Gdzie jesteś definicjo wina?

Dziś szybki, sobotni wpis będący krótką odpowiedzią na jedną z większych tajemnic polskiego prawa winiarskiego? Gdzie w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2011 nr 120 poz. 690), zwanej potocznie ustawą winiarską, znajduje się definicja samego wina, rozumianego oczywiście w swoim najszlachetniejszym wcieleniu? Odpowiadam – otóż nigdzie! Czy to błąd? Niedopatrzenie ustawodawcy? Absolutnie nie! Zapraszam do lektury 🙂


NA CZYM POLEGA PROBLEM?

Życie polskiego winiarza reguluje szereg aktów prawnych rozlicznej rangi. Kluczowe wydają się być jednak dwa zasadnicze. Normująca funkcjonowanie producentów wina, wyżej wspomniana ustawa winiarska oraz rzucająca kłody pod nogi, znienawidzona ustawa o wychowaniu w trzeźwości. Trzeba przyznać, że ta pierwsza, która choć potępiana przez szeregi malkontentów i działkowiczów – porządkuje jednak zasady produkcji wina, czego dowodem jest rozkwit polskiego winiarstwa, którego początek przypada na czas wprowadzenia jej rewolucyjnych dla naszego, prohibicyjnego kraju przepisów.

Zasadniczy kłopot wprowadza jednak katalog fermentowanych napojów winiarskich, w którym to winiarze na próżno szukają definicji wina. Widząc bowiem, że przedmiotem regulacji ustawy są zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich a zdając sobie sprawę, że ustawa reguluje także produkcję wina (gronowego), szukają uparcie oferowanego przez siebie wyrobu na liście tychże fermentowanych napojów winiarskich. Mniejszym problemem jest konsternacja wywołana brakiem właściwej definicji. Poważny już problem stanowi natomiast „siłowe” dopasowanie do swoich potrzeb, nieprawidłowej definicji (najczęściej z winem mylony jest napój określony w ustawie jako – wino z soku winogronowego).

Słodki problem


PORZĄDEK DEFINICYJNY I SYSTEMATYKA WYROBÓW

Zapatrzeni w szczęśliwie odrodzone winiarstwo gronowe zapominamy często, że wino w naszym ulubionym wydaniu, jest jedynie jednym z wyrobów winiarskich, których obrót został objęty omawianą dziś regulacją.

Ustawa zwana przez nas winiarską, już w pierwszym artykule nakreśla jasno, iż reguluje między innymi:

  • zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich oraz obrotu wyrobami winiarskimi
  • zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu
    wyrobów winiarskich
  • organizację rynku wina

Uporządkujmy na wstępie powstałe już definicyjne zamieszanie i nakreślmy pewną systematykę produktów.


Jak dowiemy się już z art. 3 – wyrobami winiarskimi w rozumieniu ustawy są:

  • fermentowane napoje winiarskie
  • wyroby określone w rozporządzeniu nr 251/2014
  • wyroby określone w rozporządzeniu nr 1308/2013 w załączniku VII w części II w pkt 1–9, 11, 15 i 16

Fermentowanymi napojami winiarskimi (w których ustawowej liście szukamy uporczywie wina) są natomiast:

  • miód pitny
  • miód pitny markowy
  • wino owocowe markowe
  • wino owocowe
  • wino owocowe wzmocnione
  • wino owocowe aromatyzowane
  • wino z soku winogronowego
  • aromatyzowane wino z soku winogronowego
  • nalewka na winie owocowym
  • aromatyzowana nalewka na winie owocowym
  • nalewka na winie z soku winogronowego
  • aromatyzowana nalewka na winie z soku winogronowego
  • napój winny owocowy lub miodowy
  • aromatyzowany napój winny owocowy lub miodowy
  • wino owocowe niskoalkoholowe
  • aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe
  • cydr
  • perry

Wyrobami ukrytymi w rozporządzeniu nr 251/2014 będą aromatyzowane produkty sektora wina, czyli:

  • wina aromatyzowane
  • aromatyzowane napoje na bazie wina
  • aromatyzowane koktajle na bazie wina

Odpowiedź na postawione w temacie pytanie przynosi dopiero katalog wyrobów określonych w rozporządzeniu nr 1308/2013, tj.:

  • wino
  • młode wino w trakcie fermentacji
  • wino likierowe
  • wino musujące
  • gatunkowe wino musujące
  • gatunkowe aromatyzowane wino musujące
  • gazowane wino musujące
  • wino półmusujące
  • gazowane wino półmusujące
  • moszcz winogronowy
  • częściowo sfermentowany moszcz winogronowy
  • częściowo sfermentowany moszcz winogronowy uzyskiwany z suszonych winogron
  • zagęszczony moszcz winogronowy
  • rektyfikowany zagęszczony moszcz winogronowy
  • wino z suszonych winogron
  • wino z przejrzałych winogron
  • ocet winny

Podsumowując powyższe, możemy przerobić ustawowy zakres regulacji nieco bardziej wyraźnie i przyjąć, że ustawa reguluje zasady wyrobu fermentowanych napojów winiarskich, które to regulacje pozostają w zakresie polskiej suwerenności oraz  zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich, które obejmują zarówno fermentowane napoje winiarskie jak inne wyroby winiarskie, nad którymi polski ustawodawca nie ma już większej kontroli (w niewielkim zakresie swobody jaki mu pozostał) – w tym wino.


ACQUIS COMMUNAUTAIRE

Musimy pamiętać, że istnienie przepisów pozwalających na produkcję wina w Polsce zawdzięczamy naszemu członkostwu w Unii Europejskiej. Przystępując do Unii i wiążąc się traktatami, Polska przyjęła cały dorobek prawny wspólnoty, wraz ze wszystkimi, niezwykle rozbudowanymi przepisami dotyczącymi produktów rolnych, w tym wina. Część przepisów (jak wymienione tu rozporządzenia) obowiązuje bezpośrednio, ma pierwszeństwo nad polskim prawem stanowionym i nie wymaga w związku z tym powtarzania zapisów w polskich ustawach. Inne akty prawne (dyrektywy) określają natomiast jedynie ramy prawne i muszą zostać implementowane w naszym systemie prawnym, tj. zapisane precyzyjnie w polskich ustawach. Rynek wina jako podlegający regulacji aktami prawnymi UE w randze rozporządzenia, pozostaje w większości poza polską suwerennością. Rodzime akty prawne, które są wobec rozporządzeń UE aktami prawnymi niższej rangi nie mogą zmienić przepisów wspólnotowych, nie ma zatem potrzeby by je powtarzać. Z takim mechanizmem mamy do czynienia w przypadku definicji wina, której polska ustawa winiarska nie określa odsyłając do ww. regulacji unijnych.

W myśl prawa unijnego wino oznacza produkt otrzymywany wyłącznie w drodze całkowitej lub częściowej fermentacji alkoholowej świeżych winogron, rozgniatanych lub nie lub moszczu winogronowego…, nadto wino:

a) posiada, bez względu na to, czy zastosowano procesy określone w załączniku VIII część I sekcja B, rzeczywistą zawartość alkoholu nie mniejszą niż 8,5 % obj., przy założeniu, że wino to było wyprodukowane wyłącznie z winogron zebranych w strefach uprawy winorośli A i B, o których mowa w dodatku I do niniejszego załącznika, oraz nie mniejszą niż 9 % obj., jeśli było wyprodukowane z winogron zebranych w innych strefach uprawy winorośli;
b) posiada, na zasadzie odstępstwa od stosowanej w innych okolicznościach minimalnej rzeczywistej zawartości alkoholu, w przypadku gdy ma chronioną nazwę pochodzenia lub chronione oznaczenie geograficzne, bez względu na to, czy zastosowano procesy określone w załączniku VIII część I sekcja B, rzeczywistą zawartość alkoholu nie mniejszą niż 4,5 % obj.;

(rozporządzenie nr 1308/2013, załącznik VII, cz. II, pkt. 1)

Jeśli któraś część pozostaje niejasną lub bełkotliwą proszę o krytykę i pytania w komentarzach 🙂

paragrafwkieliszku

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *