

CYDR I PERRY W RZEMIEŚLNICZYM WYDANIU

Środowiska cydrowników rzemieślniczych od dawna oczekiwały zmian w definicji cydru. Dotychczasowa, szeroka niczym ocean, pozwalała bowiem wytwarzać cydr w sposób niekoniecznie ortodoksyjny, z wykorzystaniem przetworzonych surowców i licznych substancji słodzących. Oczekiwane przez małych, rzetelnych producentów ale też pożądane z punktu widzenia konsumentów, było wyraźnie rozdzielenie cydrów i perry w swoim szerokim rozumieniu, od cydrów i perry wytwarzanych stosownie, wyłącznie z jabłek i gruszek. Omawiany dziś projekt wychodzi w dużej mierze na przeciw takim oczekiwaniom, wprowadzając w przypadku cydru i perry ich markowe odpowiedniki.

Definicja cydru raz jeszcze

Problemy dotychczasowych regulacji omówiliśmy swojego czasu w dedykowanym wpisie (powyżej) a także ostatnio, podczas spotkania LIVE Z PARAGRAFEM, poświęconego rejestracji produkcji cydru (zapis jest dostępny w serwisie YouTube – serdecznie zapraszam).

Cydr pozostanie wciąż napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2%, lecz nieprzekraczającej 8,5%  objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na cydr, bez dodatku alkoholu, z  możliwością słodzenia lub dodania soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego – czyli produktem niebudzącym wielkiego entuzjazmu wśród świadomych konsumentów.

Nastaw na cydr stanowił będzie, znanym już zwyczajem, mieszaninę sporządzoną przy użyciu jabłek, moszczu jabłkowego, soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego, z możliwością dodania wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, fruktozy, syropu glukozowo-fruktozowego, drożdży, pożywek lub kwasów organicznych.

Cydr markowy będzie już jednak napojem, o rzeczywistej zawartości alkoholu przekraczającej 1,2%, lecz nieprzekraczającej 8,5% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na cydr markowy, bez dodatku  alkoholu, z możliwością słodzenia, lub dodania soku jabłkowego.

Sama definicja wydaje się już na pierwszy rzut oka skromniejszą (a cnota ta jest tu wyjątkowo cenna). Blisko naszego zadowolenia jest też kluczowy tu nastaw na cydr markowy, który stanowił będzie mieszaninę sporządzoną przy użyciu jabłek lub moszczu jabłkowego, z możliwością dodania wody, sacharozy, drożdży, pożywek lub kwasów
organicznych. Nie jesteśmy tu na poziomie naturalności wina ale tak ascetyczna definicja cydru markowego mogłaby okazać się nadmiernie przesadna w tym przypadku. Mimo wszystko trzeba odnotować wyraźny postęp.

Planowane zmiany  dotyczące perry są analogiczne, nie ma większego sensu ich omawianie w tym miejscu.

Co ciekawe, wprowadzona zostanie tez prawdopodobnie odrębna kategoria dla cydru lodowego – choć tej zabrakło już ewidentnie legislacyjnej elegancji. Cydr lodowy został zakwalifikowany jako szczególny rodzaj wina owocowego markowego – o rzeczywistej zawartości alkoholu od 8,5%, lecz nieprzekraczającej 15% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na wino owocowe markowe sporządzone z jabłek
mrożonych lub moszczu z jabłek mrożonych, bez dodatku alkoholu, z możliwością słodzenia, leżakowanym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy.

Niby dobrze, że kategorię taką wprowadzono ale odczuwam też pewną niechęć dla tego przepisu. Niewielkie możliwości technologicznej ingerencji nieco kłócą się z produkcją cydru lodowegozarówno z mrożonych jabłek jak i mrożonego moszczu. Nieuzasadnione jest też dla mnie dodatkowe słodzenie takiego wyrobu. Zabieg polegający na wtłoczeniu do definicji cydru lodowego formy szczególnej wina jabłkowego też nieco sam w sobie drażni. Chciałoby się cydru lodowego markowego… ale może to już nazbyt wiele

NOWE LIMITY DLA MAŁYCH PRODUCENTÓW MARKOWYCH  CYDRÓW, MIODÓW PITNYCH I WIN OWOCOWYCH

Największe zmiany spodziewane są w przypadku fermentowanych napojów winiarskich. Organiczną zmianą jest już wspomniane wyżej, przeniesienie rejestru działalności regulowanej, tj. rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich z Ministerstwa Rolnictwa do KOWR.

Ogólne zasady uzyskiwania wpisu do tego rejestru nie ulegną większym zmianom. Istotnie zmieni się jednak sytuacja producenta wytwarzającego wyroby winiarskie z własnego surowca. Podobnie jak obowiązująca jeszcze ustawa winiarska, także nowy dokument powtarza szereg ułatwień w zakresie uzyskania wpisu w rejestrze dla producentów wina owocowego markowego, cydru lub perry (tak na marginesie ustawodawca miał tu chyba ma myśli markowe cydry i perry) uzyskanych z własnych drzew lub krzewów owocowych oraz miodu pitnego markowego z miodu uzyskanego z własnej pasieki.

Zasadniczej zmianie uległy limity takiej produkcji, które dla win owocowych, cydrów i perry nie były dotąd imponujące (stosownie 5000 i 10 000 litrów) a dla miodów pitnych wręcz znikome (500 litrów miodu jako surowca).

Nowe limity nakreślono dla wyżej wymienionych kategorii produktów na poziomie 1000 hl (czyli podobnie jak w przypadku wina z upraw własnych – 100 000 litrów), przy czym:

• dla wina owocowego markowego, cydru lub perry, z surowców uzyskanych z własnych drzew lub krzewów owocowych, ilość wyrobionych napojów to nie więcej niż 100 hektolitrów na każdy pełny, posiadany hektar gruntu rolnego (posiadać też należy tytuł prawny do obsadzonego drzewami lub krzewami owocowymi co najmniej 1 hektara gruntu rolnego, z którego pozyskuje się owoce).
• miodu pitnego markowego z miodu uzyskanego z własnej pasieki, przy czym ilość wyrobionego miodu pitnego markowego nie może być większa niż 20 litrów na każdą posiadaną rodzinę pszczelą, oraz prowadzi pasiekę powyżej 80 rodzin pszczelich w ramach działów specjalnych produkcji rolnej.

Naiwne nagłówki artykułów, które zapewne niebawem znajdziecie w internecie o “zwiększeniu limitu do 100 000 litrów” nie oddają zatem zupełnie prawdziwego stanu rzeczy. O ile brak słowa “markowy” przy cydrach i perry jest zapewne omyłką pisarską (mamy wciąż do czynienia zaledwie z projektem), to nie jest dla mnie zrozumiałe konsekwentne obstawanie przy minimalnej powierzchni gruntu obsadzonego drzewami. Bardzo mały sadownik, który ma mniej niż 1 ha sadu, nie może skorzystać z ułatwień dedykowanych małym producentom. Od nowych projektów oczekuje się wprowadzenia dobrej zmiany i ta była tu oczekiwana. Odnosi się to też do minimalnego rozmiaru pasieki, która wynosić musi przynajmniej 80 rodzin pszczelich.

Należy też zwrócić uwagę, że dotychczasowy limit dla ułatwień przewidzianych dla miodosytników odnosi się do miodu jako surowca (w zależności od rodzaju miodu pitnego, ilość napoju mogła się zatem istotnie różnić), postulowany limit będzie natomiast dotyczył już wyrobionego miodu pitnego. Niemała już pasieka, składająca się z 80 rodzin pszczelich, wyprodukuje zatem w tym reżimie maksymalnie 1600 litrów miodu pitnego markowego. Myślę, że zapisy te powinny zostać dokładnie przedyskutowany w środowiskach producentów.

SPORE ZMIANY W PRZEPISACH AKCYZOWYCH 

Zmianą, której doniosłość należy docenić, jest zmiana wprowadzana przy okazji uchwalania omawianej dziś ustawy, która dotyczy ustawy o podatku akcyzowym. Być może jest to najpoważniejsza i najbardziej korzystna zmiana jakiej zaznają producenci wyrobów fermentowanych.

Co do zasady, produkcja wyrobów akcyzowych w Polsce może odbywać się wyłącznie w składzie podatkowym. Ma on swoje istotne zalety, pozwala choćby zawiesić obowiązek zapłaty akcyzy do czasu wytworzenia produktu gotowego. Organizacja składu podatkowego jest jednak sformalizowana i przynajmniej początkowo, bardziej kosztowna.

Ustawodawca przewiduje zaledwie dwa wyjątki od tego ogólnego reżimu. Wyłączona z obowiązku produkcji w składzie podatkowym, została produkcja wyrobów akcyzowych, z wykorzystaniem wyłącznie wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona. Nieco mniejsze wymagania i koszty takiego systemu okupione są jednak największą jego wadą – system zapłaconej (tudzież przedpłaconej) akcyzy… wymaga z samej definicji, zapłaty akcyzy z góry. Co dla produktów wytwarzanych miesiącami a nierzadko leżakowanymi latami, stanowi to spore obciążenie.

Jedynym produktem, który wymykał się dotąd temu wyborowi jest wino z upraw własnych. Winiarze produkujący wino z własnych upraw do 1000 hl rocznie, mogli bowiem wytwarzać je poza składem podatkowym ale podatek akcyzowy odprowadzać od gotowego produktu. Wszystko wskazuje na to, że wyjątek ten będzie rozszerzony także o inne, rzemieślnicze produkty!

Przepis nowelizujący ustawę o podatku akcyzowym rozszerza listę wyjątków, które będą dotyczyły teraz

…mniej niż 1 000 hektolitrów w ciągu roku kalendarzowego:

• win wyrobionych z winogron pochodzących z upraw własnych winorośli
• napojów fermentowanych wyrobionych z surowców uzyskanych we własnym gospodarstwie

Producenci markowych win i miodów, oraz przyszli producenci markowych cydrów i perry z całą pewnością docenią tę naprawdę rewolucyjną zmianę. Kamień z serca spadnie też zapewne wszystkim winiarzom, którzy obok winnicy mieli też sad a w swojej winiarni produkowali zarówno wina jak i cydry czy wina owocowe. Pozostawali bowiem w szczególnej sytuacji w zakresie obowiązku podatkowego, płacąc część akcyzy (za cydr) z góry, część zaś (wino) z dołu. Dobra zmiana

Na pierwszy raz chyba nam starczy Zachęcam do lektury przepisów, komentarzy i dyskusji. Środowiskom producenckim zalecam też dogłębną analizę potencjalnych skutków regulacji, zbieranie uwag i wysyłanie ich do ministerstwa rolnictwa. Zmiany w sowim ogóle są całkiem pozytywne – diabeł jednak tkwi zwykle w szczegółach. Z całą pewnością nie jeden raz jeszcze wrócimy do tego tematu w najbliższym czasie.

The post Projekt ustawy o wyrobach winiarskich first appeared on Paragraf w kieliszku.

Niemniej problemów przysparza winiarzom także medialne jedynie pojęcie – “małego winiarza”. Tak bowiem zwykło się nazywać… No właśnie. Kogo? Niewątpliwie producenta wina posiadającego własną winnicę o niewielkiej jak się należy spodziewać, wielkości. Czy właściwszy wzorcowi “małego winiarza” będzie jednak rolnik który ma dwa hektary winnicy czy może przedsiębiorca cieszący się zaledwie z pięćdziesięciu arów? Czy mając 20 ha nie można korzystać z winiarskich przywilejów “małego winiarza” jeśli wino wciąż produkuje się z upraw własnych? Kto musi uzyskać odbiór sanepidu a kto może kupować owoce? O tym wszystkim dzisiaj.

KIM WŁAŚCIWIE JEST MAŁY WINIARZ?

Nieszczęśliwe dla jasności przekazu a sztuczne i niepodparte przepisem określenie, wyrządza w mojej ocenie więcej szkód niż pożytku. Brak precyzji i jednoznacznego podparcia, budzi bowiem wątpliwości i pozwala myśleć o różnych instytucjach nazywając je niejednoznacznie. Dla ratowania honoru najmniejszych producentów wina, postanowiłem umieścić pojęcie “małego winiarza” już dla najniższej kategorii wagowej (inaczej musielibyśmy się porywać na niegodne sztuczki językowe typu “winiarz maleńki” :P).

Małym winiarzem nazwijmy zatem na potrzeby tego opracowania, producenta wina, dla którego przepisy prawa przewidziały najwięcej przywilejów. Tego winiarza, któremu część odstępstw nie już nie przysługuje nazwiemy “winiarzem nieco tylko większym”. Miano “dużego winiarza” pozostawiając jedynie tym, dla których polskie prawo winiarskie nie przewiduje już żadnych uprzejmości.

PRZYWILEJ #1 – zwolnienie z wpisu do rejestru ministerialnego

Warto zauważyć na wstępie, że produkcja wina jest  co do zasady działalnością regulowaną i jako taka wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich (art. 17 ust. 1 ustawy winiarskiej). Pierwszym, niezwykle istotnym, choć zupełnie niedocenianym przywilejem “małego winiarza” jest zatem – brak konieczności uzyskiwania wpisu do rejestru prowadzonego przez Ministra Rolnictwa. Wpisu do rejestru nie stosuje się bowiem do producentów, którzy wyłącznie wyrabiają i rozlewają wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych (art. 17 ust. 3 ustawy winiarskiej). Spotykamy tu zatem pierwsze znamiona definiującego małego winiarza. Ten, by z powyższego zwolnienia korzystać musi wyrabiać i rozlewać wino uzyskane z winogron pochodzących z upraw własnych. Warunkami koniecznymi są zatem określone w art. 17 ust. 3 ustawy:

• posiadanie upraw własnych (własnej winnicy)
• produkcja wina wyłącznie z własnych owoców

Przywilej ten ma niezwykle doniosłe skutki. Zwalnia nas bowiem z szeregu obowiązków formalnych, związanych z uzyskaniem wpisu w przedmiotowym rejestrze działalności regulowanej. Do najbardziej dokuczliwych należy konieczność odpowiedniego wyposażenia winiarni potwierdzona opinią techniczno-technologiczną wydaną przez wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, konieczność spełnienia przez obiekty budowlane i urządzenia, wymagań określonych w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, sanitarnych i o ochronie środowiska – potwierdzonych nadto przez: komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska właściwych ze względu na planowane miejsce wykonywania tej działalności. Producent taki musi posiadać także rozbudowany system kontroli wewnętrznej oraz plan obiektów budowlanych przeznaczonych do wykonywania tej działalności, obejmujący w szczególności pomieszczenia produkcyjne, magazynowe, socjalne i sanitarne, z zaznaczeniem linii technologicznych, dróg przemieszczania surowców i gotowych wyrobów, stanowisk pracy, a także wyznaczyć osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich. Polecam przeczytać to raz jeszcze wszystkim malkontentom, którzy twierdzą, że przedmiotowy dla naszych dzisiejszych badań – mały winiarz – “ma źle”

Zamykając ten wątek warto przypomnieć, iż winiarz spełniający przesłanki ustawowe, miast prowadzić nieprzyjemną rejestrację w ministerialnym rejestrze, wpisuje się jedynie do ewidencji prowadzonej przez KOWR. Rejestracja ta (dokonywana corocznie do 15 lipca!) jest jednak konieczna.

Kolejne przywileje znajdziemy już w innych aktach prawnych ustawowej rangi.

PRZYWILEJ #2 – brak konieczności prowadzenia działalności gospodarczej 

Konstytuującą dla przywołanego przywileju jest ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, która określa zasady podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej, w tym prawa i obowiązki przedsiębiorców oraz zadania organów władzy publicznej w tym zakresie. Warto jednak pamiętać, iż przepisów tej ustawy nie stosuje się do wyrobu wina przez producentów będących rolnikami wyrabiającymi mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy winiarskiej.

Przesłankami będą w tym przypadku (muszą wystąpić łącznie):

• producent powinien być rolnikiem (posiadać własne uprawy)
• powinien spełniać warunki z art. 17 ust. 3 ustawy winiarskiej, tj. produkować wino wyłącznie z własnych owoców
• wyrabiać mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego

Spełniając zatem wynikające z przepisu warunki, nie jesteśmy zobligowani do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Brak narzucenia nam obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej jest jednak z zasady i swojej celowości jedynie przywilejem i nie wyklucza możliwości jej prowadzenia jeśli mamy taką ochotę. Należy to podkreślić, jako, że próba przymuszenia winiarza do rozliczania się z produkcji wina poza prowadzoną działalnością gospodarczą jest częstą choć bezprawną praktyką urzędniczą. Spełniający powyższe wymagania winiarz ma prawo działalności nie prowadzić, rejestrując się wyłącznie we wspomnianej już ewidencji KOWR – ma też jednak prawo produkować i sprzedawać wino w formie działalności gospodarczej prowadzonej osobiście jak i w formie (niepodlegającej ustawie prawo przedsiębiorców) spółki prawa handlowego (co nie zwalnia jednak z obowiązku uzyskania wpisu do ewidencji KOWR).

REJESTRACJA WINNICY #1 – EWIDENCJE PRODUCENTÓW

PRZYWILEJ #3 – zwolnienie z zatwierdzenia zakładu przez sanepid 

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zakłady produkcyjne (tak, mowa także o naszej małej winiarni), które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu zakładu przez inspekcję sanitarną. Zatwierdzenie zakładu jest procedurą dość uciążliwą a z uwagi na technologię produkcji wina, często też kłopotliwą w praktyce. Niektóre zakłady produkcyjne, przy zachowaniu szczegółowych warunków określonych w przepisach, mogą rozpocząć działalność bez wspomnianego powyżej zatwierdzenia, jedynie na podstawie samego wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jeden z takich przypadków dotyczy podmiotów prowadzących działalność w zakresie produkcji win gronowych uzyskanych z winogron pochodzących z upraw własnych w ilości mniejszej niż 1000 hl w ciągu roku kalendarzowego (art. 63. ust. 2 pkt 5). Warunkiem koniecznym jest zatem spełnienie łącznie trzech przesłanek:

Znanych nam już z art. 17 ust. 3 ustawy winiarskiej:

• posiadanie upraw własnych (własnej winnicy)
• produkcja wina wyłącznie z własnych owoców

oraz dodatkowej związanej z wielkością produkcji:

• w ilości mniejszej niż 1000 hl w ciągu roku kalendarzowego

Warto i w tym przypadku dodać, iż choć powyższy przepis zwalnia nas z nieprzyjemnego zatwierdzenia naszej winiarni, to jako podmiot wpisany na “listę zakładów podlegających urzędowej kontroli” kontroli sanepidu oczywiście podlegamy.

REJESTRACJA WINNICY #5 – SANEPID

PRZYWILEJ #4 – prawo do sprzedaży detalicznej wina w miejscu wytworzenia

To prawo ściśle powiązane z dwoma poprzednimi przywilejami. Zasady dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych, reguluje wybitna ze wszech miar, ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Jak wiemy, sprzedaż napojów alkoholowych może się odbywać jedynie na podstawie zezwolenia (ufam, że nikt z moich czytelników nie posługuje się już określeniem “koncesja” :P), co do zasady wydawanego jedynie przedsiębiorcom, posiadającym zatwierdzenie miejsca sprzedaży od Państwowej Inspekcji Sanitarnej (jak ma to miejsce w przypadku sklepów choćby). Zgodnie jednak z Art. 9 (6) ust. 2 producenci określeni w art. 17 ust. 3 ustawy ustawy winiarskiej, mogą prowadzić sprzedaż detaliczną win gronowych pochodzących z upraw własnych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży w punkcie sprzedaży, którym jest lokalizacja w miejscu wytworzenia wina uzyskanego z winogron pochodzących z upraw własnych.

Zezwolenie detaliczne na sprzedaż wina mogą zatem uzyskać winiarze niebędący przedsiębiorcami i nieposiadający zatwierdzenia zakładu jeśli spełnione zostaną następujące warunki:

• wymagania z art. 17 ust. 3, tj. wino z upraw własnych
• punkt sprzedaży musi znajdować się w miejscu wytworzenia wina (winiarni)

Odmienna jest niestety sytuacja zezwoleń hurtowych. Na ten typ zezwolenia, podobnego odstępstwa, już niestety nie wprowadzono.

Decyzja a zaświadczenie… czyli sprzedaż własnego wina raz jeszcze

PRZYWILEJ #5 – specjalny system naliczania i poboru akcyzy

Jak wiemy, wino jest produktem akcyzowym. Opodatkowanie tą szczególną daniną wiąże się z całym systemem nadzoru nad produkcją wina, jego znakowaniem (banderolami) oraz ostatecznie sposobami naliczania i zapłaty akcyzy. Zagadnienia te regulują przede wszystkim przepisy zawarte w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Produkcja wyrobów akcyzowych, w tym produkcja wina, może odbywać się co do zasady wyłącznie w składzie podatkowym. Pomijając domową produkcję wina, na użytek własny, przepisy znają tylko dwa wyłączenia od tej nadrzędnej zasady. Pierwsze z nich to stosowane często przy produkcji innych wyrobów winiarskich (jak wina owocowe, cydry czy miody pitne) przedpłata akcyzy – sprowadzająca się do zapłacenia z góry podatku akcyzowego od planowanej produkcji. Ta forma nie dotyczy jednak winiarzy o których tu mowa (czego część urzędników skarbowych nie może zrozumieć). Drugie, istotne już z perspektywy naszych dzisiejszych zainteresowań to wyłączenie podmiotowe, zarezerwowane dla produkcji mniej niż 1000 hektolitrów w ciągu roku kalendarzowego, win uzyskanych nz winogron pochodzących z upraw własnych, o których mowa w art. 17 ust. 3 ustawy winiarskiej (art. 47. ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku akcyzowym).

Producent wina, który spełnia elementarne wymagania z art. 17 ust. 3 ustawy winiarskiej, tj.:

• posiada uprawy własne (własną winnicę)
• produkuje wina wyłącznie z własnych owoców

oraz produkuje

• mniej niż 1000 hektolitrów w ciągu roku kalendarzowego

Może (nie oznacza to i tym razem, że musi) prowadzić produkcję poza składem podatkowym, nie odprowadzając przedpłaty akcyzy. Jak wiemy, podatek będzie naliczany wówczas od wyrobu gotowego, tj. naszej gotowej na sprzedaż butelki. Po więcej szczegółów odsyłam jednak do poświęconego tej tematyce wpisu.

Czy mały winiarz musi płacić podatki?

NIECO WIĘKSZY WINIARZ

Jak łatwo zauważyć, praktycznie wszystkie ułatwienia, które przewidziano prawem dotyczą podmiotów o których mowa w cytowanym dziś nieustannie art. 17. ust. 3 ustawy winiarskiej, tj. winiarzy, którzy produkują wino wyłącznie z owoców pochodzących z własnych winnic. Prawo do korzystania z większości uprawnień (poza samym wpisem do ewidencji KOWR, który jest niezależny od wolumenu produkcji własnej) zależy też od wielkości produkcji rocznej. Ta zaś nie może przekroczyć w większości przypadków 1000 hl (czyli 100 000 litrów) wina. Jedynie zwolnienie z obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej wymaga aby produkcja ta nie była większą niż 100 hl (czyli 10 000 litrów) wina rocznie.

Winiarz, który produkuje więcej niż wspomniane 100 hl, jeśli wino to wytarza nadal wyłącznie z owoców pochodzących z uprawianej przez siebie winnicy, może nadal korzystać ze wszystkich wspomnianych wyżej przywilejów. Jedynym wyjątkiem będzie zatem konieczność zarejestrowania działalności gospodarczej (indywidualnie lub w formie spółki prawa handlowego). 

Producent taki śmiało korzysta zatem z niemalże całego dorobku prawnego przewidzianego dla “małych winiarzy”.

DUŻY WINIARZ

Na antypodach dwóch poprzednich klas wagowych stoi winiarz, którego roboczo nazwać możemy dużym. Przepisy nie wymagają jednak aby był w istocie producentem wielkim w fizycznym znaczeniu. Wolumen produkcji to bowiem tylko jedna z istotnych tu okoliczności. Przez byt taki rozumieć należy producenta wina, który nie realizuje wymienionych powyższej przesłanek, uprawniających go do korzystania z przywilejów “małego winiarza”.

Może to dotyczyć dwóch sytuacji:

• produkcja wina w ilości przekraczającej 1000 hl wina rocznie
• zakup winogron

Producent, który wielkość produkcji rocznej przekracza lub też kupuje winogrona nie może już korzystać z prawa do zwolnienia z zatwierdzenia zakładu przez inspekcję sanitarną, musi – co oczywiste – prowadzić działalność gospodarczą, produkcję wina prowadzić zaś powinien w składzie podatkowym, chyba, że będzie przedpłacał akcyzę z góry.

Można przyjąć, ze w praktyce mamy do czynienia z trzema formami aktywności gospodarczej producenta wina:

1. Winiarza, który korzysta ze wszystkich zwolnień i odstępstw przewidzianych prawem – zwanego często “małym winiarzem”
2. Producenta, który ma nieco większą produkcję i musi jedynie zarejestrować działalność gospodarczą
3. Przedsiębiorcę, który kupuje winogrona lub produkuje ponad 1000 hl wina rocznie i prowadzi swoją działalność bez przywilejów przewidzianych dla wyżej wymienionych

Mam nadzieję, że udało się coś rozjaśnić w tej materii

The post Przywileje “małego winiarza” first appeared on Paragraf w kieliszku.