Produkcja cydru i perry w Polsce

Wpis poniższy jest oczywiście kontynuacją serii publikacji omawiających możliwie szczegółowo procedury związane z uruchomieniem produkcji różnego rodzaju napojów alkoholowych. Przyszli, polscy winiarze mogą już czerpać swoją wiedzę z poradnika REJESTRACJA WINNICY – KROK PO KROKU,  miodosytnicy zaś z artykułu RZEMIEŚLNICZA PRODUKCJA MIODU PITNEGO. Dziś natomiast, zapraszam do lektury twórców, którzy swoją pasję odkryli w jabłkach i gruszkach z których wytwarzają przednie cydry i perry. Poniższe opracowanie zostało opublikowane po spotk LIVE Z PARAGRAFEM, poświęconym własnie rejestracji produkcji cydru w polskich warunkach prawnych. Dla uczestników spotkania będzie to jego pisemne podsumowanie a dla tych z Was którzy nie mogliście w nim uczestniczyć – wstęp, do zapisu wydarzenia, który znajdziecie na moim kanale YouTube i zapewne w stopce poniższego wpisu 🙂

Wszystkim uczestnikom spotkania bardzo dziękuję za obecność i wyjątkową aktywność. Zapis z tego wydarzenia będzie niewątpliwie wartościowym materiałem dla przyszłych producentów.



CZYM JEST CYDR?

Cydr oraz perry zostały zakwalifikowane przez polskiego ustawodawcę do fermentowanych napojów winiarskich i jako takie podlegają regulacji tzw. ustawy winiarskiej, tj. ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz.U. 2011 nr 120 poz. 690).

cydr – jest napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 1,2% do 8,5% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na cydr, bez dodatku alkoholu, z możliwością  słodzenia jedną lub wieloma substancjami lub dodania soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego.

perry – będące napojem o rzeczywistej zawartości alkoholu od 1,2% do 8,5% objętościowych, otrzymanym w wyniku fermentacji alkoholowej nastawu na perry, bez dodatku alkoholu, z  możliwością słodzenia jedną lub wieloma substancjami lub dodania soku gruszkowego lub zagęszczonego soku gruszkowego.

Definicje cydru oraz perry są zatem dość szerokie (zwłaszcza w stosunku do bardzo naturalnego wina) i mieszczą zarówno szlachetne napoje rzemieślnicze jak i utwory koncernowe.

Co ważne, jasne przypisanie składu do nazwy też nie jest tu oczywiste – ani jabłko w cydrze, ani też gruszka w perry, nie mają zapewnionej wyłączności.

Udział soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego, w przeliczeniu na moszcz jabłkowy, lub moszczu jabłkowego, w nastawie na cydr, nie może być
mniejszy niż 60% objętościowych. Podobnie też, udział soku gruszkowego lub zagęszczonego soku gruszkowego, w przeliczeniu na moszcz gruszkowy, lub moszczu gruszkowego, w nastawie na
perry. Dopuszcza się też dodanie jabłek do perry czy gruszek do cydru – jeżeli nie spowoduje to zdominowania w wyrobie gotowym smaku, koloru lub zapachu właściwego dla owoców lub soków owocowych użytych do nastawu.

Własnie… nastaw. W definicjach znaleźliście na pewno zasadnicze odwołanie do tej definicji. Wygląda to zatem następująco:

nastaw na cydr – stanowi mieszaninę sporządzoną przy użyciu całych lub rozdrobnionych jabłek, moszczu jabłkowego, soku jabłkowego lub zagęszczonego soku jabłkowego, z możliwością dodania wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, syropu glukozowo-fruktozowego, fruktozy, drożdży, pożywek lub kwasów spożywczych

nastaw na perry – stanowi mieszaninę sporządzoną przy użyciu całych lub rozdrobnionych gruszek, moszczu gruszkowego, soku gruszkowego lub zagęszczonego soku gruszkowego, z możliwością dodania wody, sacharozy, cukru płynnego, inwertowanego cukru płynnego, glukozy, syropu glukozowego, syropu glukozowo-fruktozowego, fruktozy, drożdży, pożywek lub kwasów spożywczych;


USTAWOWE GRANICE RZEMIOSŁA 

Zgodnie z wolą ustawodawcy, produkcja wyrobów winiarskich, a zatem także cydru i perry, stanowi działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich i jest regulowaną działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej a zatem wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich. Organem, który prowadzi taki rejestr jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Co szczególnie doniosłe i warte zapamiętania – osoba, która bez wymaganego wpisu do rejestru wyrabia lub rozlewa wyroby winiarskie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Nie przewidziano niestety możliwości prowadzenia wyrobu cydru bez obowiązku rejestracji, tak jak ma to miejsce w przypadku producentów wina wytwarzających je w ilości do 100 hl rocznie z owoców pochodzących z upraw własnych. Chcąc produkować cydr lub perry, musimy zatem prowadzić działalność gospodarczą – indywidualnie lub w ramach spółki prawa handlowego (spółdzielni, fundacji, stowarzyszenia, itp.) oraz uzyskać wpis, stosownie w CEiIDG lub KRS (produkcja cydru objęta jest kodem PKD 11.03.Z – Produkcja cydru i pozostałych win owocowych). Przepisy wprowadzają jednak szereg ułatwień w zakresie obowiązków koniecznych do spełnienia przy uzyskiwaniu wpisu do omawianego wyżej, rejestru działalności regulowanej dla producenta rzemieślnika.

Za rzemieślnika w rozumieniu ustawy powinniśmy uznawać w przedsiębiorcę, który wyrabia w danym roku kalendarzowym z przeznaczeniem do wprowadzenia do obrotu cydr lub perry, uzyskane z własnych upraw drzew owocowych do 10 000 litrów (art. 19. ust. 1 pkt. 1 ustawy winiarskiej).

Przesłanki, które należy zatem spełnić aby skorzystać z pewnych ułatwień, są następujące:

  • produkcja cydru lub perry
  • wolumen do 10 000 litrów rocznie
  • pochodzenie surowca wyłącznie z własnego sadu

A contrario, nie będzie mógł korzystać z dalej omówionych ułatwień producent, który:

  • produkuje inne wyroby winiarskie z jabłek lub gruszek (które nie spełniają wymagań dla cydru lub stosownie perry)
  • wytwarza więcej niż 10 000 litrów rocznie
  • nabywa owoce

WPIS DO REJESTRU 

Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich z wyłączeniem producenta rzemieślnika (którego zdefiniowaliśmy powyżej) musi zrealizować niemały katalog wymagań:

Producent cydru:

  • opracowuje w formie pisemnej i wdraża system kontroli wewnętrznej wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, obejmujący w szczególności określenie:
    • częstotliwości i sposobu pobierania próbek do badań jakości tych wyrobów,
    • metod przeprowadzania badań jakości,
    • sposobu postępowania z wyrobami winiarskimi niespełniającymi wymagań w zakresie jakości
  • posiada plan obiektów budowlanych przeznaczonych do wykonywania tej działalności, obejmujący w szczególności pomieszczenia produkcyjne, magazynowe, socjalne i sanitarne, z zaznaczeniem
    • linii technologicznych
    • dróg przemieszczania surowców i gotowych wyrobów
    • stanowisk pracy
  • wyznacza osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich
  • dysponuje obiektami budowlanymi wyposażonymi w:
    • zbiorniki do magazynowania i przechowywania wyrobów winiarskich, których całkowita pojemność technologiczna wynosi co najmniej 75% miesięcznej wielkości wyrobu fermentowanych napojów winiarskich, a w przypadku rozlewu wyrobów winiarskich – co najmniej 25% miesięcznej wielkości rozlewu,
    • urządzenia filtracyjne zapewniające uzyskanie wymaganej klarowności wyrobu winiarskiego,
    • urządzenia do przygotowania opakowań jednostkowych, w szczególności urządzenia do ich mycia i odkażania,
    • urządzenia do napełniania wyrobem winiarskim opakowań jednostkowych,
    • urządzenia laboratoryjne umożliwiające przeprowadzenie badań jakości

co potwierdza pozytywna opinia techniczno-technologiczna wydana przez właściwego ze względu na planowane miejsce wykonywania tej działalności.

  • Zapewnia spełnianie przez obiekty budowlane i urządzenia, o których powyżej, wymagań określonych w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, sanitarnych i o ochronie środowiska, co potwierdza zaświadczenie wydane przez:
    • komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej,
    • państwowego powiatowego inspektora sanitarnego
    • wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska właściwych ze względu na planowane miejsce wykonywania tej działalności.


Trochę tego jest, prawda? Szczęśliwie jednak, powyższe wymogi dla nakreślonej już produkcji rzemieślniczej zostały znacząco uszczuplone.

Mały producent cydru (do 10 000 litrów rocznie z własnych owoców), musi spełnić w zakresie wpisu do rejestru, wyłącznie następujące wymagania:

  • opracowuje w formie pisemnej i wdraża system kontroli wewnętrznej wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, obejmujący w szczególności określenie:
    • częstotliwości i sposobu pobierania próbek do badań jakości tych wyrobów
    • metod przeprowadzania badań jakości
    • sposobu postępowania z wyrobami winiarskimi niespełniającymi wymagań w zakresie jakości
  • zabezpiecza i usuwa odpady powstające podczas wyrobu wyrobów winiarskich
  • wyznacza osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich.

Różnica jest spora i znacząco ułatwia życie najmniejszym producentom, sadownikom.

Spełnienie ogólnych wymogów dla produkcji wyrobów winiarskich oznacza przede wszystkim konieczność przygotowania szeregu dokumentów, zaświadczeń i oświadczeń, których ilość także będzie w znacznym stopniu ograniczona przy produkcji, którą umownie ale chyba dość precyzyjnie nazywamy na potrzeby dzisiejszego wpisu – rzemieślniczą.

Koszt złożenia wniosku, niezależnie od wielkości producenta, to zaledwie 616 zł. Właściwy dla sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w terminie 7 dni od dnia wpływu kompletnego i opłaconego wniosku o wpis do rejestru, dokonuje wpisu do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich  albo do uzupełnienia braków formalnych wniosku.


PODATKI PRODUCENTA CYDRU

W przypadku winiarzy produkujących wina z własnych winnic, rolniczy charakter ich działalności urywa się wraz z przetworzeniem owoców w winiarni. Podobnie w przypadku cydru czy perry pitnego, działalność rolnicza polegająca na prowadzeniu sadu kończy się wraz z przeznaczeniem owoców do przerobu i dalszej fermentacji. Ustaliliśmy już powyżej, że produkcja wyrobów winiarskich stanowi działalność gospodarczą. Ogólny sposób opodatkowania będzie tu zatem właściwy wybranej formie prowadzenia takiej działalności (osoby fizyczne płacić będą podatek PIT, osoby prawne zaś podatek CIT).

Krótkiego omówienia wymaga natomiast kwestia opodatkowania wyrobów winiarskich podatkiem VAT. Materia ta regulowana jest ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535). Nieszczęściem dla konsumenta jest fakt, iż podatek VAT obciąża zawsze produkcję wyrobów akcyzowych. Cydr markowy bez cienia wątpliwości będzie zatem opodatkowany podatkiem VAT. 

Specyficznym podatkiem, właściwym dla napojów alkoholowych, będzie naturalnie akcyza.


STAWKI AKCYZY

Podstawą opodatkowania wyrobów winiarskich jest ilość tego wyrobu wyrażona w hektolitrach. Stawka akcyzy na wino została wskazana w art. 96 ust. 4 pkt. 2 ustawy o podatku akcyzowym i wynosi 174,00 zł od 1 hektolitra (100l) gotowego wyrobu. Ta stawka będzie dotyczyła też oczywiście cydrów i perry.

Jest jednak pewien wyjątek, który w praktyce należy traktować jako przywilej. Na cydr i perry o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu nieprzekraczającej 5,0% objętości, stawka akcyzy wynosi już tylko 97,00 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu. 

Zatrzymując się na chwilę przy akcyzie, należy wspomnieć, że istnieją dwa zasadnicze reżimy akcyzowe. Co do zasady, produkcja wyrobów akcyzowych, odbywa się w składzie podatkowym – która pozwala nam zawiesić zapłatę podatku akcyzowego na czas kiedy pozostaje w składzie podatkowym (realnie do czasu sprzedaży). Alternatywą dla tego systemu jest tzw. przedpłata akcyzy.

Przedpłata akcyzy dla producentów wina?

Podstawą dla producenta będzie tu przede wszystkim zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku akcyzowego. Urzędem w którym składamy wniosek jest urząd właściwy miejscowo dla naszej siedziby (tylko w przypadku  osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej) lub naszego miejsca zamieszkania (w przypadku osób fizycznych). Zgłoszenia tego dokonujemy na formularzu urzędowym AKC-R (służy on zarówno do zgłoszenia płatnika jak i późniejszej aktualizacji jego danych).

Producent, musi też przed rozpoczęciem działalności złożyć do naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego ze względu na miejsce produkcji wniosek o urzędowe sprawdzenie, poprzedzając je odpowiednim przygotowaniem i wyposażeniem naszej przetwórni oraz sporządzeniem niezbędnej dokumentacji akcyzowej.

Dokumentami mającymi znaczenie dla przeprowadzania kontroli celno-skarbowej, które stanowić powinny załączniki do naszego zgłoszenia są:

  • plan miejsca produkcji, magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych
  • wykaz miejsc z wyszczególnieniem lokalizacji produkcji, magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych, zawierający nazwy i numerację znajdujących się w tych miejscach pomieszczeń, urządzeń i naczyń służących do wykonywania czynności podlegających kontroli celno-skarbowej
  • wykaz legalizowanych przyrządów pomiarowych z podaniem zakresu ich użytkowania oraz pozostałego wyposażenia stosowanego do przeprowadzania kontroli celno-skarbowej wyrobów akcyzowych
  • skrócony opis procesu technologicznego, sposobu magazynowania, przeładowywania, wprowadzania, wyprowadzania i zużycia wyrobów akcyzowych oraz instrukcje wewnętrznego obiegu dokumentacji dotyczącej tych czynności i przeprowadzania inwentaryzacji wyrobów akcyzowych, a w przypadku prowadzenia dokumentacji w postaci elektronicznej – instrukcja obsługi programu komputerowego
  • dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z miejsca, w którym ma być prowadzona działalność
  • dokumenty wymagane na podstawie przepisów odrębnych, związane z działalnością gospodarczą podlegającą kontroli celno-skarbowej, w szczególności koncesje lub zezwolenia, zaświadczenia o dokonaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej
  • wykaz obejmujący imiona i nazwiska upoważnionych przez podmiot osób odpowiedzialnych za wykonywanie powierzonych im obowiązków w zakresie objętym kontrolą

Kontrola ta służy weryfikacji, czy pomieszczenia gdzie będzie odbywała się produkcja, spełniają wymogi określone przepisami. Istotnym elementem pozostaje tu sposób pomiaru wysokości należnego podatku a zatem pomiaru ilości produktu, która dokonywana może być objętościowo, wagowo lub w przepływie. Istotne jest jednak aby posiadany sprzęt służący pomiarowi posiadał stosowne zatwierdzenia Głównego Urzędu Miar.  Z urzędowego sprawdzenia sporządza się protokół, który wraz ze zgłoszeniem oraz dokumentacją dotyczącą działalności podlegającej kontroli, stanowią akta weryfikacyjne. W przypadku gdy nie są zapewnione warunki i środki oo których tu mowa, naczelnik urzędu celno-skarbowego wyznacza termin do ich spełnienia, a po jego upływie przeprowadza powtórne urzędowe sprawdzenie.

Dodatkowym obowiązkiem producenta cydru jest oczywiście oznaczanie gotowych produktów znakami akcyzy czyli banderolami. W tym celu producent musi zgłosić wstępne zapotrzebowanie na takie znaki i wystąpić o wydanie banderol w potrzebnej mu ilości.


SPRZEDAŻ NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH 

Dotarliśmy szczęśliwie do momentu, w którym wyprodukowana oficjalnie butelka, z naklejoną banderolą i zapłaconym podatkiem akcyzowym może trafić na rynek. Należy pamiętać, że ciążą na nas obowiązki w zakresie informowania konsumenta o produkcie spożywczym. Realizujemy je kształtując w sposób odpowiedni treść etykiety naszego produktu. To poważna sprawa, która potraktowana zbyt niechlujnie może wpędzić nas w niemałe kłopoty. Znakowaniu wyrobów winiarskich, poświęciłem już kiedyś stosowny wpis, do którego w tej chwili odsyłam. Zajmijmy się zatem samą sprzedażą!

Etykieta cydru, miodu pitnego i win owocowych

Sprzedaż napojów alkoholowych możliwa jest po uzyskaniu stosownych zezwoleń (bardzo Was proszę, nie koncesji – te są na wydobycie ropy naftowej itp. :P).

Regulujące tę kwestię ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dzieli zezwolenia na:

  • Zezwolenia detaliczne – pozwalające sprzedawać alkohol ostatecznym jego odbiorcom
  • Zezwolenia hurtowe – na sprzedaż alkoholu podmiotom posiadającym zezwolenia detaliczne, czyli w celu dalszej odsprzedaży

Zezwolenia obu typów wydawane są odrębnie, w zależności od rodzaju napoju alkoholowego i dzielą się kolejno na następujące kategorie:

  • do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo
  • powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) 
  • powyżej 18% zawartości alkoholu

Producentów cydru  interesować będą oczywiście przede wszystkim zezwolenia dla napojów zawierających, zawierających od 4,5% do 18% alkoholu. Ci, którzy produkują lekkie, sesyjne cydry mogą zmieścić się w zezwoleniu do 4,5%, korzystając przy tym nadto z preferencyjnej stawki akcyzy (przypominam, do 5% obj.). Producenci cydrów lodowych, mogą jednak niestety wymknąć się granicy wyznaczonej dla cydru (8,5% obj.) czy nawet limitowi zezwolenia do 18% obj., przez co konieczne może okazać się zakwalifikowanie napoju do innej kategorii oraz wyposażenie się w najwyższy (i najdroższy) rodzaj zezwolenia.

Zezwolenia detaliczne wydawane są przez właściwą miejscowo (dla miejsca sprzedaży) gminę. Zezwolenia hurtowe zaś przez właściwego miejscowo marszałka województwa.

Co szczególnie ważne z naszej perspektywy, zgodnie z z art. 9(1) ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1 (tj. posiadających zezwolenie detaliczne). Oznacza to, że producent może sprzedać swoje produkty bez jakiegokolwiek zezwolenia, jeśli sprzedaż ta odbywa się wprost do hurtownika. 

Podsumowując zatem ten wątek:

  • Chcąc sprzedawać nasz cydry wprost konsumentom – potrzebujemy zezwolenia detalicznego
  • Chcąc zaopatrywać sklepu specjalistyczne, restauracje, hotele, itp. – potrzebujemy zezwolenia hurtowego
  • Chcąc sprzedać partię produktu hurtownikowi – nie potrzebujemy żadnego zezwolenia.

Dla tych z Was, dla których posiadanie własnego zezwolenia hurtowego okaże się nieopłacalne, sensowna może okazać się zatem droga pozwalająca na sprzedaż za pośrednictwem hurtowni. Gdybyście potrzebowali pomocy w tym zakresie zapraszam oczywiście do kontaktu 😉


NAGRANIE LIVE Z PARAGRAFEM Z 5 SIERPNIA 2020 ROKU


AKTY PRAWNE ISTOTNE DLA SPRAWY


 

 

paragrafwkieliszku

2 Comments

  1. Jeżeli jestem producentem wina gronowego bez wpisu do ceidg a chciałbym dodatkowo produkować cydr to rozumiem, że :
    1.na obydwie działalności będzie wpis do ceidg i muszę przejść na ZUS
    2.ilość wina którą mogę produkować bez składu podatkowego i ilość cydru wyprodukowanych w ciągu roku podatkowego się nie sumują ?

    • ad. 1 – nie, działalność w zakresie produkcji wina z upraw własnych do 100hl rocznie, nie musi być prowadzona w ramach działalności gospodarczej. Oczywiście oddzielanie tego gdy działalność taką i taj prowadzimy (produkcja cydru zawsze będzie stanowiła działalność gospodarczą) przysporzy nam więcej zamieszania niż korzyści 🙂 Warto zatem także i wino produkować wówczas jako przedsiębiorca.
      ad. 2 – wino, nie sumuje się się z innymi wyrobami winiarskimi

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *